II GZ 17/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA o przekazaniu sprawy według właściwości, uznając, że WSA w Warszawie jest właściwy do rozpoznania skargi na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiające przyznania pomocy finansowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał sprawę według właściwości, uznając się za niewłaściwy do rozpoznania skargi na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiające przyznania pomocy finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że WSA w Warszawie jest właściwy do rozpoznania skargi, ponieważ Agencja, jako podmiot wdrażający, ma siedzibę w Warszawie, a przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazują na właściwość sądu ze względu na siedzibę organu.
Sprawa dotyczyła zażalenia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które uznało się za niewłaściwe do rozpoznania skargi na pismo Agencji odmawiające przyznania pomocy finansowej na modernizację gospodarstwa rolnego. WSA w Warszawie przekazał sprawę według właściwości, wskazując na potrzebę wezwania do usunięcia naruszenia prawa jako obligatoryjny warunek wniesienia skargi i błędnie interpretując właściwość organu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał postanowienie WSA za wadliwe, wskazując, że WSA w Warszawie jest właściwy do rozpoznania skargi. NSA podkreślił, że skarga powinna być skierowana na pismo odmawiające przyznania pomocy, a nie na odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto, NSA wyjaśnił, że w przypadku działań takich jak modernizacja gospodarstw rolnych, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest podmiotem wdrażającym, a jej organem jest Prezes z siedzibą w Warszawie, co czyni WSA w Warszawie właściwym miejscowo do rozpoznania skargi zgodnie z art. 13 § 2 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Właściwym miejscowo do rozpoznania skargi na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiające przyznania pomocy finansowej jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ze względu na siedzibę organu administracji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA w Warszawie jest właściwy, ponieważ Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jako podmiot wdrażający, ma siedzibę w Warszawie. Sąd podkreślił, że w przypadku działań takich jak modernizacja gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów k.p.a. do ustalania właściwości organu, a właściwość sądu administracyjnego wynika z siedziby organu administracji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
ustawa o wspieraniu art. 22 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
ustawa o wspieraniu art. 22 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
ustawa o wspieraniu art. 6 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
ustawa o wspieraniu art. 22 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
ustawa o wspieraniu art. 22 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
ustawa o wspieraniu art. 5 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
rozporządzenie ws. pomocy art. 14 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 13 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 49
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57 § par. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o utworzeniu ARiMR art. 5a § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
ustawa o utworzeniu ARiMR art. 5a § ust. 2
Ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
ustawa o utworzeniu ARiMR art. 5a § ust. 3
Ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
rozporządzenie ws. WSA art. 1 § pkt 2
Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości
rozporządzenie ws. pomocy art. 12 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA w Warszawie jest właściwy miejscowo do rozpoznania skargi na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiające przyznania pomocy finansowej, ze względu na siedzibę organu. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest aktem podlegającym zaskarżeniu.
Odrzucone argumenty
Argument WSA o niewłaściwości miejscowej i przekazaniu sprawy według właściwości.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji orzekł bowiem w nim wskazując jako przedmiot zaskarżenia inne pismo niż określone przez stronę, a jako organ – organ przez nią niewskazany. Właściwym miejscowo w sprawie skarg na "pisma informujące wnioskodawcę o odmowie przyznania pomocy" wydane przez podmiot wdrażający na podstawie art. 22 ust 3 ustawy o wspieraniu (...) jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. ze względu na siedzibę organu administracji (art. 13 § 2 p.p.s.a.).
Skład orzekający
Tadeusz Cysek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej sądu administracyjnego w sprawach dotyczących odmowy przyznania pomocy finansowej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz interpretacja przepisów dotyczących zaskarżania pism organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z przyznawaniem pomocy finansowej przez ARiMR na podstawie przepisów obowiązujących w czasie wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - właściwości sądu administracyjnego, co jest kluczowe dla prawników procesowych. Wyjaśnia również, jak należy prawidłowo zaskarżać pisma organów administracji.
“Właściwy sąd administracyjny: Kto decyduje o Twojej skardze na decyzję ARiMR?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 17/09 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2009-02-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-01-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Tadeusz Cysek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Właściwość sądu Sygn. powiązane V SA/Wa 2853/08 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2008-11-28 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 13 par. 2, art. 49, art. 52, art. 53 par. 2, art. 57 par. 1 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Tadeusz Cysek po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2853/08 w zakresie przekazania sprawy według właściwości w sprawie ze skargi R.J. – M.Z.N.G.R. s.c. w M. na pismo [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na modernizację gospodarstwa rolnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Uzasadnienie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny we W. pismem z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] odmówiła M.Z."N." G.R. s.c. przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" z uwagi na warunki określone w § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach powyższego działania lub Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr .193, poz. 1397 ze zm.). Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. R.J. M.Z. "N." G.R. s.c. wniósł o cofnięcie odmowy przyznania pomocy. W odpowiedzi na powyższe pismo, Zastępca Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] stwierdził, że przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie pomocy nie doszło do naruszenia prawa przez Agencję. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy został złożony po terminie lub nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, Agencja odmawia przyznania pomocy. Analizując ponownie dokumentację sprawy ustalono, że w dniu [...] listopada 2007 r. wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy wnioskodawca nie złożył obowiązkowego załącznika: kopii dokumentu tożsamości wspólnika spółki cywilnej będącego osobą fizyczną, w związku z czym wniosek nie został wypełniony we wszystkich pozycjach wymaganych przez rozporządzenie, co skutkowało odmową przyznania pomocy. W skardze "na postanowienie" zawarte w piśmie [...] ARiMR z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak sprawy [...] R.J. wniósł o jego zmianę i przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" oraz o zwrot kosztów. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2853/08 uznał swą niewłaściwość i przekazał sprawę ze skargi R.J. na pismo [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] lipca 2008 r. według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W.. W uzasadnieniu Sąd podał, że stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm.), dalej powoływana także jako: ustawa o wspieraniu (...), w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu (...) zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zatem w ocenie Sądu aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia przewidziany w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu (...), sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Zdaniem Sądu wynika z tego jednoznacznie, że wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma już właściwie jedynie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu do złożenia skargi. Art. 53 § 2 przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. Sąd zaznaczył, że problemem natury interpretacyjnej jest zawarte w omawianym przepisie określenie "właściwego organu". W literaturze przyjmuje się, iż w odróżnieniu od środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należałoby zaliczyć do kategorii środków prawnych nadzwyczajnych. Wezwanie takie nie następuje bowiem w ramach określonego toku instancji administracyjnych przez organ wyższego stopnia nad tym, który podjął akt lub dokonał czynności. Jego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez ten organ, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności. Sąd podkreślił, że wykładnia językowa zarówno art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, jak i art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednoznacznie wskazuje, iż skarga służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem Sądu, zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegało pismo [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], które stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd za błędne uznał pouczenie zawarte w piśmie Prezesa ARiMR z dnia [...] sierpnia 2008 r., zgodnie z którym stronie służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na to właśnie rozstrzygnięcie, tj. odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji Sąd uznał, że nie można dopuścić do sytuacji, w której na skarżącą stronę przenosi się odpowiedzialność za nieprawidłowe oznaczenie zarówno aktu podlegającego zaskarżeniu zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, organu, który go wydał, jak również sądu administracyjnego właściwego do rozpoznania skargi. Zdaniem Sądu pouczenie o służącej stronie skardze do sądu administracyjnego winno być zawarte już w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r., przy jednoczesnym zaznaczeniu, że koniecznym warunkiem jej skutecznego wniesienia jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Za zasadne Sąd uznał stanowisko, iż odpowiedź na wezwanie, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. winna być sporządzona przez ten sam organ, który wydał pismo odmowne. Odnosząc się do kwestii wskazania w świetle art. 13 § 2 p.p.s.a. organu administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, Sąd podał, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu, pismo informujące o odmowie sporządza "podmiot wdrażający". W niniejszej sprawie podmiotem wdrażającym jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (art. 6 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 2). Mając na uwadze dopuszczalność drogi sądowej w trybie i na zasadach określonych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w ocenie Sądu należało uznać, iż nie chodzi o Agencję jako urząd obsługujący organ administracyjny, tj. podmiot w znaczeniu instytucjonalnym, lecz o działający w imieniu Agencji organ administracji publicznej. Ustalając właściwy organ Sąd dokonał analizy przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy. W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia wniosek o przyznanie pomocy składa się osobiście albo przez upoważnioną osobę, bezpośrednio w oddziale regionalnym Agencji właściwym ze względu na miejsce realizacji operacji. Zgodnie natomiast z art. 5a ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 31 z 2005 r., poz. 264 ze zm.), w ramach Agencji wyodrębnia się oddziały regionalne działające w każdym województwie, którymi kierują dyrektorzy. W związku z powyższym za zasadne Sąd uznał przyjęcie stanowiska, że pismo odmawiające przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków powinno być wydane przez oddział regionalny Agencji, zaś w jej imieniu uprawnionym do działania organem administracji jest dyrektor oddziału regionalnego (§ 14 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego). Wniosek o przyznanie pomocy złożono w Oddziale Regionalnym we W., zaskarżone pismo organu z dnia [...] lipca 2008 r. również wydano w tym oddziale, a zatem poza obszarem właściwości miejscowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.. Sąd podał, że zgodnie z przepisem § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta RP z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.), wojewódzkim sądem administracyjnym właściwym dla obszaru województwa dolnośląskiego jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we W.. W zażaleniu na powyższe postanowienie WSA w W., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jego uchylenie i wskazanie WSA w W. jako właściwego do rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu zażalenia podano, że Agencja wykonuje zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", tzn. przeprowadza nabór wniosków o przyznanie prawa pomocy, dokonuje ich oceny, zawiera umowy o przyznanie pomocy i dokonuje wypłaty pomocy. Z art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu wynika, że przy dokonywaniu tych czynności Agencja nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zarówno przepisy ustawy o wspieraniu, jak i rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy wskazują Agencję - nie zaś Prezesa, dyrektorów regionalnych oddziałów czy kierowników biur – jako podmiot prowadzący postępowanie w celu przyznania pomocy. A zatem w niniejszym postępowaniu w imieniu Agencji działał jej Prezes, który jest organem Agencji i wykonuje zadania przy pomocy zastępców Prezesa Agencji, dyrektorów oddziałów regionalnych i kierowników biur powiatowych. Stosownie zaś do art. 5a ust. 3 (błędnie wskazanego przez stronę jako art.10 ust. 1) ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 264 ze zm.) dyrektorzy regionalnych oddziałów Agencji wydają decyzje administracyjne wyłącznie w zakresie określonym w przepisach odrębnych. W związku z wyłączeniem przez ustawę o wspieraniu stosowania przepisów k.p.a., nie można przyjąć, że w sprawie wydano decyzję administracyjną w ścisłym sensie i dodatkowo brak jest przepisu, który wskazywałby właściwość dyrektora oddziału regionalnego jako organu administracji publicznej w postępowaniach o przyznanie pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zawarty w zażaleniu wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia zasługiwał na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że będące przedmiotem zażalenia postanowienie - jak wskazuje jego komparycja i treść uzasadnienia - rozstrzyga kwestię właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. do rozpoznania skargi na pismo Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków UE. Tymczasem z akt sprawy - w szczególności z treści skargi wniesionej do WSA w W. przez R.J. - wynika, że jako zaskarżony akt wskazał on "pismo [...] ARiMR z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak sprawy [...] (...) informujące o braku naruszenia prawa przez ARiMR, co skutkuje odmową udzielenia pomocy". Pismo to zaś zostało sporządzone na druku firmowym Zastępcy Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i podpisane przez Dyrektora Departamentu Wniosków i Odwołań. Ponadto zauważyć wypada, że skargę przekazano – jak wynika także z jej treści - za pośrednictwem Prezesa ARiMR. Podnieść trzeba, że stosownie do regulacji zawartej w art. 57 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. wskazanie zaskarżonego aktu oraz organu, działania którego skarga dotyczy jest wymogiem formalnym skargi. W przypadku braku skargi w tym zakresie bądź w razie wystąpienia wątpliwości odnośnie przedmiotu zaskarżenia - o ile uniemożliwiają one nadanie pismu strony prawidłowego biegu - konieczne jest wezwanie strony w trybie art. 49 p.p.s.a. Wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, działania którego skarga dotyczy - wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości - jest dla Sądu wiążące. Już z tych względów wydane postanowienie uznać należy za wadliwe. Sąd I instancji orzekł bowiem w nim wskazując jako przedmiot zaskarżenia inne pismo niż określone przez stronę, a jako organ – organ przez nią niewskazany. Odniesienie się zaś do kwestii właściwości WSA w W. do rozpoznania skargi na pismo Prezesa Agencji z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] wymaga analizy przepisów regulujących kompetencje organów administracji, które występują w charakterze podmiotów postępowania zmierzającego do przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach wymienionego działania reguluje powoływana już ustawa o wspieraniu (...) oraz wydane na podstawie upoważnienia w niej zawartego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397), dalej: rozporządzenie. Wskazana ustawa w art. 6 posługuje się pojęciem "instytucji zarządzającej", którą zgodnie z ustawą (art. 4 ust. 1 pkt 1) jest Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, jednakże zadania "instytucji zarządzającej" zgodnie z art. 6 pełnią inne podmioty w odniesieniu do poszczególnych działań w rozumieniu przepisów tej ustawy. W zakresie wdrażania działań objętych programem, w tym przyznawania pomocy, na podstawie art. 6 ust 1 pkt 3 ustawy o wspieraniu (...) zadania "instytucji zarządzającej" wykonuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2-5, 7, 9-18 oraz pkt 21 [...]. W ramach działań wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o wspieraniu (...) można rozróżnić dwa rodzaje postępowań zmierzających do przyznania pomocy finansowej wnioskodawcy. O pierwszym rodzaju postępowania stanowi art. 20 ustawy, z którego wynika, że pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, 3, 6, 7 oraz 9-15, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej jest: 1. kierownik biura powiatowego Agencji - w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3, 9 oraz 11-15; 2. dyrektor oddziału regionalnego Agencji - w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, 7 i 10; 3. marszałek województwa - w przypadku działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6. Ustawa ta wymienia zatem enumeratywnie "działania", w których dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych Agencji występują jako odrębne organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji administracyjnej. Powyższe uregulowanie przyznające przymiot organów administracji dyrektorom oddziałów regionalnych i kierownikom biur powiatowych Agencji znajduje oparcie w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634), a w dacie wydania zaskarżonego pisma w ustawie z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 264 ze zm.), która w omawianym zakresie zawierała podobne uregulowania. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. organem Agencji jest Prezes, który wykonuje zadania przy pomocy zastępców Prezesa Agencji, dyrektorów oddziałów regionalnych oraz kierowników biur powiatowych. Zgodnie z ustawą Prezes Agencji, dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach, a w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego. Drugi rodzaj postępowania dotyczy przyznania pomocy finansowej na podstawie umowy cywilnoprawnej. Art. 22 ustawy o wspieraniu (...) w ust. 1 stanowi, że pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5 i 8 oraz 16-23, jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. Z kolei z art. 22 ust. 3 wynika, że w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Istotna z punktu widzenia niniejszej sprawy jest regulacja zawarta w art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu (...), według którego do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków. Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o wspieraniu (...) to właśnie Agencja jest podmiotem wdrażającym w rozumieniu art. 22. Jak wyżej wskazano, w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2-5 (w tym przedmiotowa "modernizacja gospodarstw rolnych" z art. 5 ust. 1 pkt 4), 7, 9-18 oraz 21 ustawy o wspieraniu (...) "instytucją zarządzającą" w zakresie wdrażania działań objętych programem jest Agencja. Z kolei z art. 22 ust. 1 tej ustawy wynika, że pomoc w drodze umowy przyznawana jest jedynie w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5, 8 oraz 16-23. Powyższe prowadzi zatem do konkluzji, że Agencja nie jest podmiotem wdrażającym wszystkie działania, w których prowadzone jest postępowanie zmierzające do przyznania pomocy w drodze umowy cywilnoprawnej. Agencja właściwa jest jedynie w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, 5, 16-18 oraz 21 ustawy o wspieraniu (...), zaś w przypadku pozostałych działań wymienionych w art. 22 tj. pkt. 1, 8, 19, 20, 22 i 23 oraz art. 5 ust. 1 podmiotami wdrażającymi są inne jednostki, którym ustawa powierza zadania "instytucji zarządzającej" na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1,2,4 i są to m.in. samorząd województwa i Agencja Rynku Rolnego. Mając na względzie powyższe wywody i treść art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu (...) stwierdzić należy, że użyte w nim sformułowanie, iż " do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów..." ma zastosowanie tylko w odniesieniu do tych podmiotów, którym poza Agencją ustawa nadaje przymiot "podmiotu wdrażającego". Wynika to przede wszystkim z tego, że tylko ich właściwość może być ustalana na podstawie przepisów k.p.a. Powyższe stwierdzenie znajduje oparcie w tym, iż w zakresie wdrażania działania określonego w art. 5 ust. 1 pkt 4 właściwym "podmiotem wdrażającym" jest Agencja. Jak wskazano na wstępie dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych działają jako organy administracji publicznej tylko wówczas gdy ustawa przyznaje im kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych, a z takim rozwiązaniem mamy do czynienia tylko w przypadku działań wymienionych w art. 20 ustawy o wspieraniu (...). Konkludując stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie, której przedmiotem było działanie - modernizacja gospodarstw rolnych (art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy) - nie ma miejsca na ustalanie właściwości miejscowej organu na podstawie przepisów k.p.a. Podmiotem wdrażającym w tym przypadku jest Agencja (art. 22 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3), której organem jest Prezes z siedzibą w mieście stołecznym Warszawa. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że właściwym miejscowo w sprawie skarg na "pisma informujące wnioskodawcę o odmowie przyznania pomocy" wydane przez podmiot wdrażający na podstawie art. 22 ust 3 ustawy o wspieraniu (...) jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. ze względu na siedzibę organu administracji (art. 13 § 2 p.p.s.a.). Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI