II GZ 151/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-02-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
komornikpowołaniesąd administracyjnyskarga kasacyjnazażalenieprzymus adwokacko-radcowskiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę kasacyjną z powodu braku wymaganego przez prawo przymusu adwokacko-radcowskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną A. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości w sprawie odmowy powołania na stanowisko komornika, ponieważ nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, co jest wymogiem formalnym. Następnie WSA odrzucił zażalenie na to postanowienie, również z powodu braku wymogu sporządzenia go przez profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie WSA, podkreślając, że prawo do wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą wpisu na listę i złożenia ślubowania, a samo zatrudnienie na stanowisku nie jest wystarczające.

Sprawa dotyczy zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., które odrzuciło jego skargę kasacyjną od wyroku WSA w sprawie odmowy powołania na stanowisko komornika. WSA odrzucił skargę kasacyjną, powołując się na art. 194 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), który stanowi, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby posiadał uprawnienia do wykonywania zawodu radcy prawnego, a samo zatrudnienie na tym stanowisku i oczekiwanie na wpis nie jest równoznaczne z posiadaniem prawa do wykonywania zawodu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Sąd podkreślił, że przymus adwokacko-radcowski jest wymogiem formalnym, a jego niezachowanie skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej lub zażalenia. NSA potwierdził, że zgodnie z ustawą o radcach prawnych i utrwalonym orzecznictwem, status radcy prawnego powstaje z chwilą wpisu na listę i złożenia ślubowania. Ponieważ skarżący nie był wpisany na listę radców prawnych w dacie sporządzania zażalenia, nie był uprawniony do jego sporządzenia, co skutkowało oddaleniem zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą wpisu na listę i złożenia ślubowania. Samo zatrudnienie na stanowisku radcy prawnego lub posiadanie kwalifikacji nie jest wystarczające do samodzielnego sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia, które podlegają przymusowi adwokacko-radcowskiego.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że art. 194 § 4 w zw. z art. 175 p.p.s.a. nakłada wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej i zażalenia na jej odrzucenie przez adwokata lub radcę prawnego. Zgodnie z ustawą o radcach prawnych, status radcy prawnego uzyskuje się z chwilą wpisu na listę i złożenia ślubowania. Brak wpisu oznacza brak prawa do wykonywania zawodu i tym samym brak uprawnienia do samodzielnego sporządzenia tych pism procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 175

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, z pewnymi wyjątkami.

p.p.s.a. art. 194 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej również podlega przymusowi adwokacko-radcowskiego.

Pomocnicze

u.r.p. art. 23 § 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania.

p.p.s.a. art. 49

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Brak formalny w postaci niezachowania przymusu adwokacko-radcowskiego nie podlega uzupełnieniu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej podlega przymusowi adwokacko-radcowskiego. Prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą wpisu na listę i złożenia ślubowania. Osoba nieposiadająca wpisu na listę radców prawnych nie jest uprawniona do samodzielnego sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia.

Odrzucone argumenty

Wykładnia językowa przepisów jest sprzeczna z ich wykładnią logiczną i celowościową. Osoba z kwalifikacjami sędziowskimi oraz wykonująca pracę na stanowisku radcy prawnego powinna mieć prawo do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej we własnej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko-radcowski stanowi brak, który nie podlega uzupełnieniu prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania osoba nie umieszczona w aktualnym spisie radców prawnych nie ma prawa wykonywania zawodu

Skład orzekający

Kazimierz Brzeziński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dotyczących sporządzania skargi kasacyjnej i zażalenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście przymusu adwokacko-radcowskiego oraz definicji radcy prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wpisu na listę radców prawnych, ale stanowi ugruntowane stanowisko w kwestii formalnych wymogów procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wymogami formalnymi pisma procesowego, co jest istotne dla prawników, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 151/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Brzeziński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6174 Komornicy
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2154/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-08-23
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 175, art. 194 par 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Kazimierz Brzeziński po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2154/05 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy powołania na stanowisko komornika postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2154/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił zażalenie A. J. na postanowienie tego Sądu z dnia 12 lutego 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2154/05 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2154/05 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2005 r. NR [...] w przedmiocie odmowy powołania na stanowisko komornika sądowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., - zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Sąd wskazał, że z akt sprawy nie wynika żeby skarżący, sporządzając zażalenie, posiadał uprawnienia do wykonywania zawodu radcy prawnego bądź adwokata. W ocenie Sądu I instancji jedynie posiadanie takiego uprawnienia, w świetle art. 194 § 4 p.p.s.a, umożliwiałoby skarżącemu wniesienie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu I instancji, to że skarżący wskazuje, że spełnia wszelkie wymogi konieczne do uzyskania wpisu na listę radców prawnych i jest w trakcie oczekiwania na wpis oraz że jest zatrudniony na stanowisku radcy prawnego nie oznacza, iż posiada on prawo do wykonywania zawodu radcy prawnego i tym samym mógł sporządzić wniesione zażalenie.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał także, iż zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), dalej ustawa o radcach prawnych, prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania. W związku z tym osoba nie umieszczona w aktualnym spisie radców prawnych nie ma prawa wykonywania zawodu, a tym samym nie może ani jako pełnomocnik strony, ani we własnym imieniu sporządzić kasacji lub zażalenia.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący podniósł, że zastosowana przez Sąd I instancji wykładnia językowa przepisów jest sprzeczna z ich wykładnią logiczną i celowościową. Zdaniem skarżącego osoba z kwalifikacjami sędziowskimi oraz wykonująca w sposób czynny pracę na stanowisku radcy prawnego powinna mieć prawo do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej we własnej sprawie, a dopiero kiedy okaże się ona wadliwie sporządzona należy ją odrzucić.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do art. 175 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z tym, że jeśli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich nie ma zastosowania przymus adwokacko-radcowski. Skarga kasacyjna może być także sporządzona w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych przez doradcę podatkowego, zaś w sprawach z zakresu własności przemysłowej przez rzecznika patentowego. Przymus adwokacko-radcowski związany jest z wysokimi wymaganiami formalnymi stawianymi skardze kasacyjnej. Niezastosowanie się do wymogu zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego stanowi brak, który nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 p.p.s.a. i powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Z treści art. 194 § 4 p.p.s.a. wynika, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej może być zaskarżone w trybie zażaleniowym, jednakże tego rodzaju zażalenie również objęte jest przymusem adwokacko-radcowskim. Podobnie jak w przypadku skargi kasacyjnej, niezachowanie obowiązku sporządzenia zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika lub osobę do tego uprawnioną na podstawie art. 175 § 2 i § 3 p.p.s.a., skutkuje odrzuceniem zażalenia strony.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż Sąd I instancji kierował się tylko wykładnią językową przepisów i nie wziął pod uwagę, że osoba z kwalifikacjami sędziowskimi oraz wykonująca od kilku lat zatrudnienie na stanowisku radcy prawnego powinna mieć prawo do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, a dopiero kiedy okaże się ona wadliwie sporządzona ją odrzucić. Należy wskazać, iż z powołanych wyżej przepisów wynika wprost, że uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej i zażalenia na odrzucenie tej skargi przysługuje jedynie osobom wymienionym w art. 194 § 4 w zw. z art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Sąd I instancji trafnie ustalił, że zgodnie z art. 23 ustawy o radcach prawnych, a także utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (patrz. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 lutego 2001 r., I PZ 92/00, OSNP 2002/20/495 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lipca 1985 r. I PA 20/85 PZiZS 1986/1/69) radcą prawnym jest osoba która posiadając odpowiednie kwalifikacje, zostanie wpisana na listę radców prawnych i złoży ślubowanie (art. 23 ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Wykonywanie pracy na stanowisku radcy prawnego bez wpisania na listę radców prawnych i złożenia ślubowania nie było wystarczające do uznania skarżącego za osobę posiadającą prawo do wykonywania zawodu radcy prawnego.
W dacie sporządzenia zażalenia skarżący nie był wpisany na listę radców prawnych, a zatem nie mógł wykonywać zawodu radcy prawnego i w świetle art. 194 p.p.s.a. nie był uprawniony do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Z powyższych względów na podstawie art. 184 w związku 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI