II GZ 184/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-01-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty postępowaniasądownictwo administracyjnekoncesjaochrona osób i mieniaskarżącyzażaleniesytuacja majątkowa

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając brak wykazania przez skarżącego istotnej zmiany sytuacji majątkowej uzasadniającej zwolnienie od pozostałych kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej cofnięcia koncesji na usługi ochrony. Skarżący wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych oraz błędną ocenę jego sytuacji majątkowej. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że ciężar wykazania braku możliwości ponoszenia kosztów spoczywa na wnioskodawcy, a skarżący nie udowodnił istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej ani wpływu inflacji na jego możliwości płatnicze.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R. K. na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia. WSA uzasadnił odmowę tym, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę wcześniejszych rozstrzygnięć, mimo że wcześniej został zwolniony od ¾ wpisu sądowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów p.p.s.a., Konstytucji RP oraz rozporządzenia w sprawie wpisu, twierdząc, że błędnie przyjęto wysokość wpisu i nie uznano przesłanek do przyznania prawa pomocy. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd podkreślił, że możliwość wielokrotnego składania wniosków o prawo pomocy jest dopuszczalna, ale wymaga wykazania istotnej zmiany okoliczności. NSA uznał, że skarżący nie udowodnił, iż wzrost cen wpłynął na jego sytuację finansową w sposób uniemożliwiający poniesienie kosztów, a załączona dokumentacja bankowa nie potwierdzała jego twierdzeń. Sąd zwrócił również uwagę, że zażalenie koncentrowało się na kwestii wysokości wpisu, która została już prawomocnie rozstrzygnięta. W konsekwencji, NSA podzielił stanowisko WSA i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa uległa istotnej zmianie w sposób uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie

Ciężar wykazania braku możliwości ponoszenia kosztów spoczywa na wnioskodawcy. Skarżący nie udowodnił istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej ani wpływu inflacji na jego możliwości płatnicze, a załączona dokumentacja bankowa nie potwierdzała jego twierdzeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 231

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 233

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 252 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 231, 233, 246 § 1 pkt 2 i 252 § 1 p.p.s.a., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz przepisów rozporządzenia w sprawie wpisu. Twierdzenie o błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji wysokości wpisu sądowego. Argument o nieuznaniu przesłanek do przyznania prawa pomocy w pozostałej wnioskowanej części. Argument o wpływie wzrostu cen (inflacji) na sytuację majątkową skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy – przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku – możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę nie można też uznać, iż podnoszony przez skarżącego wzrost cen, a tym samym kosztów utrzymania, osiągnął poziom skutkujący pozbawieniem skarżącego, zachowującego dotychczasowe dochody, możności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny Warunkiem wstępnym rozważenia kwestii znaczenia w sprawie wzrostu cen energii elektrycznej, gazu, czynszu czy też wzrostu cen innych usług powszechnych jest przedstawienie w sposób udokumentowany szczegółowych wyliczeń obrazujących wpływ powoływanej podwyżki cen określonych dóbr (usług), z których się korzysta, na realny wzrost kosztów własnego utrzymania, a co za tym idzie na zmianę własnej sytuacji finansowej.

Skład orzekający

Tadeusz Cysek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności obowiązków strony w zakresie wykazywania swojej sytuacji majątkowej oraz znaczenia inflacji dla oceny możliwości ponoszenia kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i jego sytuacji majątkowej; wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 184/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tadeusz Cysek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6045 Ochrona osób i mienia
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1779/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-03-30
II GSK 721/08 - Wyrok NSA z 2009-02-13
II GZ 142/05 - Postanowienie NSA z 2006-01-12
II GZ 49/06 - Postanowienie NSA z 2006-05-10
II GZ 99/08 - Postanowienie NSA z 2008-05-13
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Cysek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1779/04 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w przedmiocie usług ochrony osób i mienia postanawia: oddalić zażalenie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"
Uzasadnienie
1 UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w przedmiocie usług ochrony osób i mienia.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że R. K. złożył w rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy po raz kolejny (postanowieniem z dnia 10 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwolnił składającego wniosek od wpisu sądowego w ¾ części, czyli w kwocie 3.750 zł, oraz odmówił przyznania mu prawa pomocy w pozostałej części, zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 stycznia 2006 r.), w związku z czym, Sąd zobowiązany był zbadać, czy zaistniały w sprawie okoliczności wpływające na zmianę sytuacji majątkowej wnioskodawcy w sposób zmniejszający możność pokrycia kosztów prowadzonego przez niego postępowania sądowego.
Analizując pod tym kątem sytuację majątkową skarżącego, Sąd uznał, iż nie zmieniła się ona w stopniu uzasadniającym konieczność zmiany dokonanych uprzednio rozstrzygnięć. Wnioskodawca osiąga dochód na porównywalnym poziomie, nie nastąpiła również znacząca zmiana skali ponoszonych przez niego wydatków. W opinii Sądu, nie można też uznać, iż podnoszony przez skarżącego wzrost cen, a tym samym kosztów utrzymania, osiągnął poziom skutkujący pozbawieniem skarżącego, zachowującego dotychczasowe dochody, możności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
R. K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 231, art. 233, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu w wysokości 5000 zł, a także nieuznania, iż zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w pozostałej wnioskowanej przez niego części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1152/06, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II FZ 285/06, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2006 r., sygn. akt II OZ 1405/05, niepubl.)
W niniejszej sprawie, Roman Kaźmierski – po wydaniu przez Sąd I instancji postanowienia zwalniającego go od wpisu sądowego w ¾ części (w kwocie 3.750zł) i oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na to postanowienie –złożył wniosek ponownie o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części.
Wprawdzie art. 165 p.p.s.a. przewiduje możliwość uchylania i zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie na skutek zmiany okoliczności sprawy, co powoduje, iż dopuszczalna jest możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w danej sprawie, to jednak odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy – przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku – możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę.
Uwzględniając zatem powyższy wymóg, przyjąć należy, iż sytuacja finansowa skarżącego nie uległa zmianie, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przytaczając między innymi wypowiedź wnioskodawcy o tym, iż osiągane przez niego dochody nie uległy w badanym okresie zmianie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wzrostowi cen, a co za tym idzie wzrostowi kosztów utrzymania i wydatków z tym związanych, nie można przyznać takiego znaczenia, jakie próbuje mu nadać w swoim wniosku skarżący.
Warunkiem wstępnym rozważenia kwestii znaczenia w sprawie wzrostu cen energii elektrycznej, gazu, czynszu czy też wzrostu cen innych usług powszechnych jest przedstawienie w sposób udokumentowany szczegółowych wyliczeń obrazujących wpływ powoływanej podwyżki cen określonych dóbr (usług), z których się korzysta, na realny wzrost kosztów własnego utrzymania, a co za tym idzie na zmianę własnej sytuacji finansowej.
Skarżący poprzestając jedynie na hasłowym powołaniu wpływu inflacji na sytuację majątkową, bez nadania mu indywidualnego i konkretnego wymiaru, nie udowodnił, by okoliczność ta skutkowała pozbawieniem go możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
Stanowiska, iż skarżący ma wystarczające środki finansowe nie zmienia załączona przez niego do zażalenia dokumentacja bankowa (umowa kredytu płatniczego, upomnienie, informacja o braku spłaty kredytu), albowiem samo zaciągnięcie kredytu (w Banku Spółdzielczym w Ozorkowie) nie świadczy jeszcze o braku środków pieniężnych, a ponadto przedłożone dokumenty odnoszą się do rachunków bankowych (Multibank, Gmac Bank Polska S.A.), które nie zostały przez skarżącego ujawnione w toku postępowania przed Sądem I instancji w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jak również wynikają z nich okoliczności dotąd nieznane Sądowi I instancji, świadczące o możliwościach płatniczych skarżącego (kredyt bankowy przeznaczony na zakup samochodu).
Analizując treść zażalenia nie sposób też pominąć, że zwarte w nim wywody w zdecydowanie przeważającej części koncentrują się na okolicznościach nieistotnych dla rozpoznania niniejszego środka odwoławczego. W niniejszym postępowaniu zażaleniowym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Składający zażalenie koncentruje się natomiast na polemice kwestionującej wysokość wpisu – sprawie, która została już prawomocnie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 maja 2006 r., sygn. akt II GZ 49/06.
Biorąc pod uwagę powyższe względy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż brak jest w sprawie podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, bowiem nie wskazał on, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie kosztów postępowania w wysokości wyższej niż przyznane już zwolnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej w tym zakresie oceny, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają jej słuszności.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i na podstawie art. 197 § 2 i art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI