II GZ 391/20

II GZ 391/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2021-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Bk 623/20 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2021-05-13
II GSK 2119/21 - Wyrok NSA z 2021-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 par. 1 i 3, art. 133.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A., Litwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 października 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 623/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A., Litwa na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 2 października 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 623/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, odmówił A. wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w B. z [...] lutego 2020 r., w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej.
Pełnomocnik [...] w R. wniósł do tut. sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2020r. nr [...]utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2020 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł za nieprzedstawienie do kontroli na wezwanie organu środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem.
We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca podniosła m.in., znajduje się w bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej i egzekucja nawet najmniejszej kary w wysokości 10 000 zł spowoduje poważne utrudnienia w jej funkcjonowaniu. Jako dowód powyższej okoliczności autor skargi powołał się na załączone do wniosku o odstąpienie od nałożenia kary bilanse firmy z lat 2016-2019, z których wynika, ze skarżąca firma nie odnotowuje wzrostu, działa ze stratami, a wielkość aktywów ulega wahaniom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że rozpoznając wniosek związany był tym, co w nim zostało, podniesione oraz jakimi dokumentami zostało to potwierdzone. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w tym przedmiocie nie przewidują bowiem po stronie sądu obowiązku wzywania o jakiekolwiek dokumenty potwierdzające zasadność zadośćuczynienia żądaniu wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
Sąd miał na uwadze, że spółka wskazała w skardze, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej i egzekucja nawet najmniejszej kary w wysokości 10 000 zł spowoduje poważne utrudnienia w jej funkcjonowaniu, co potwierdzają załączone do wniosku bilanse firmy z lat 2016-2019, z których wynika, ze skarżąca firma nie odnotowuje wzrostu, działa ze stratami, a wielkość aktywów ulega wahaniom. WSA stwierdził jednak, że wbrew złożonym deklaracjom, skarżąca nie dołączyła do wniosku żadnych dowodów przedstawiających jej obecną sytuację majątkową i finansową. Nie wykazano zatem, czy i w jaki sposób wykonanie decyzji organu I instancji wpłynie na kondycję ekonomiczno-gospodarczą skarżącej, a zatem, czy sytuacja ta, w związku z koniecznością zapłaty nałożonej kary pieniężnej, uprawdopodabnia powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zażalenie na to postanowienie wniosła spółka zaskarżając to orzeczenie w całości. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., wnosząc o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd I instancji zupełnie pominął podniesione we wniosku argumenty ze złożonego przez nią wniosku o odstąpienie od nałożenia kar pieniężnych w łącznej wysokości 420 000 zł, w którym szczegółowo omówiono przesłanki wstrzymania wykonania również w tej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Przyznanie stronie skarżącej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z tego względu sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien kierować się jedynie przesłankami wyczerpująco określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., który przewiduje, że sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie, przy znacząco dużym nakładzie sił i środków lub będzie niemożliwy (zob. np. postanowienia NSA: z 30 listopada 2017 r., sygn. akt II FZ 695/17; LEX nr 2405804; z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, niepubl.; z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien jednak uwzględnić nie tylko treść samego wniosku, ale także mieć na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł, że uwadze Sądu I instancji uszło, że do wspomnianego - zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, jak i w zażaleniu na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania - wniosku spółki o odstąpienie od nałożenia kar pieniężnych, złożonego do organu w marcu 2020 r., skarżąca złożyła bilanse, które znajdują się na k. 121-132 akt administracyjnych. Twierdzenie o niezłożeniu tych bilansów przez skarżącą było zaś zasadniczym argumentem WSA przy odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Wbrew zatem twierdzeniom Sądu I instancji, dokumenty mogące obrazować sytuację spółki znajdowały się w aktach sprawy - w aktach administracyjnych, jednak nie zostały poddane ocenie ani analizie pod względem ewentualnego spełniania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy mieć na uwadze, że dokumentacja obrazująca sytuację finansową podmiotu znajdująca się co prawda nie przy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji złożonym ze skargą, ale w aktach administracyjnych może stanowić podstawę ustaleń co do zasadności przyznania omawianej ochrony tymczasowej.
Nie przesądzając oczywiście przydatności złożonych dokumentów do dokonania niezbędnych ustaleń w zakresie przyznania ochrony tymczasowej, Naczelny Sąd Administracyjny - stwierdzając naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 61 § 3 p.p.s.a. - na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Sąd ten wydając ponownie rozstrzygnięcie w sprawie obowiązany będzie merytorycznie rozpoznać wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, uwzględniając okoliczności wynikające z akt sprawy.