II OZ 400/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-07-12
NSAbudowlaneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniakara pieniężnanielegalne użytkowanie obiektuprawo budowlanepostępowanie sądowoadministracyjneciężar dowoduszkoda majątkowatrudne do odwrócenia skutkizażalenieNSA

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania kary pieniężnej, uznając, że spółka nie wykazała wystarczająco, iż jej zapłata zagrozi jej bytowi.

Spółka zaskarżyła postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania kary pieniężnej nałożonej przez Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca argumentowała, że zapłata kary zagrozi jej płynności finansowej ze względu na trudną sytuację rynkową branży piwowarskiej, pandemię, inflację i wzrost akcyzy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów ani spójnej argumentacji, aby wykazać niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, co jest warunkiem wstrzymania wykonania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki [...] Spółka Akcyjna na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wymierzeniu kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania, uznając, że skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka argumentowała ogólnie o zagrożeniu płynności finansowej i zakłóceniu działalności gospodarczej, powołując się na pandemię i inflację, ale nie przedstawiła dowodów potwierdzających jej trudną sytuację finansową. W zażaleniu spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., ponownie podnosząc kwestie trudnej sytuacji rynkowej branży piwowarskiej, wpływu pandemii, inflacji, wzrostu kosztów opakowań, surowców, energii oraz podwyżki akcyzy. Przedstawiła również dowody w postaci faktur za energię i gaz oraz zestawienia cen aluminium, twierdząc, że zapłata kary pieniężnej w kwocie 125 000 zł zagrozi bytowi spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że argumentacja spółki była zbyt ogólnikowa i niepoparta wystarczającymi dowodami. Podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać konkretne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania. Brak przedstawienia dokumentów takich jak bilans zysków i strat uniemożliwił ocenę wpływu kary na sytuację finansową spółki. Sąd przypomniał, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter tymczasowy i nie przesądza o merytorycznej zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ogólnikowe twierdzenia strony, nawet poparte częściowymi dowodami kosztów, nie stanowią wystarczającej podstawy do wstrzymania wykonania, jeśli nie są poparte spójną argumentacją i dowodami dotyczącymi sytuacji finansowej spółki (np. bilans zysków i strat), które pozwoliłyby ocenić wpływ kary na jej byt.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Konieczne jest przytoczenie spójnej argumentacji popartej faktami i dowodami, a nie tylko ogólnikowych wywodów o trudnej sytuacji rynkowej czy finansowej. Brak przedstawienia kluczowych dokumentów finansowych uniemożliwia ocenę wpływu kary na sytuację spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy dopuszczenia dowodu z dokumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała w sposób wystarczający, że zapłata kary pieniężnej spowoduje znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Argumentacja spółki dotycząca trudnej sytuacji rynkowej i finansowej była zbyt ogólnikowa i niepoparta wystarczającymi dowodami (np. bilans zysków i strat).

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania, gdyż zaistniały przesłanki znacznej szkody majątkowej i trudnych do odwrócenia skutków.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy. ogólnikowe wywody strony, dotyczące sytuacji finansowej niepozwalającej na uiszczenie kary pieniężnej spowodowanej trudną sytuacji rynkową branży piwowarskiej nie stanowią wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie Spółki powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. instytucja wstrzymania wykonania aktu jest w istocie tymczasowa, ponieważ jej skutki nie wykraczają poza okres postępowania sądowoadministracyjnego

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek do wstrzymania wykonania aktu administracyjnego, w szczególności wymogu udokumentowania trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania kary pieniężnej w kontekście prawa budowlanego i postępowania sądowoadministracyjnego. Ogólne zasady dotyczące ciężaru dowodu i wymogu konkretności argumentacji są jednak szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania sądowoadministracyjnego dotyczące wstrzymania wykonania aktów administracyjnych, podkreślając znaczenie dowodów i konkretności argumentacji dla przedsiębiorców.

Czy problemy finansowe firmy usprawiedliwiają wstrzymanie kary? NSA wyjaśnia, jakich dowodów potrzebuje sąd.

Dane finansowe

WPS: 125 000 PLN

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II OZ 400/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 415/23 - Wyrok NSA z 2025-07-09
II SA/Łd 256/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-10-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 256/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2022 r. nr 8/2022 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 dalej: P.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej w siedzibą w [...] na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2022 r. nr 8/2022 znak: WOP.7722.0472.2021.BK.DB w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca spółka nie wskazała zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Pełnomocnik strony ogólnie wskazał, iż zapłata kary pozbawi skarżącą środków pieniężnych niezbędnych dla prowadzenia działalności gospodarczej i podniósł kwestię zakłócenia płynności finansowej oraz odniósł się do trwającej od dwóch lat pandemii Covid – 19 i inflacji. Na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawił jednak żadnych dowodów. Nie wskazał również żadnych danych obrazujących sytuację finansową i majątkową spółki, które potwierdzałyby, iż nałożona kara pieniężna zagrozi bytowi spółki. Powyższe spowodowało, iż Sąd nie był w stanie ocenić, czy orzeczona kara pieniężna zagraża znacznymi szkodami i wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił także, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie środka ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wykazania tychże okoliczności nie wystarczy jednak samo twierdzenie strony.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka, zaskarżając je
w całości oraz domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz o zasadzenie na rzecz spółki kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, gdy zdaniem skarżącej zaistniały przesłanki wymienione w powołanym przepisie, warunkujące wstrzymanie wykonania rzeczonego
postanowienia, albowiem brak jego wstrzymania narazi spółkę na znaczną szkodę majątkową, jak również spowoduje trudne do odwrócenia skutki
W uzasadnieniu zażalenia spółka ponownie podniosła kwestię sytuacji rynkowej branży piwowarskiej wpływającej na sytuację spółki [...] S.A. z siedzibą
w [...] spowodowaną m.in. pandemią, inflacją oraz podwyżką akcyzy. Żaląca się wskazała, iż podczas pandemii ucierpiała konsumpcja w lokalach gastronomicznych, które były zamykane na wiele miesięcy, znacząco ograniczono możliwość kontaktów międzyludzkich, zakazywano organizacji imprez i wydarzeń masowych, co miało zmienić zwyczaje zakupowe konsumentów tj. zmniejszyć ruch w małych sklepach będących filarem sprzedaży piwa (2/3 rynku). Doszło natomiast do przesunięcia konsumpcji z piwa na wino i mocne alkohole, co wygenerowało wyższe straty. Dalej skarżąca wskazała, iż rosnąca inflacja tj. wzrost kosztów opakowań (aluminium – wzrost o 70%), wzrost kosztów zakupu surowców do produkcji piwa (słód jęczmienny - wzrost o 30%) oraz wzrost kosztów energii elektrycznej i paliwa gazowego (energia elektryczna - wzrost 200% oraz gaz – wzrost o 60%) spowodowały wzrost cen piwa, natomiast nowoczesne kanały dystrybucji w obawie przed spadkiem sprzedaży nie uwzględniały podwyżek cen. Ponadto żalącą się spółka podniosła także kwestię wzrostu akcyzy systematycznie od 2020 r., czego efektem jest najniższa konsumpcja piwa w 2021 r., licząc od roku 2010. Spółka zwróciła także uwagę na fakt, iż czynnie zabiegała o zwiększenie udziału eksportu w koszyku sprzedaży produktów ze względu na dużą konkurencyjność rynku piwa w Polsce oraz wyższe marże osiągane przy sprzedaży piwa na eksport. Efektem tych działań było nawiązanie współpracy z jedną
z trzech największych sieci handlowych Rosji, z która współpraca na podstawie umowy miała się rozpocząć w grudniu 2021 r. Niemniej konflikt zbrojny Rosji z Ukrainą uniemożliwił realizację ww. umowy handlowej. Żaląca się wniosła również na
podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. o dopuszczenie dowodu z dołączonych do zażalenia faktur za energię elektryczną za rok 2021 w kwocie 87 900,76 zł, za rok 2022 w kwocie 176 177, 78 zł, z faktur za paliwo gazowe za rok 2021 w kwocie 211 471,78, oraz za
rok 2022 w kwocie 542 567,80 zł, jak i z zestawienia cen aluminium na potwierdzenie faktu, iż zapłata kary pieniężnej w kwocie 125 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w świetle przedstawionych wyżej argumentów spowoduje zagrożenie bytu spółki oraz trudne do odwrócenia skutki, co miałoby uzasadniać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może,
na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, iż warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy.
Analizując pod tym względem argumentację skarżącej Spółki, uznać należy, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku strony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym
ugruntowany jest pogląd, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej
decyzji należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Należy jednak podkreślić, iż konieczne jest przy tym przytoczenie spójnej argumentacji, popartej faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Ogólnikowe wywody strony, dotyczące sytuacji finansowej niepozwalającej na uiszczenie kary pieniężnej spowodowanej trudną sytuacji rynkową branży
piwowarskiej nie stanowią wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie Spółki powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Strona przywołując okoliczność poniesienia strat finansowych, winna poprzeć swoje twierdzenia stosownymi informacjami dotyczącymi m.in. bilansu zysków i strat Spółki z ostatniego roku obrotowego, w tym
w szczególności wysokości przychodów i dochodów jakie uzyskuje, a także kwot potrzebnych na zabezpieczenie wynagrodzeń dla pracowników oraz realizację zobowiązań wobec kontrahentów. Tymczasem w przedmiotowej sprawie żaląca się
nie przedłożyła ww. dokumentów, a jedynie faktury za energię elektryczną i paliwo gazowe oraz zestawienie wzrostu cen za aluminium. Brak powyższych danych uniemożliwia ocenę, w jaki sposób konieczność uiszczenia kary pieniężnej wpłynie na sytuację skarżącej jako przedsiębiorcy, w szczególności, w jaki sposób – uwzględniając sytuację finansową skarżącej – spowoduje niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa nadto, że instytucja wstrzymania wykonania aktu jest w istocie tymczasowa, ponieważ jej skutki nie wykraczają poza okres postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem
jest ustalenie prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Samo wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest niezależne od jego prawidłowości lub nieprawidłowości, których w chwili wydawania postanowienia dotyczącego wstrzymania wykonania decyzji nie sposób przesądzić. Kwestia zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem będzie przedmiotem analizy na
etapie merytorycznego rozpoznania skargi, w związku z czym na obecnym etapie postępowania rozważania w tym zakresie uznać należy za przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę