II GZ 151/20

II GZ 151/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2020-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Trzecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III SA/Gl 383/19 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2019-08-08
II GZ 15/20 - Postanowienie NSA z 2020-01-30
VI SA/Wa 2015/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-16
II GSK 710/20 - Wyrok NSA z 2023-09-21
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 85, art. 86 par. 1, art. 87 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 383/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 383/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił A. Sp. z o.o. w M. (dalej "skarżąca") przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Pismem z [...] marca 2019 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej. W treści skargi podano adres skarżącej: A. Sp. z o.o. ul. E. [...], [...] T.) i wskazano adres pełnomocnika (J.G., B. Sp. z o.o. ul. E. [...], [...] T.).
Zarządzeniem z 8 maja 2019 r. wezwano skarżącą – na adres pełnomocnika – do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").
Wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej, który nie udzielił odpowiedzi.
Wobec tego, zarządzeniem z 18 czerwca 2019 r., wykreślono pełnomocnika skarżącej oraz wezwano spółkę do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, z pouczeniem o rygorze niewykonania wezwania. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania została wysłana na adres skarżącej podany w skardze i została uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. wraz z upływem 11 lipca 2019 r.
Postanowieniem z 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 383/19, WSA w Gliwicach odrzucił powyższą skargę z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych.
W dniu [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej – r.pr. A.P. – przeglądała akta sądowe sprawy.
Pismem z [...] grudnia 2019 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowieniem z 8 sierpnia 2019 r. wraz z zażaleniem na to postanowienie.
WSA w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.
W ocenie Sądu, nie została spełniona przesłanka uzasadniająca przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 8 sierpnia 2019 r. w postaci nieprawidłowego doręczenia korespondencji przez Sąd.
Postanowienie o odrzuceniu skargi zostało bowiem doręczone stronie skutecznie i zgodnie z przepisami p.p.s.a. WSA wskazał, że w aktach nie znajduje się pismo skarżącej z 22 maja 2019 r., które – jak podnosi skarżąca – ma zawierać jej inny adres niż ten podany w skardze. Ponadto, w związku oznaczeniem w skardze pełnomocnika skarżącej jako "J.G. B. sp. z o.o. ul. E. [...], [...] T.", podpisaniem skargi przez "J.G. Wiceprezesa Zarządu" i dołączeniem pełnomocnictwa ten pełnomocnik został wezwany do nadesłania odpisu KRS i wykazania, że jest on osobą upoważnioną do działania w imieniu strony skarżącej, zgodnie z art. 35 § 2 p.p.s.a., pod rygorem uznania, że strona działa osobiście. Przesyłka zawierająca to wezwanie została doręczona na podany w skardze adres 20 maja 2019 r. W związku z nieuzupełnieniem braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie zarządzeniem z 18 czerwca 2019 r. wykreślono pełnomocnika skarżącej spółki i strona została wezwana do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej spółki (KRS) na adres podany w skardze. Przesyła zawierająca wezwanie została dwukrotnie awizowana i po zwrocie do Sądu uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. Następnie odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został doręczony na adres skarżącej wskazany w skardze i uznany za doręczony w trybie art. 73 p.p.s.a.
Wobec tego Sąd uznał, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca przywrócenie terminu, czyli nieprawidłowe doręczenie korespondencji przez Sąd.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie.
Skarżąca podkreśliła, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostało doręczone stronie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Właściwy adres strona wskazała bowiem w piśmie z 22 maja 2019 r., a korespondencja była do niej nadal kierowana na adres w T.. Spółka podniosła, że nie ma siedziby pod adresem podanym w skardze i podała w wątpliwość, gdzie pracownicy Poczty Polskiej pozostawili awizo zgodnie z art. 73 p.p.s.a.
Zdaniem spółki, nawet przy założeniu, że do Sądu nie wpłynęło pismo z 22 maja 2019 r., sposób adresowania przez Sąd pism w sprawie począwszy od 18 czerwca 2019 r. był nieprawidłowy i skutkował niezawionionym brakiem uczestnictwa strony w postępowaniu, a w konsekwencji nieuzasadnionym odrzuceniem skargi. Skoro bowiem na skutek nieuzupełnienia braków formalnych skargi wskazanych w wezwaniu z 15 maja 2019 r., zarządzeniem z 18 czerwca 2019 r. wykreślono pełnomocnika spółki skarżącej, to kolejne wezwanie kierowane do strony powinno zostać doręczone na adres spółki, tj. ul. G. [...], [...] M., który to adres wynika z publicznie dostępnego KRS, a nie na adres pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe.
W rozpoznawanej sprawie sporne jest to, czy skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminowi do złożenia skargi. Jako przesłankę braku winy strona powołała okoliczność, że nie mogła działać, ponieważ wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi były wysyłane przez Sąd I instancji na jej niewłaściwy adres.
Wobec tego stwierdzić należy, że kryterium braku winy, które stanowi przesłankę przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, s. 257-258; postanowienia NSA z: 8.10.2013 r., II GZ 549/13; 3.10.2013 r., I FZ 410/13; 1.10.2013 r., II OZ 833/13; 25.9.2013 r., I OZ 828/13, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona wnioskująca o przywrócenie terminu zobowiązana jest do uprawdopodobnienia dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd, oceniając, czy w konkretnej sprawie strona zawiniła uchybienie terminowi do dokonania czynności, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności. Innymi słowy sąd powinien zbadać, czy do uchybienia terminu doszło z uwagi na wystąpienie przyczyn niezależnych od strony.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.
Skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wbrew jej twierdzeniom, w aktach niniejszej sprawy nie znajduje się pismo z 22 maja 2019 r., w którym byłby podany inny adres skarżącej niż ten podany wyraźnie w skardze. Przypomnieć przy tym należy, że podanie właściwego adresu należy do obowiązków procesowych strony i niesie za sobą istotne konsekwencje. Jedynie bowiem na ten adres sądy mogą skutecznie doręczać korespondencję sądową. Wysłanie przesyłki na adres inny niż podany przez stronę nie może zaś skutkować uznaniem, że doszło do prawidłowego doręczenia tej korespondencji. Dlatego właśnie sądy administracyjne nie mają uprawnień do doręczania przesyłek na inny adres niż wyraźnie podany przez stronę, choćby był wskazany w ogólnodostępnych rejestrach, jakim jest na przykład KRS. Jeżeli zaś strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to jemu należy doręczać pisma.
Wobec tego Sąd I instancji prawidłowo przesłał wezwania wystosowane na podstawie zarządzenia z 8 maja 2019 r. pełnomocnikowi skarżącej. Po nieuzyskaniu od niego żądanych dokumentów i wykreśleniu J.G. jako pełnomocnika – zwrócił się o uzupełnienie braków formalnych skargi do spółki na adres wprost wskazany w skardze (por. k. 2 akt sądowych).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można uznać, aby takie działanie Sądu I instancji pozbawiło stronę możliwości brania udziału w postępowaniu. Sąd doręczał bowiem wszystkie pisma procesowe na adres podany w skardze jako adres spółki i nie miał podstaw, aby pisma, od których zależy bieg terminu do dokonania danych czynności, doręczać na adres inny, niewynikający z pism spółki. Wobec tego spółka nie uprawdopodobniła, że brak jej działania był spowodowany okolicznościami od niej niezależnymi (nieotrzymaniem korespondencji z Sądu z powodu wysłania jej na nieprawidłowy adres).
Z tego powodu należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2, orzekł jak w sentencji.