II GZ 1235/16

Naczelny Sąd Administracyjny2017-01-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
wpis sądowyprawo pomocyzażalenieskarga o stwierdzenie niezgodności z prawempostępowanie administracyjnekoszty sądoweNSA

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, stwierdzając, że prawo pomocy przyznane w postępowaniu zwykłym nie obejmuje skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Skarżąca M. T. wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego WSA w Szczecinie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od kolejnego zażalenia w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, argumentując, że prawo pomocy przyznane w postępowaniu zwykłym nie obejmuje postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, które traktuje się jako dochodzenie roszczenia odszkodowawczego.

Przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny było zażalenie M. T. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 października 2016 r., które wzywało do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie odrzucające kolejne zażalenie. Sprawa dotyczyła skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2013 r., który oddalał skargę M. T. na niewykonanie wyroku przez Starostę. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że prawo pomocy przyznane w postępowaniu zwykłym (wywołanym pierwotną skargą) nie obejmuje postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Takie postępowanie jest traktowane jako dochodzenie roszczenia odszkodowawczego od Skarbu Państwa, a nie jako środek zaskarżenia czy kontynuacja pierwotnego postępowania. W związku z tym skarżąca była zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy przyznane w postępowaniu zwykłym nie obejmuje postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Uzasadnienie

Postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest traktowane jako dochodzenie roszczenia odszkodowawczego od Skarbu Państwa, a nie jako kontynuacja pierwotnego postępowania czy środek zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 220 § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 230 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 239 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 244

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 417 § 1

Kodeks cywilny

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1 pkt 7

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo pomocy przyznane w postępowaniu zwykłym nie obejmuje postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest traktowane jako dochodzenie roszczenia odszkodowawczego od Skarbu Państwa.

Godne uwagi sformułowania

Prawo pomocy przyznane w postępowaniu zakończonym prawomocnym orzeczeniem nie obejmuje postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem tegoż orzeczenia. Można wobec tego uznać, że celem tego postępowania jest dochodzenie roszczenia odszkodowawczego od Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. za naruszającą prawo działalność orzeczniczą sądu jako władzy publicznej i stanowi niezbędny prejudykat do dochodzenia takiego odszkodowania.

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania prawa pomocy w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo pomocy było przyznane w postępowaniu zwykłym, a następnie wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi i prawem pomocy, co jest istotne dla praktykujących prawników, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Czy prawo pomocy chroni przed opłatami w każdej sytuacji? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 1235/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-11-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Sz 201/12 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2013-04-10
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 184, art. 197, art. 198, art. 230 par 1, art. 239 par 1 pkt 4, art. 244 , art. 245
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSA nr 3/2018 poz. 45
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. T. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 października 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 201/12 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 201/12, oddalającego skargę M. T. na niewykonanie prawomocnego wyroku z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 577/11 przez Starostę [A.] postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarządzeniem z dnia [...] października 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 201/12 na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wezwał M. T. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 września 2016 r. odrzucające zażalenie złożone na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 201/12 odrzucającym zażalenie w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 201/12 oddalającego skargę M. T. na niewykonanie prawomocnego wyroku z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 577/11 przez Starostę P., w kwocie 100 złotych stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.) w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła M. T.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w powołanym przepisie są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). Wysokość należnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpisów została uregulowana w przywołanym Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., które w § 2 ust. 1 pkt 7 określa, że wpis stały wynosi w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych 100 złotych.
Naczelny Sąd Administracyjny na wstępie zauważa, że rozpoznawane zażalenie zostało złożone na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA w Szczecinie z dnia [...] października 2016 r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 września 2016 r. odrzucające zażalenie złożone na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2016 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. T. w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 201/12 oddalającego skargę M. T. na niewykonanie prawomocnego wyroku z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 577/11 przez Starostę P.
Wobec tego należy zaznaczyć, że toczące się postępowanie zainicjowane zostało wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Przede wszystkim przed dokonaniem oceny zgodności z prawem przedmiotowego zarządzenia należy podkreślić, że M. T. postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 201/12 Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wyżej opisane prawo pomocy zostało przyznane w postępowaniu w którym WSA w Szczecinie wydał wyrok z dnia 10 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I SA/Sz 201/12 od którego to właśnie M. T. wniosła skargę o stwierdzenie jego niezgodności z prawem.
Stosownie do art. 239 § 1 p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych [...] strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Z powyższego przepisu wynika, że prawo pomocy przyznane na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu obejmuje w całości postępowanie wywołane wniesieniem skargi, tj. postępowanie zwykłe. Ponadto w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10 wskazano również, że przyznane stronie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 p.p.s.a., obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że prawo pomocy przyznane w postępowaniu zakończonym prawomocnym orzeczeniem nie obejmuje postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem tegoż orzeczenia. W takiej sytuacji skarga ta nie jest kolejnym środkiem zaskarżenia, charakterystycznym w razie uruchomienia kontroli instancyjnej. Można wobec tego uznać, że celem tego postępowania jest dochodzenie roszczenia odszkodowawczego od Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. za naruszającą prawo działalność orzeczniczą sądu jako władzy publicznej i stanowi niezbędny prejudykat do dochodzenia takiego odszkodowania. Wobec tego nie można uznać, iż jest ono kontynuacją postępowania w sprawie zapoczątkowanej wniesieniem skargi i zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Przede wszystkim postępowanie to nie zmierza do wzruszenia kwestionowanego orzeczenia jak w przypadku postępowania wywołanego skargą kasacyjną czy skargą o wznowienie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r. o sygn. akt II OZ 160/13 oraz z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 1040/14; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 10 marca 2014 r. o sygn. akt IV SA/Wr 171/09; J. Drachal, A. Wiktorowska, G. Rząsa; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4., Wyd. C.H. Beck, str. 1188; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 5., LexisNexis, str. 716).
Wobec powyższego należy przyjąć, że skoro prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznane M. T. w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi tj. postępowaniu zwykłym nie obejmuje postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, to w postępowaniu tym skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny przechodząc zatem do oceny zgodności z prawem zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Szczecinie z dnia 12 października 2016 r., wydanego w sprawie sygn. akt I SA/Sz 201/12 uznał, że jest ono zgodne z prawem.
Przede wszystkim zarządzenie to zostało wydane na skutek wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie odrzucające zażalenie złożone na postanowienie odrzucające zażalenia w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Wobec tego należało wezwać skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w tej sprawie. Ponadto stwierdzić należy, że zarządzenie to prawidłowo określało kwotę należnego wpisu od zażalenia, a także precyzowało podstawę prawną żądania, zakreślało termin do uiszczenia opłaty sądowej, wskazywało rygor niezastosowania się przez stronę do wezwania. Ponieważ skarżąca nie przedstawiła stosownej argumentacji podważającej prawidłowość zarządzenia, zażalenie należało oddalić.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI