II GZ 17/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie E. w D., Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 1791/24, w którym Sąd I instancji umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie skargi na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej nakładającą karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku przekazania danych dotyczących przelotu pasażera (PNR). W uzasadnieniu postanowienia WSA wskazał, że w wyniku zmian legislacyjnych, w szczególności wejścia w życie ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, przewoźnicy lotniczy zostali zwolnieni z odpowiedzialności za naruszenia związane z nieprzekazaniem lub nieprawidłowym przekazaniem danych PNR. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy, postępowania sądowoadministracyjne w sprawach dotyczących naruszeń sprzed wejścia w życie ustawy, które miały miejsce przed tym dniem, podlegają umorzeniu, jeżeli przewoźnik spełnił określone warunki (np. przekazał dane PNR w terminie 3 miesięcy, nie obsługiwał lotów PNR w ciągu roku przed wejściem w życie ustawy, lub naruszenie dotyczyło lotu wewnątrzunijnego). Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych dotyczących zapłaty kary, uznając je za irrelewantne wobec jednoznacznego brzmienia przepisu nakazującego umorzenie. Skarżąca spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Argumentowała, że prawidłowym rozstrzygnięciem było uchylenie decyzji administracyjnej, a nie umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy kara została już zapłacona. Podnosiła również naruszenie prawa do sądu, zasady równości wobec prawa oraz zasady lex mitior agit, wskazując na wyrok TSUE w sprawie C-544/23. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podzielił stanowisko WSA, że art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. nakazuje umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku spełnienia określonych warunków, niezależnie od faktu uiszczenia kary pieniężnej. NSA podkreślił, że ustawodawca zróżnicował sytuację podmiotów w zależności od etapu postępowania, ale nie uzależnił umorzenia od zapłaty kary. Sąd nie dopatrzył się wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją ani prawem unijnym. Wobec tego, Sąd I instancji zasadnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących umorzenia postępowań w związku ze zmianą przepisów, w szczególności w kontekście kar administracyjnych i ich zapłaty.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera i karami pieniężnymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku wejścia w życie ustawy nowelizującej, która przewiduje umorzenie postępowań w sprawach kar pieniężnych za nieprzekazanie danych PNR, sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie, nawet jeśli kara została już zapłacona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, niezależnie od faktu uiszczenia kary.
Uzasadnienie
Ustawodawca w ustawie nowelizującej z dnia 9 lipca 2025 r. zróżnicował sytuację podmiotów w zależności od etapu postępowania, ale nie uzależnił umorzenia postępowań sądowoadministracyjnych od faktu uiszczenia kary pieniężnej. Zapłata kary jest irrelewantna dla zastosowania przepisu nakazującego umorzenie postępowania.
Czy sąd administracyjny powinien uwzględnić wnioski dowodowe dotyczące zapłaty kary pieniężnej przy umarzaniu postępowania na podstawie ustawy nowelizującej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie powinien uwzględniać takich wniosków, ponieważ okoliczność zapłaty kary jest irrelewantna dla zastosowania przepisu nakazującego umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. jednoznacznie nakazuje umorzenie postępowania w określonych przypadkach, nie uzależniając tego od faktu zapłaty kary. Wnioski dowodowe dotyczące zapłaty są zatem bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia o umorzeniu.
Czy umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. narusza prawo do sądu, zasadę równości wobec prawa lub zasadę lex mitior agit?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, norma prawna zawarta w art. 2 ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. jest kompletna i zgodna z Konstytucją oraz prawem unijnym.
Uzasadnienie
NSA nie powziął wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją ani prawem unijnym, uznając go za kompletny i prawidłowo zastosowany. Umorzenie postępowania w oparciu o ten przepis nie stanowi naruszenia wskazanych zasad.
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
u.z.u.p.d.p.p. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera
Nie wszczyna się postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie naruszenia przez przewoźnika lotniczego obowiązków określonych w art. 5, art. 6 i art. 10 ustawy o przetwarzaniu danych, w brzmieniu dotychczasowym oraz art. 7 i art. 8 tej ustawy, a wszczęte umarza, jeżeli naruszenie miało miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a przewoźnik lotniczy nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy spełnił warunki przekazania danych PNR określone w art. 8 ustawy zmienianej w art. 1 lub w okresie roku przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie obsługiwał żadnego lotu PNR, lub jeżeli naruszenie jest związane z obsługą lotu wewnątrzunijnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowa ustawa z dnia 9 lipca 2025 r. przewiduje umorzenie postępowań sądowoadministracyjnych w sprawach kar pieniężnych za nieprzekazanie danych PNR, jeśli spełnione są określone warunki. • Zapłata kary pieniężnej nie ma wpływu na obowiązek umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. • Przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej jest kompletny i zgodny z prawem krajowym i unijnym.
Odrzucone argumenty
Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest nieprawidłowe, gdy kara została już zapłacona. • Prawidłowym rozstrzygnięciem powinno być uchylenie decyzji administracyjnej. • Umorzenie postępowania narusza prawo do sądu, zasadę równości i zasadę lex mitior agit. • Należało uwzględnić wnioski dowodowe dotyczące zapłaty kary.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca w ustawie z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera zróżnicował sytuację podmiotów, wobec których toczy się postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przekazywanie danych PNR, stosując wyłącznie kryterium etapu, na którym znajduje się postepowanie • ustawodawca nie uzależnił kwestii umorzenia postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oraz postępowania egzekucyjnego dotyczącego takiej kary od faktu jej uiszczenia bądź nieuiszczenia • Wydanie takiego orzeczenia stanowiłoby w istocie naruszenie art. 2 ust. 2 ww. ustawy.
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących umorzenia postępowań w związku ze zmianą przepisów, w szczególności w kontekście kar administracyjnych i ich zapłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera i karami pieniężnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zmiany legislacyjnej, która wpływa na postępowania sądowe i administracyjne, a także kwestii zapłaty kar pieniężnych i ich zwrotu w kontekście nowej ustawy.
“Zmiana prawa umarza kary? NSA wyjaśnia, kiedy zapłacona kara nie chroni przed umorzeniem postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.