II GZ 137/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-09-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyprzywrócenie terminupostępowanie sądowesąd administracyjnyskarga kasacyjnaubezpieczenia społeczneformularzdoręczenie

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy, uznając je za bezprzedmiotowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił T. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu, uznając, że nie odebrała wezwania bez swojej winy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że brak formalny wniosku o prawo pomocy, złożonego w toku postępowania, nie wywołuje ujemnych skutków procesowych, a złożony później prawidłowy wniosek jest skuteczny.

Sprawa dotyczyła zażalenia T. K. na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata. T. K. złożyła pierwotnie wniosek o prawo pomocy w celu złożenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Referendarz sądowy wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych na urzędowym formularzu, jednak wezwanie nie zostało odebrane pomimo dwukrotnego awizowania. Wniosek o prawo pomocy został pozostawiony bez rozpoznania. T. K. wniosła o przywrócenie terminu, argumentując, że nie otrzymała wezwania z powodu braku skrzynki na listy i złego stanu zdrowia. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając jej argumentację za niewiarygodną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, wskazując, że zgodnie z przepisami, wniosek o prawo pomocy można złożyć w każdym czasie, a brak formalny takiego wniosku, złożonego w toku postępowania, nie powoduje ujemnych skutków procesowych. Złożony przez T. K. wniosek na urzędowym formularzu w późniejszym terminie został uznany za prawidłowy, co czyniło postanowienie WSA o odmowie przywrócenia terminu bezprzedmiotowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o odmowie przywrócenia terminu jest bezprzedmiotowe, ponieważ niewykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w toku postępowania, co do zasady nie wywołuje ujemnych skutków procesowych.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że zgodnie z przepisami p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy można złożyć w każdym czasie, a jego brak formalny nie powoduje negatywnych skutków procesowych. Złożony prawidłowo wniosek w późniejszym terminie jest skuteczny, co czyni postanowienie o odmowie przywrócenia terminu bezprzedmiotowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 86 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 252 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona może wnieść przed wszczęciem postępowania lub w jego toku – w każdym czasie, aż do zakończenia postępowania prawomocnym wyrokiem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak formalny wniosku o prawo pomocy złożonego w toku postępowania nie wywołuje ujemnych skutków procesowych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA dotycząca braku winy skarżącej w nieodebraniu wezwania.

Godne uwagi sformułowania

niewykonanie przez skarżącą wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, co do zasady, nie wywołuje ujemnych skutków procesowych.

Skład orzekający

Anna Robotowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności skutków braku formalnego wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego wniosku o prawo pomocy w toku postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą prawa pomocy i skutków niedoręczenia wezwań sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Nawet błędy formalne nie przekreślają szans na pomoc prawną – NSA wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 137/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-08-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Robotowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1747/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-10-31
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1747/06 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 marca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1747/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że w dniu 4 stycznia 2007 r. T. K. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata celem złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1747/06, uchylającego decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 marca 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF), wraz z pouczeniem, iż nieuzupełnienie braku w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to nie zostało przez skarżącą odebrane pomimo jego dwukrotnego awizowania. Skarżąca nie wykonała braków formalnych wniosku o udzielenie prawa pomocy, nie nadsyłając wypełnionego formularza PPF.
Zarządzeniem z dnia 22 lutego 2007 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia 22 marca 2007 r. skarżąca wniosła o "przywrócenie terminu biegu sprawy dotyczącej przyznania prawa pomocy", argumentując, że nie otrzymała wezwania Sądu z dnia 11 stycznia 2007 r. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, gdyż nie posiada skrzynki na listy. Sąd uznał to pismo za wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF).
W dniu 17 kwietnia 2007 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Sąd w zaskarżonym postanowieniu, odmawiając przywrócenia terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznał, że podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż wezwanie do nadesłania wniosku na formularzu PPF nie zostało prawidłowo doręczone, nie uzasadnia uchybienia terminu do nadesłania tego formularza bez jej winy. Sąd uznał argumentację skarżącej za niewiarygodną.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła, iż do dnia złożenia tego zażalenia nie została założona skrzynka na listy z uwagi na brak pieniędzy. Uzasadnia to jej zdaniem brak możliwości odebrania wezwania Sądu z dnia 11 stycznia 2007 r. Podniosła ponadto, że jest w bardzo złym stanie zdrowia co dodatkowo uzasadnia udzielenie jej pomocy w postaci ustanowienia obrońcy z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne jednakże z innych powodów niż w nim podniesione.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z § 2 tego artykułu wynika, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego.
Jednocześnie z regulacji zawartych w Oddziale 2 – Prawo pomocy - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy strona może wnieść przed wszczęciem postępowania lub w jego toku – w każdym czasie, aż do zakończenia postępowania prawomocnym wyrokiem.
W rozpoznawanej sprawie w dniu 4 stycznia 2007 r. T. K. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata celem złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1747/06. Z uwagi na to, że skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.), Sąd wezwał ją do usunięcia braku formalnego tego pisma. Pomimo dwukrotnego awizowania skarżąca nie odebrała wezwania Sądu. Z doręczonego zarządzenia referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2007 r., skarżąca dowiedziała się, iż jej wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania. Pismem z dnia 22 marca 2007 r. skarżąca zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 29 maja 2007 r. WSA w Warszawie odmówił T. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy.
Należy zauważyć, że co do zasady, z uwagi na możliwość złożenia wniosku o prawo pomocy w każdym czasie - zarówno przed wszczęciem postępowania jak i w toku, złożony przez skarżącą wniosek na formularzu w dniu 24 kwietnia 2007 r. jest złożonym prawidłowo wnioskiem o prawo pomocy.
Tym samym zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2007 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy jest bezprzedmiotowe, albowiem niewykonanie przez skarżącą wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, co do zasady, nie wywołuje ujemnych skutków procesowych.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI