II GZ 139/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-06-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniapostanowieniezażaleniepozwolenie na obrótśrodek poprawiający właściwości glebycofnięcie pozwoleniaochrona środowiskaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o cofnięciu pozwolenia na obrót środkiem poprawiającym właściwości gleby i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o cofnięciu pozwolenia na obrót organicznym środkiem poprawiającym właściwości gleby, uznając, że skarżąca spółka nie wykazała ryzyka znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. NSA uchylił to postanowienie, wskazując, że WSA przedwcześnie ocenił przesłanki wstrzymania i powinien dogłębniej zbadać wpływ cofnięcia pozwolenia na kondycję finansową spółki, zwłaszcza w kontekście powiązanego zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Sprawa dotyczy zażalenia spółki [A] Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o cofnięciu pozwolenia na wprowadzenie do obrotu organicznego środka poprawiającego właściwości gleby. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wykazała przesłanek do wstrzymania wykonania (znaczna szkoda, trudne do odwrócenia skutki), wskazując na szeroki zakres działalności spółki i brak jednoznacznego dowodu na szkodę finansową, a także potencjalne naruszenie przepisów ochrony środowiska. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji przedwcześnie ocenił sprawę. NSA podkreślił, że WSA powinien dokonać dogłębnej analizy, uwzględniając powiązanie między pozwoleniem na obrót środkiem a zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, oraz ocenić wpływ cofnięcia pozwolenia na kondycję finansową spółki. Sąd zwrócił również uwagę, że ocena interesu publicznego nie jest przedmiotem postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji przedwcześnie ocenił sprawę i nie dokonał dogłębnej analizy wpływu cofnięcia pozwolenia na kondycję finansową spółki, a także błędnie ocenił rolę interesu publicznego w postępowaniu o wstrzymanie wykonania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie zbadał wystarczająco dogłębnie, czy cofnięcie pozwolenia na obrót środkiem poprawiającym właściwości gleby może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki dla spółki, zwłaszcza w kontekście powiązanego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Sąd podkreślił, że ocena interesu publicznego nie jest kryterium w tym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

ppsa art. 61 § § 3 i 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 197 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.n.n. art. 4 § ust. 2

Ustawa o nawozach i nawożeniu

u.o. art. 41 § ust. 1-3 pkt 2

Ustawa o odpadach

u.o. art. 43 § ust. 2

Ustawa o odpadach

u.o. art. 48 § ust. 2

Ustawa o odpadach

ppsa art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 166

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedwczesna ocena przesłanek wstrzymania wykonania przez WSA. Niewłaściwe uwzględnienie interesu publicznego jako podstawy do odmowy wstrzymania. Konieczność dogłębnej analizy wpływu cofnięcia pozwolenia na kondycję finansową spółki i powiązanie z zezwoleniem na przetwarzanie odpadów.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA o braku znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, oparte na wąskim zakresie działalności spółki. Argumenty WSA dotyczące potencjalnego naruszenia przepisów ochrony środowiska jako przesłanka do odmowy wstrzymania.

Godne uwagi sformułowania

Sam fakt cofnięcia pozwolenia na wprowadzanie środka [...] do obrotu nie uzasadnia twierdzenia o potencjalnej możliwości wyrządzenia skarżącej znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Zakres i skala prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej jest szeroka i spółka może nadal ją prowadzić w pozostałym zakresie. To, czy za odmową wstrzymania decyzji przemawia interes publiczny nie jest, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, przedmiotem oceny w tym postępowaniu.

Skład orzekający

Małgorzata Korycińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście przepisów o ochronie środowiska i działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia pozwolenia na obrót środkiem poprawiającym właściwości gleby i jego związku z innymi pozwoleniami środowiskowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji, co jest kluczowe dla przedsiębiorców. Pokazuje też, jak ważne jest powiązanie różnych pozwoleń środowiskowych.

Kiedy wstrzymanie wykonania decyzji jest możliwe? NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 139/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II GSK 505/23 - Postanowienie NSA z 2024-06-13
IV SA/Wa 394/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-08
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61  § 3 i 5,art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2007 nr 147 poz 1033
art. 4 ust. 2
Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu.
Dz.U. 2018 poz 21
art. 41 ust. 1-3 pkt 2, art. 43 ust. 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 394/22 w zakresie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wyprowadzenie do obrotu organicznego środka poprawiającego właściwości gleby. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 394/22 po rozpoznaniu wniosku E. Sp. z o.o. z siedzibą w M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wprowadzenie do obrotu organicznego środka poprawiającego właściwości gleby – odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji odmawiając wstrzymania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: ppsa), wskazał, iż pozwolenie, w przedmiocie którego toczy się niniejsze postępowanie administracyjne, nie jest pozwoleniem na przetwarzanie odpadów, lecz pozwoleniem na wprowadzenie do obrotu nawozu pn. [...]. Sam fakt cofnięcia pozwolenia na wprowadzanie środka [...] do obrotu nie uzasadnia twierdzenia o potencjalnej możliwości wyrządzenia skarżącej znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał, że z załączonego do skargi odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że przedmiot działalności strony skarżącej nie ogranicza się jedynie do produkcji i wprowadzania do obrotu środków poprawiających właściwości gleby, ale także m.in. prowadzi ona działalność związaną z rekultywacją, demontażem wyrobów zużytych, sprzedażą hurtową odpadów i złomu, rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych, przygotowaniem terenu pod budowę, odzyskiem surowców z materiałów segregowanych, czy transportem drogowym towarów. Zakres i skala prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej jest szeroka i spółka może nadal ją prowadzić w pozostałym zakresie. W ocenie WSA podniesiony przez skarżącą aspekt finansowy związany ze wstrzymaniem produkcji i wprowadzaniu środka [...] do obrotu nie może być wystarczający, w sytuacji kiedy zachodzi prawdopodobieństwo, że skarżąca nie stosuje się do obowiązków związanych z przestrzeganiem przepisów dotyczących ochrony środowiska, co stoi w sprzeczności z interesem społecznym.
E. Sp. z o.o. z siedzibą w M. wniosła zażalenie na powyższe orzeczenie, zaskarżając je w całości zarzucając:
naruszenie art. 61 § 3 ppsa, poprzez jego błędną wykładnię i dowolne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji, co stało się podstawą do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji;
naruszenie art. 61 § 3 ppsa, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o przesłanki w tym artykule niewskazane, podczas gdy katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zakażonego orzeczenia jest zamknięty;
naruszenie art. 133 § 1 w z art. 166 ppsa, poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał dowodowy.
W uzasadnieniu zarzutów przedstawiła szeroką argumentację przemawiającą za ich zasadnością, załączając dokumenty.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o utrzymanie w mocy postanowienia Sądu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że strona nie udowodniła, iż brak wstrzymania decyzji wiązać się będzie z nieodwracalnymi szkodami i trudnymi do odwrócenia skutkami polegającymi na utracie przyjmowania odpadów, a tym samym utracie wpływów finansowych pochodzących z przetwarzania odpadów w celu uzyskania organicznego środka poprawiającego właściwości gleby [...]. Organ wskazał, że spółka faktycznie uzyskuje przychody z odbioru różnego rodzaju odpadów, których pozbywa się w najtańszy sposób, jako organiczny środek poprawiający właściwość gleby. Wytworzony środek jest udostępniany rolnikom nieodpłatnie – wobec czego produkcja środka nie przynosi jej żadnego zysku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca nieuprawdopodobniła wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Stanowisko to jest przedwczesne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bez dokonania dogłębnej analizy Sąd pierwszej instancji, doszedł do wniosku, że "Sam fakt cofnięcia pozwolenia na wprowadzanie środka [...] do obrotu nie uzasadnia twierdzenia o potencjalnej możliwości wyrządzenia skarżącej znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków (...)". Faktem jest, co prawda, że decyzja o cofnięciu zezwolenia na wprowadzenie do obrotu (wydana na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147 poz. 1033 z późn. zm.) nie jest tym samym, co decyzja o przetwarzaniu odpadów (wydana na podstawie art. 41 ust. 1-3 pkt 2, art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 z późn. zm.). Niemniej jednak zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy o odpadach zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wygasa w przypadku jeżeli podmiot objęty zezwoleniem zaprzestał działalności objętej zezwoleniem lub z innych powodów zezwolenie stało się bezprzedmiotowe. Biorąc zatem pod uwagę, że z akt sprawy wynika, iż strona otrzymała decyzję zezwalającą na przetwarzanie odpadów w związku z wytwarzaniem środka poprawiającego właściwości gleby Sąd pierwszej instancji powinien podać pod rozwagę okoliczność czy i jak wpłynie na kondycję finansową spółki ewentualne wygaśnięcie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w związku z brakiem możliwości wprowadzenia do obrotu środka nawozowego.
Należy w tym miejscu podkreślić, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostały enumeratywnie wymienione w art. 61 § 3 ppsa. Oznacza to, że sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ocenia, czy jej wykonanie może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. To, czy za odmową wstrzymania decyzji przemawia interes publiczny nie jest, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, przedmiotem oceny w tym postępowaniu (por. postanowienie sygn. akt II GZ 870/16 z dnia 20 września 2019r.).
Sąd pierwszej instancji, orzekając ponownie w sprawie z wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oceni całość zebranych dokumentów w sprawie, w tym te dołączone do zażalenia i oceni ich wpływ na udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI