II GZ 126/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki z Federacji Rosyjskiej na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając ją za wniesioną po terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki "R." LLC z Federacji Rosyjskiej na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wpisaniu na listę sankcyjną, wskazując na braki formalne i wniesienie skargi po terminie. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając błędy w ocenie reprezentacji i terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA co do uchybienia terminu do wniesienia skargi.
Sprawa dotyczy zażalenia spółki "R." LLC z Federacji Rosyjskiej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jej skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wpisaniu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Rosji na Ukrainę. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę z dwóch powodów: nieuzupełnienia braków formalnych (dotyczących sposobu reprezentacji spółki i uprawnienia do udzielenia pełnomocnictwa) oraz wniesienia skargi po upływie ustawowego terminu. Skarżąca spółka w zażaleniu podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, kwestionując ocenę dokumentów potwierdzających jej reprezentację oraz sposób obliczenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając postanowienie WSA za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że skarga została wniesiona po upływie trzydziestodniowego terminu, który rozpoczął bieg od dnia udostępnienia decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej (29 maja 2023 r.), a zatem upłynął 28 czerwca 2023 r. Skarga została wniesiona 29 czerwca 2023 r. NSA podzielił również stanowisko WSA co do nieprawidłowego uzupełnienia braków formalnych, wskazując na niespójności w przedkładanych dokumentach dotyczących reprezentacji spółki i uprawnienia do udzielania pełnomocnictw. Sąd odniósł się również do wniosku o przywrócenie terminu, wskazując, że jest on rozpoznawany po uprawomocnieniu się orzeczenia o uchybieniu terminu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, skarga wniesiona po upływie terminu podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Termin do wniesienia skargi na decyzję wydaną w trybie ustawy o szczególnych rozwiązaniach rozpoczyna bieg z dniem następującym po dniu udostępnienia decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej. Uchybienie tego terminu skutkuje bezwzględnym odrzuceniem skargi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_zażalenie
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 4 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 49 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 3 § ust. 6 i 11
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego
k.c. art. 111 § § 2
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 53 § § 1 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 46 § § 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 83 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 87 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 194 § § 1 pkt 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu. Skarżąca nie uzupełniła prawidłowo braków formalnych skargi dotyczących reprezentacji i pełnomocnictwa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA w zakresie oceny reprezentacji i terminu. Argumenty o braku winy w uchybieniu terminu.
Godne uwagi sformułowania
Uchybienie formalne w postaci niezachowania terminu do wniesienia skargi nie podlega następczej konwalidacji, skutkując bezwzględnym odrzuceniem takiego pisma. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Kolizja środków prawnych, składanych na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. (wniosek o przywrócenie terminu) i art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. (zażalenie na odrzucenie skargi), wynika z tego, że wykluczają się one wzajemnie.
Skład orzekający
Zbigniew Czarnik
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów do wniesienia skargi w sprawach sankcyjnych oraz wymogów formalnych skargi, w tym reprezentacji spółki zagranicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu zaskarżania decyzji na podstawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach oraz specyfiki reprezentacji spółki z Federacji Rosyjskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy sankcji nałożonych na podmiot z Rosji w związku z wojną na Ukrainie, co jest tematem aktualnym. Pokazuje również proceduralne pułapki w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
“Rosyjska spółka przegrywa walkę w polskim sądzie o uchylenie sankcji – kluczowy błąd w formalnościach.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 126/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6049 Inne o symbolu podstawowym 604 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane I SA/Wa 1550/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-12-13 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 2 i 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 835 art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 2 i 3 Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "R." LLC w M., Federacja Rosyjska na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1550/23 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi "R." LLC w M., Federacja Rosyjska na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 maja 2023 r. nr DPP-TPZ.0272.46.2023(2) w przedmiocie wpisania na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1550/23, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę "R." LLC w M. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 maja 2023 r. nr DPP-TPZ.0272.46.2023(2) w przedmiocie wpisania na listę, o której mowa w ustawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. z 2023 r. poz. 129; dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach). Wyjaśniając przyczyny odrzucenia skargi sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z 9 sierpnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał pełnomocnika spółki do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi poprzez przedłożenie dokumentów, z których wynika sposób reprezentacji skarżącej wraz z urzędowym tłumaczeniem w języku polskim, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżąca przy piśmie z 29 sierpnia 2023 r. nadesłała Wyciąg z Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych z 5 czerwca 2023 r. w języku rosyjskim wraz z tłumaczeniem notarialnym na język polski. Sąd pierwszej instancji pismem z 12 października 2023 r. ponownie wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie: - tłumaczenia przysięgłego pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez I.R. adwokatowi R.K. do reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi. Poinformowano jednocześnie, że załączone do skargi tłumaczenie pełnomocnictwa nie odzwierciedla treści jego oryginału sporządzonego w języku rosyjskim (brak m.in. informacji o możliwości działania przed sądami administracyjnymi); - dokumentu wraz z tłumaczeniem przysięgłym, z którego wynika uprawnienie I.R. do działania w imieniu firmy zarządzającej – [U.S.Ż.] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która to zgodnie z nadesłanym 29 sierpnia 2023 r. wyciągiem z Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych z 5 czerwca 2023 r. uprawniona jest do działania w imieniu skarżącej. Pełnomocnik skarżącej 24 października 2023 r. nadesłał do WSA pełnomocnictwo z 13 czerwca 2023 r. w języku rosyjskim wraz z tłumaczeniem przysięgłym udzielone adwokatowi R.K. przez I.R. do reprezentowania skarżącej m.in. przed sądami administracyjnymi oraz Umowę spółki "R." LLC w M. (dalej: umowa skarżącej spółki) i Uchwałę nr 1 jedynego założyciela spółki I.R. z 28 czerwca 2022 r. (dalej: uchwała nr 1) – obie w języku rosyjskim wraz z tłumaczeniem na język polski. Zaskarżonym postanowieniem z 13 grudnia 2023 r. sąd pierwszej instancji odrzucił skargę spółki oraz orzekł o zwrocie skarżącej kwoty 200 złotych uiszczonej tytułem wpisu od skargi. W ocenie WSA, skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, a także nie dochowała ustawowego trzydziestodniowego terminu na złożenie skargi do sądu administracyjnego, wnosząc skargę z jego uchybieniem. WSA wskazał, że pełnomocnik spółki do skargi załączył pełnomocnictwo z 13 czerwca 2023 r. do reprezentowania skarżącej "w sądach ogólnych i w Sądzie Najwyższym (...)" podpisane przez I.R. – Dyrektora Generalnego firmy zarządzającej [U.S.Ż.] Sp. z o.o. – działającego w imieniu skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżąca nadesłała dokumenty potwierdzające, że podmiotem, który ma prawo działać w imieniu skarżącej jest firma zarządzająca [U.S.Ż.] sp. z o.o. Odpowiadając na ponowne wezwanie sądu do prawidłowego wykazania sposobu reprezentacji spółki, skarżąca nadesłała kolejne pełnomocnictwo z 13 czerwca 2023 r., jednak o innej treści niż pełnomocnictwo załączone do skargi, udzielone przez I.R. działającego jako osoba fizyczna, nie zaś jako Dyrektor Generalny firmy zarządzającej [U.S.Ż.] sp. z o.o., do reprezentowania skarżącej m.in. przed sądami administracyjnymi, jak również umowę skarżącej spółki i uchwałę nr 1 jedynego założyciela spółki I.R., w której przeniósł on wykonywanie uprawnień jednoosobowego organu wykonawczego skarżącej na spółkę zarządzającą [U.S.Ż.] sp. z o.o., której Dyrektorem Generalnym jest E.G.. W ocenie sądu pierwszej instancji, pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił w sposób prawidłowy braków formalnych skargi, bowiem z dokumentów przedłożonych do akt spawy nie wynika, by I.R. był uprawniony do jednoosobowej reprezentacji skarżącej spółki, w tym do udzielenia w jej imieniu pełnomocnictwa do działania przed sądami administracyjnymi. Analiza przesłanej umowy skarżącej spółki wskazuje, że jednoosobowym organem wykonawczym spółki jest Dyrektor Generalny spółki, który działa w imieniu spółki bez pełnomocnictwa, w tym reprezentuje spółkę oraz udziela pełnomocnictw do jej reprezentowania, w tym z prawem substytucji (pkt 9.10 tiret 1 i 6 umowy spółki). Z kolei z przedłożonej uchwały nr 1 oraz z wyciągu z Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych wynika, że wykonywanie uprawnień jednoosobowego organu wykonawczego skarżącej przeniesiono na spółkę zarządzającą pod [U.S.Ż.] sp. z o.o., w imieniu której działa Dyrektor Generalny. Zdaniem WSA w Warszawie, z przedłożonych dokumentów nie wynika, by Dyrektorem Generalnym skarżącej był I.R., który udzielił pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed sądem, ani też by I.R. był uprawniony do działania w imieniu firmy zarządzającej skarżącą, tj. [U.S.Ż.] sp. z o.o., której Dyrektorem Generalnym w dacie podjęcia uchwały nr 1 była E.G.. Wprawdzie w pełnomocnictwie załączonym do skargi I.R. wskazał, że działa jako Dyrektor Generalny [U.S.Ż.], jednak – mimo wezwania sądu – występujący w imieniu skarżącej adwokat nie przedłożył dokumentu wraz z tłumaczeniem przysięgłym, z którego wynika uprawnienie I.R. do działania w imieniu [U.S.Ż.] sp. z o.o., która – zgodnie z nadesłanym w dniu 29 sierpnia 2023 r. wyciągiem z Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych z 5 czerwca 2023 r. – uprawniona jest do działania w imieniu "R." LCC. Końcowo WSA stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, ponieważ zaskarżona decyzja została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 29 maja 2023 r., a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 28 czerwca 2023 r. Skarżąca natomiast wniosła skargę w dniu 29 czerwca 2023 r., a więc już po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. W zażaleniu spółka zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie w trybie autokontroli przez WSA w Warszawie poprzez uznanie, że przedmiotowe zażalenie jest oczywiście uzasadnione; a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku oraz niezależnie od niego, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 2 oraz pkt 3 p.p.s.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na bezzasadnym odrzuceniu skargi "R." LLC w M. na zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 maja 2023 r., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego – dokumentów przedłożonych przez skarżącą w ramach uzupełniania braków formalnych skargi oraz zaniechanie dogłębnego wyjaśnienia sprawy, które skutkowało nieprawidłowym zastosowaniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne uznane, iż skarżąca nie dokonała uzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie i końcowo odrzuceniem skargi, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 4 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 111 § 2 ustawy Kodeks cywilny w zw. z art. 53 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, a w efekcie błędne przyjęcie przez sąd, że termin trzydziestu dni do wniesienia skargi rozpoczął się w dniu następującym po dacie udostępnienia decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Pismem z 22 stycznia 2024 r. spółka uzupełniła zażalenie, wskazując – z powołaniem na załączone materiały pochodzące ze strony https://www.gov.pl/web/mswia/lista-osob-i-podmiotow-objetych-sankcjami – że datą umieszczenia skarżącej na liście jest 30 maja 2023 r. (s. 3 uzasadnienia). W odpowiedzi na zażalenie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jego oddalenie w całości, wskazując że zaskarżona decyzja, zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, została w dniu 29 maja 2023 r. udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie ministra właściwego do spraw wewnętrznych, co oznacza – stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy, że termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg z dniem następującym po dniu, w którym decyzja została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, a więc 30 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA, sąd drugiej instancji), kontrolowane postanowienie WSA w Warszawie jest zgodne z prawem, a oceny tej nie podważają zarzuty i twierdzenia podniesione w zażaleniu skarżącej. Na wstępie przypomnienia wymaga, że pismo procesowe strony (w tym skarga) powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, które przewidziane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie zaś do § 3 art. 46 p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 i 2 tego przepisu, do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, między innymi poprzez brak jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym terminie. Inaczej jest w przypadku uchybienia w postaci niedochowania terminu do wniesienia skargi. Wniesienie skargi w terminie stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczenie, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Uchybienie formalne w postaci niezachowania terminu do wniesienia skargi nie podlega zatem następczej konwalidacji, skutkując bezwzględnym odrzuceniem takiego pisma. Stosownie do art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zgodnie zaś z art. 53 § 4 p.p.s.a. termin, o którym mowa wyżej, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął inną czynność, będącą przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 83 § 1 p.p.s.a. terminy w postępowaniu sądowoadministracyjnym oblicza się według przepisów prawa cywilnego. Termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest terminem oznaczonym w dniach, przy czym stosownie do art. 111 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360, dalej: k.c.) termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, a jeżeli początkiem jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym ono nastąpiło. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia do sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 maja 2023 r. w przedmiocie wpisania na listę, o której mowa w ustawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Ustawa ta wprowadza odmienny – od przewidzianego w art. 109 § 1 k.p.a. doręczenia decyzji na piśmie – tryb zawiadomienia o wydanym rozstrzygnięciu. Zgodnie z art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, zawiadomienie stron o decyzjach następuje przez udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Stosownie zaś do art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy związanie organu wydaną przez siebie decyzją, rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi, o której mowa w art. 3 ust. 6, oraz zaistnienie natychmiastowej wykonalności decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 11, następuje z dniem następującym po dniu, w którym decyzja została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy. W ocenie NSA prawidłowo sąd pierwszej instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi, w związku z czym wniesiona skarga podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W ocenie NSA, za dzień doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie należy przyjąć 29 maja 2023 r., tj. datę podpisania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżonej decyzji z 29 maja 2023 r. w przedmiocie wpisania spółki na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach i jednocześnie datę udostępnienia informacji o tym fakcie w Biuletynie Informacji Publicznej. NSA podkreśla, że zaskarżona decyzja zawiera pouczenie o terminie i trybie zaskarżenia, w którym wyraźnie wskazuje się, że "skargę wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia (tu: udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji) niniejszej decyzji stronie". Należy również zauważyć, że skarżąca miała świadomość daty wydania i udostępnienia zaskarżonej decyzji, bowiem w treści obu nadesłanych przez nią pełnomocnictw znajdujących się w aktach sprawy, jako dzień nałożenia na stronę sankcji przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej wskazuje dzień 29 maja 2023 r. W przedmiotowej sprawie, sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem ustalił, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi przez skarżącą rozpoczął swój bieg 30 maja 2023 r., a więc – zgodnie z art. 111 § 2 k.c. – z dniem następującym po dniu udostępnienia zaskarżonej decyzji. Bezspornym pozostaje fakt, że skarżąca wniosła skargę w dniu 29 czerwca 2023 r. (data nadania przesyłki pocztowej). Ustawowy termin przysługujący na złożenie skargi od tej decyzji upływał natomiast 28 czerwca 2023 r., co oznacza, że skarga spółki podlegała odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem terminu. Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów kwestionujących prawidłowość zaskarżonego postanowienia NSA stwierdza, że wprawdzie sąd pierwszej instancji inaczej akcentuje ciężar formalnych przesłanek odrzucenia skargi, wskazując w pierwszej kolejności okoliczności dotyczące nieuzupełnienia braku formalnego skargi poprzez niewykazanie sposobu reprezentacji skarżącej, to nie zmienia to jednak faktu, że prawidłowo WSA uznał, że w sprawie nie został w wyznaczonym terminie uzupełniony brak formalny, co – zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – stało się jedną z podstaw odrzucenia skargi. W ocenie sądu pierwszej instancji, którą NSA podziela, skarżąca – pomimo dwukrotnego wezwania sądu – nie wykazała prawidłowo uprawnienia do udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi R.K. przez reprezentującego skarżącą I.R.. Przy pierwszym nadesłanym pełnomocnictwie, WSA słusznie dostrzegł, że strona nie przedłożyła dokumentów, z których wynikałby sposób reprezentacji spółki [U.S.Ż.] uprawnionej do działania w imieniu "R." LCC; co więcej, przekazane przez stronę pełnomocnictwo nie uprawniało wyznaczonego pełnomocnika do działania w imieniu strony przed sądami administracyjnymi. W związku z tym WSA ponownie wezwał do uzupełnienia braków formalnych skargi odnośnie do wykazania reprezentacji spółki i możliwości działania przed sądem administracyjnym. W odpowiedzi na wezwanie, strona nadesłała w dniu 24 października 2023 r. kolejne pełnomocnictwo, tym razem upoważniające do działania w imieniu osoby fizycznej, I.R., w tym również przed sądami administracyjnymi. Należy jednak zauważyć, że stroną w postępowaniu jest "R." LCC, nie zaś osoba fizyczna I.R. NSA zauważa, że dokument potwierdzający sposób reprezentacji spółki [U.S.Ż.] nadesłany został przez stronę dopiero wraz z uzupełnieniem zażalenia z 22 stycznia 2024 r. Z tych przyczyn zarzuty podniesione w zażaleniu oraz uzupełnieniu zażalenia okazały się nieusprawiedliwione. NSA zauważa, że skarżąca w treści zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi równocześnie zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi poprzez uznanie przez sąd, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej oraz rozpoznanie skargi. Braku swojej winy skarżąca upatruje przede wszystkim w niejasności przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach, a wręcz w "wadliwym sformułowaniu przez ustawodawcę przepisu materialnego, którego interpretacja może być niejednoznaczna oraz może budzić duże kontrowersje.". W zażaleniu wskazane zostały zatem okoliczności mające, w ocenie spółki, wykazać brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. W związku z tym NSA zauważa i podkreśla, że kolizja środków prawnych, składanych na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. (wniosek o przywrócenie terminu) i art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. (zażalenie na odrzucenie skargi), wynika z tego, że wykluczają się one wzajemnie. Przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej możliwe jest dopiero wtedy, gdy czynność ta nie została w terminie dokonana lub była bezskuteczna, ponieważ termin na jej wykonanie upłynął. W takiej sytuacji, wniosek o przywrócenie terminu, złożony na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a., podlega rozpoznaniu po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej (por. np. postanowienie NSA z 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OZ 460/23 i przywołane tam orzecznictwo; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W pierwszej kolejności ustalenia bowiem wymaga, czy rzeczywiście doszło do uchybienia terminu, co powinno być przesądzone przez sąd drugiej instancji przy rozpoznaniu zażalenia. Wskazane zatem w zażaleniu argumenty nie mogły na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego podlegać analizie i odnieść oczekiwanego przez stronę skutku w postaci przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Prawidłowo bowiem sąd pierwszej instancji najpierw nadał bieg zażaleniu skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a., oddalił zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI