II GZ 161/25

II GZ 161/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2271/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-25
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. w D., I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 2271/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. w D., I. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 9 kwietnia 2024 r. nr LOB.501.137.2024.ULC.2 w sprawie kary pieniężnej za nieprzekazanie przez przewoźnika informacji dotyczącej lotu postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 2 września 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 2271/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. w D., I. (dalej: Spółka, Skarżąca) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 9 kwietnia 2024 r. nr LOB.501.137.2024.ULC.2 w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazanie przez przewoźnika informacji dotyczącej lotu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółka, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na:
a. błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, iż zasadność przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania zaskarżonego aktu rozpoznawana jest jedynie w zakresie indywidualnym, w związku ze zgłoszonym wnioskiem i jego argumentacją w konkretnej sprawie, podczas gdy Sąd winien brać pod uwagę sytuację strony skarżącej w szerszym zakresie - a nie tylko dotyczącą konkretnego postępowania,
co tym samym prowadziło do
b. błędnego uznania przez Sąd I instancji, iż brak jest podstaw do samodzielnego poszukiwania przez Sąd okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji w trybie ww. przepisu, a tym samym, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej (bowiem Sąd zaniechał takiej inicjatywy), podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu powinna prowadzić do uznania, iż normy zawarte w art. 61 § 3 p.p.s.a nie nakładają na Skarżącą bezwzględnego obowiązku wyczerpującego uprawdopodobnienia czy też udowodnienia realności przesłanek, o jakich mowa we ww. przepisie, bowiem Sąd jest władny do czynienia ustaleń faktycznych również o fakty znane mu z urzędu i w oparciu o całokształt sytuacji strony Skarżącej,
2. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadną odmowę zastosowania ww. przepisu, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy - poza dotkliwościami finansowymi, tj. istotnej szkody - istnieje groźba wyrządzenia Skarżącej trudnych do odwrócenia negatywnych skutków, a zatem ewentualne wykonanie skarżonej decyzji - w kontekście całokształtu sytuacji Skarżącej, tj. z uwzględnieniem toczących się innych postępowań - winno zostać ocenione jako powodujące dla Skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, w tym w szczególności mające wpływ na prowadzoną przez Skarżącą działalność, do której to niezbędna jest niezakłócona możliwość bieżącego regulowania należności finansowych,
3. art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu przez Sąd I instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także zaniechaniu dokonania oceny faktów znanych Sądowi z urzędu, w tym w szczególności w zakresie dotyczącym całokształtu sytuacji Skarżącej w zakresie toczących się postępowań,
4. art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wezwania Skarżącej do uzupełnienia wniosku w sytuacji stwierdzenia przez Sąd I instancji, iż wniosek zawiera braki polegające na niepowołaniu konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Po wniesieniu zażalenia, a przed jego przekazaniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 listopada 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 2271/24 oddalił skargę Spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z kolei art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem I instancji wskutek wydania wyroku lub postanowienia powoduje, że sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku (por. postanowienia NSA z: 3 października 2018 r., sygn. akt II GZ 325/18; 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GZ 414/21; 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GZ 116/25 i II GZ 131/25; 20 marca 2025 r., sygn. akt II GZ 103/25; 13 marca 2025 r., sygn. akt II GZ 95/25).
Oznacza to, że po wydaniu przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest także rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, a postępowanie wszczęte zażaleniem podlega umorzeniu (por. postanowienia NSA z: 18 lipca 2018 r. sygn. akt II OZ 770/18; 13 listopada 2019 r. sygn. akt II GZ 261/19, 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II GZ 499/23; 29 stycznia 2025 r. sygn. II GZ 612/24; 30 stycznia 2025 r., sygn. II GZ 615/24). W przypadku bowiem zasadności takiego zażalenia sąd I instancji nie miałby podstawy do ponownego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wobec oddalenia Spółki przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ww. wyrokiem, postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia WSA w Warszawie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy umorzyć z powodu jego bezprzedmiotowości.
Jednocześnie, mając na względzie możliwość ponownego złożenia wniosku, o którym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., NSA na obecnym etapie postepowania nie przesądza, czy stanowisko WSA, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jest prawidłowe.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.