I GZ 360/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie sądowoadministracyjnebraki formalnewpis sądowyPESELdoręczeniefikcja doręczeniazażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych i nieuiszczenia wpisu sądowego, stosując fikcję doręczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A.W. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z powodu nieuzupełnienia braków formalnych (brak PESEL) i nieuiszczenia wpisu sądowego, mimo wezwania. Skarżąca wniosła zażalenie, twierdząc, że nie otrzymała wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że doręczenie wezwania nastąpiło skutecznie na podstawie art. 73 P.p.s.a. (fikcja doręczenia), a skarżąca nie obaliła domniemania prawdziwości dokumentów pocztowych.

Sprawa dotyczy zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jej skargę na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczącą odmowy przyznania pomocy finansowej. Sąd I instancji odrzucił skargę, ponieważ skarżąca nie uzupełniła braków formalnych, takich jak podanie numeru PESEL, ani nie uiściła wpisu sądowego, mimo wezwania wysłanego na jej adres. Wezwanie zostało uznane za doręczone zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. (fikcja doręczenia), ponieważ przesyłka została dwukrotnie awizowana i nie została podjęta w terminie, a następnie zwrócona do nadawcy. Skarżąca w zażaleniu podnosiła, że nigdy nie otrzymała wezwania ani awiza. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami P.p.s.a., nieuiszczenie wpisu sądowego lub nieuzupełnienie braków formalnych skutkuje pozostawieniem pisma bez rozpoznania lub odrzuceniem skargi. NSA wskazał, że fikcja doręczenia na podstawie art. 73 P.p.s.a. jest skuteczna, a dokumenty pocztowe (np. potwierdzenie zwrotne, adnotacje na kopercie) korzystają z domniemania prawdziwości. Skarżąca nie przedstawiła dowodów obalających to domniemanie ani nie wykazała niezgodności danych z rzeczywistością, ograniczając się jedynie do twierdzenia o braku otrzymania zawiadomienia. W związku z tym, NSA uznał, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne na podstawie fikcji prawnej wynikającej z art. 73 P.p.s.a., jeśli skarżący nie obali domniemania prawdziwości dokumentów pocztowych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że fikcja doręczenia na podstawie art. 73 P.p.s.a. jest skuteczna, a dokumenty pocztowe korzystają z domniemania prawdziwości. Skarżąca nie przedstawiła dowodów obalających to domniemanie, ograniczając się do twierdzenia o braku otrzymania zawiadomienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.

p.p.s.a. art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma.

p.p.s.a. art. 57 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania pisma w postępowaniu sądowym.

p.p.s.a. art. 73 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy sposobu doręczania pism sądowych i awizowania.

p.p.s.a. art. 73 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uznanie pisma za doręczone w przypadku niepodjęcia z placówki pocztowej.

p.p.s.a. art. 220 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie czynności sądowych do czasu uiszczenia opłaty.

p.p.s.a. art. 230 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pobieranie wpisu od pism wszczynających postępowanie.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznawanie zażaleń.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznawanie zażaleń.

Dz.U. 2024 poz 935

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność doręczenia wezwania na podstawie art. 73 P.p.s.a. (fikcja doręczenia). Dokumenty pocztowe korzystają z domniemania prawdziwości. Brak dowodów obalających domniemanie prawdziwości dokumentów pocztowych przez skarżącą. Brak PESEL jako brak formalny podlegający uzupełnieniu. Nieuiszczenie wpisu sądowego jako podstawa odrzucenia skargi.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skarżącej o braku otrzymania wezwania i awiza.

Godne uwagi sformułowania

Przesyłka została uznana za doręczoną 6 maja 2025 r. (...) na podstawie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Przewidziana w art. 73 p.p.s.a. fikcja prawna doręczenia jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia opartego na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata Obalenie fikcji prawnej doręczenia może natomiast nastąpić, po uprzednim obaleniu domniemania prawdziwości ww. dokumentu urzędowego gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności fikcji doręczenia na podstawie art. 73 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz znaczenia dokumentów pocztowych jako dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzupełnienia braków formalnych i wpisu sądowego, gdzie zastosowano fikcję doręczenia. Wymaga wykazania niezgodności danych z rzeczywistością przez stronę kwestionującą doręczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne proceduralne aspekty postępowania sądowoadministracyjnego, w szczególności zasady doręczania pism i skutki ich niepodjęcia, co jest kluczowe dla praktyków.

Fikcja doręczenia: Kiedy sąd uznaje, że dostałeś pismo, nawet jeśli go nie odebrałeś?

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 360/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1121/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-05-23
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 49 par.1, art. 57 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 3, art. 73 par. 1 i 4, art. 220 par. 1 i 3, art. 230 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1121/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. W. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 grudnia 2024 r., nr BP230.65500.14.2024 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 maja 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1121/25 odrzucił skargę A. W. (dalej: skarżąca) na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 grudnia 2024 r. nr BP230.65500.14.2024 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżącą pismem z 17 kwietnia 2025 r. została wezwana do podania numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka została przesłana na adres podany w treści skargi. Strona odbierała przesyłaną wcześniej korespondencję, kierowaną na ten adres. Przesyłka zawierająca ww. wezwania została uznana za doręczoną 6 maja 2025 r. (karta 42 akt sądowych), na podstawie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.)
Sąd I instancji wskazał, że do dnia wydania niniejszego postanowienia do akt sprawy nie wpłynęło pismo zawierające numer PESEL skarżącej. Natomiast z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika tutejszego Sądu wynika, że brak jest wpłaty wpisu sądowego do niniejszej sprawy. Zatem do dnia wydania postanowienia braki formalne skargi nie zostały uzupełnione.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił.
Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2025 r. wniosła skarżąca . W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wezwanie Sądu z dnia 17 kwietnia 2025 r. nigdy do niej nie dotarło, nie zostało też dostarczone jego awizo ani inna informacja o jego nadaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały.
Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z zestawienia tych przepisów wynika, że pismo sądowe podlegające opłacie powinno zostać opłacone w przeciwnym razie nie nada mu się biegu, a w przypadku skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania będą podlegać odrzuceniu.
Ponadto stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r. II GPS 3/22 niezachowanie wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę, która obarczona była brakami. Przewodniczący Wydziału V WSA w Warszawie, zarządzeniem z 8 kwietnia 2025 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącej w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Dodatkowo zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2025 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Jak wynika z akt sprawy, korespondencja zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi (koperta k. 37 akt sądowych) została skierowana na prawidłowy adres (podany przez skarżącą w skardze) a następnie dwukrotnie awizowana, tj. 22 kwietnia 2025 r. (I awizo), gdyż listonosz nie zastawszy adresata i osób uprawnionych do odbioru korespondencji, zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., złożył przesyłkę na okres 14 dni w placówce pocztowej operatora i zostawił zawiadomienie o tym w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z oznaczeń umieszczonych na kopercie wynika, że ponowna próba doręczenia miała miejsce 30 kwietnia 2025 r. (II awizo), a wobec niepodjęcia w ww. terminie, 8 maja 2025 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy. Zgodnie z treścią art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki przesyłka została umieszczona w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W niniejszej sprawie przesyłkę uznano za doręczoną skarżącej w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 6 maja 2025 r. (k. 42 akt sądowych).
Przewidziana w art. 73 p.p.s.a. fikcja prawna doręczenia jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia opartego na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata i zawierało ono jednoznaczną informację, w jakim terminie od dnia pozostawienia tego zawiadomienia adresat ma możliwość jego odbioru we wskazanej w tym zawiadomieniu placówce pocztowej. Z tej przyczyny kluczowym w niniejszej sprawie dowodem - z którego wynika fikcja doręczenia pisma procesowego - jest treść prawidłowo opisanej, zwróconej do Sądu przesyłki (koperta i zwrotne potwierdzenie odbioru).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokument urzędowy jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru (co w równej mierze odnosić należy do niepodjętej w terminie, a zwróconej do sądu przesyłki), jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot oraz zawiera prawidłowe kompletne adnotacje - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (por. m.in. postanowienia NSA z dnia: 20 listopada 2020 r., sygn. akt I FZ 179/20; 30 września 2020 r., sygn. akt I FZ 159/20; 13 maja 2020 r., sygn. akt I FZ 29/20; 25 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 117/20; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 858/19).
W niniejszej sprawie na kopercie z przedmiotową przesyłką widnieją pieczęcie i podpisy operatora pocztowego ze wskazaniem ww. dat awizacji pisma, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru informacja o umieszczeniu w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokumentu urzędowego. Obalenie fikcji prawnej doręczenia może natomiast nastąpić, po uprzednim obaleniu domniemania prawdziwości ww. dokumentu urzędowego gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej.
Należy stwierdzić, że powyższego dowodu fikcji prawnej doręczenia jak i danych w nim zawartych nie podważyła argumentacja zawarta w zażaleniu, która odnosi się wyłącznie do twierdzeniu o braku otrzymania zawiadomienia oraz powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI