II GZ 144/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-08
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiterminy procesoweodrzucenie skargizażalenieświadczenia opieki zdrowotnejNSAWSAspóźnienie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę jako spóźnioną, podkreślając niedopuszczalność wnoszenia skarg po terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, uznając ją za wniesioną po terminie. Skarżący złożył skargę osobiście w siedzibie organu dzień po upływie ustawowego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, potwierdzając, że termin do wniesienia skargi jest prekluzyjny i jego uchybienie skutkuje odrzuceniem skargi, bez względu na przyczyny opóźnienia.

Sprawa dotyczyła zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odrzuciło skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sąd pierwszej instancji uznał skargę za spóźnioną, ponieważ została złożona osobiście w siedzibie organu dzień po upływie 30-dniowego terminu od doręczenia decyzji SKO. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym i prekluzyjnym, którego upływ sąd uwzględnia z urzędu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ustalił datę doręczenia decyzji i termin jej zaskarżenia, a skarga została złożona z uchybieniem terminu. Sąd zaznaczył, że w postępowaniu zażaleniowym nie bada się przyczyn uchybienia terminu, a jedynie zasadność odrzucenia skargi z powodu jej spóźnienia. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym i prekluzyjnym. Jego upływ sąd uwzględnia z urzędu, a wniesienie skargi po terminie skutkuje jej odrzuceniem, bez względu na przyczyny uchybienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

p.p.s.a. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu. Termin do wniesienia skargi jest terminem prekluzyjnym i jego uchybienie skutkuje odrzuceniem skargi z mocy prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, ponieważ strona uchybiła nieznacznie, bo o 1 dzień terminowi przy złożeniu skargi.

Godne uwagi sformułowania

termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę W toku tego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi do złożenia skargi

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania terminów procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym i konsekwencji ich uchybienia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarga jest wnoszona po terminie, bez badania przyczyn uchybienia w postępowaniu zażaleniowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy rutynowego zastosowania przepisów o terminach. Jest ważna dla prawników procesowych, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerszego zainteresowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 144/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Bk 683/24 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2024-11-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdzejko po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 683/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] września 2024 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 683/24, odrzucił skargę M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] września 2024 r., w przedmiocie potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z [...] września 2024 r. o nr: [...], [...], [...] i [...].
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II skargi na ww. decyzje zostały rozdzielone i prowadzone w odrębnych aktach sądowych. Przedmiotowa sprawa dotyczy skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z [...] września 2024 r. nr [...] przedmiocie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Powyższą decyzję SKO doręczono skarżącemu 6 września 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach postępowania administracyjnego), z kolei skarga na tę decyzję została złożona przez skarżącego osobiście w siedzibie organu 8 października 2024 r.
WSA odrzucił powyższą skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) uznając ją za spóźnioną. Wskazał, że 30 dniowy termin do jej wniesienia upływał z końcem dnia 7 października 2024 r. Skarżący zaś, składając skargę osobiście w siedzibie organu w dniu 8 października 2024 r., nie dochował ustawowego terminu do jej wniesienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowaniem, ponieważ strona uchybiła nieznacznie, bo o 1 dzień terminowi przy złożeniu skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Wniesienie skargi w terminie stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 95/12; dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
W zaskarżonym postanowieniu WSA prawidłowo ustalił – a skarżący tego nie kwestionuje, że zaskarżoną decyzję SKO doręczono skarżącemu 6 września 2024 r. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi od powyższej decyzji organu rozpoczął swój bieg od dnia następnego czyli od 7 września 2024 r. i upływał 6 października 2024 r. (niedziela), a z powodu dnia wolnego termin na złożenie skargi w tym przypadku upłynął 7 października r. (poniedziałek). Zatem skarga, którą skarżący złożył osobiście w siedzibie organu w dniu 8 października 2024 r., niewątpliwie została złożona z uchybieniem terminu. Tym samym uprawniona była ocena WSA, że skarga została złożona po terminie, przez co podlegała ona odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W tej sprawie skarga była niewątpliwie spóźniona, a zatem WSA miał obowiązek skargę tę odrzucić.
Okoliczności podnoszone przez skarżącego w zażaleniu, dotyczące przyczyn uchybienia terminu, nie mogły być brane pod uwagę w tej sprawie. Przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu jest bowiem postanowienie odrzucające skargę z powodu jej wniesienia z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zatem jedynie, czy rzeczywiście nie został dochowany ustawowy termin do wniesienia skargi, a w konsekwencji - czy sąd pierwszej instancji zasadnie skargę odrzucił. W toku tego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi do złożenia skargi i tego czy zaskarżona decyzja była zgodna z prawem.
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że skarżący wniósł skargę po terminie. Ta okoliczność sprawiła, że nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie przez WSA złożonej przez niego skargi i przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego dokumentu prawa jazdy.
Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się natomiast do wniosku pełnomocnika skarżącego o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, bowiem orzeka o tym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w drodze odrębnego postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym referendarz sądowy albo sąd w składzie jednego sędziego (zob. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r. sygn. akt I FPS 3/13.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI