III OZ 13/23

III OZ 13/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
IV SO/Wr 13/22 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2022-11-29
IV SO/Wr 12/22 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2022-11-29
III OZ 12/23 - Postanowienie NSA z 2023-01-24
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 193 w zw. z art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wójta Gminy Zagrodno na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt IV SO/Wr 13/22 w sprawie z wniosku A. D. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Zagrodno za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt IV SO/Wr 13/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Wójtowi Gminy Zagrodno grzywnę w kwocie 200 zł za nieprzekazanie sądowi skargi A. D. na bezczynność Wójta Gminy Zagrodno wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że wnioskodawczyni uzasadniając żądanie wymierzenia grzywny wskazała że 10 lutego 2022 r. wniosła za pośrednictwem organu skargę na bezczynność w rozpatrzeniu wniosku z 3 grudnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, a skarga do dnia dzisiejszego nie została przekazana do Sądu. Wnioskodawczyni załączyła do wniosku kopię skargi i kopię wniosku o udostępnienie informacji wraz z potwierdzeniami ich złożenia w organie. Sąd I instancji podał, że organ w zakreślonym terminie nie udzielił odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. Nadto do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie zarejestrowano w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu skargi strony z dnia 10 lutego 2022 r. (data złożenia skargi w organie).
Wymierzając organowi grzywnę, Sąd I instancji wyjaśnił, że stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nieprzekazanie skargi z zakresu dostępu do informacji publicznej, Sąd wyjaśnił, że w sprawie należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny. Jak wyjaśnił Sąd I instancji, celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych. Sąd wskazał, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji przyjął na podstawie przedłożonej przez stronę kopii skargi z dnia 8 lutego 2022 r., że wnioskodawczyni wniosła skargę do Sądu za pośrednictwem organu 10 lutego 2022 r. (data wpływu skargi do organu). Tym samym, zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 u.d.i.p., organ powinien przekazać tę skargę do WSA we Wrocławiu w terminie 15 dni od jej wniesienia, tj. do dnia 25 lutego 2022 r. Tymczasem – jak podał Sąd I instancji – jak wskazuje analiza urządzeń ewidencyjnych Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przedmiotowa skarga strony z dnia 8 lutego 2022 r. do dnia dzisiejszego nie została przekazana do tutejszego Sądu. Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd I instancji uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości dwustu złotych. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd I instancji miał na względzie zarówno treść wniosku, jak i charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), okres uchybienia terminowi przekazania skargi (ponad dziewięć miesięcy), jak również fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga strony nadal nie została przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy, a organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek strony. W ocenie Sądu I instancji, wysokość wymierzonej grzywny w kwocie 200 zł pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Wójt Gminy Zagrodno, zaskarżając postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 55 p.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę przy wymierzeniu grzywny okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, a polegających na bardzo dużej liczbie obowiązków organu oraz zawinionego paraliżu organizacyjnego Urzędu Gminy w Zagrodnie spowodowanego nadużywaniem prawa do informacji publicznej przez wnioskodawczynię.
W oparciu o powyższy zarzut, wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku o ukaranie grzywną oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia organ podniósł, że wymierzona kara jest zbyt surowa w stosunku do stopnia zawinienia organu. Wójt Gminy podniósł, że jako kierownik jednostki samorządu terytorialnego na co dzień załatwia kilkadziesiąt spraw z zakresu administracji publicznej. W roku 2022 Gmina Zagrodno realizowała i nadal realizuje kilkanaście strategicznych inwestycji, które mają na celu polepszenie warunków życia mieszkańców Gminy. Tego rodzaju działania oraz codzienna działalność organu wykonawczego Gminy powodują, że organ jest zmuszony do ważenia pewnych wartości w oparciu o tzw. interes publiczny. W przedmiotowej sprawie, nie bez znaczenia, zdaniem Wójta, pozostaje również fakt, że działanie skarżącej względem organu stanowi jaskrawy przykład nadużycia prawa. Działanie skarżącej ma bowiem na celu doprowadzenie do paraliżu i zdyskredytowania organów Gminy. Nie ma natomiast nic wspólnego z realizacją uprawnień wynikających z obowiązujących przepisów prawa, gdyż z jej inicjatywy często prowadzone są równolegle postępowania w tych samych sprawach przed sądem administracyjnym, wojewodą, samorządowym kolegium odwoławczym, jak również w Gminie, co wywołuje chaos i narusza porządek prawny. Wójt podał, że wnioskodawczyni złożyła do Urzędu Gminy kilka wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a także skarg i innego rodzaju pism, w których zarzuca organowi i urzędnikom Gminy łamanie prawa, przy czym zarzuty te nie są oparte na żadnych udokumentowanych podstawach. Ponadto, Wójt zwrócił uwagę, że działania wnioskodawczyni miały miejsce w okresie tzw. kampanii referendalnej i miały posłużyć jako zdyskredytowanie organu w ocenie opinii publicznej. Wójt Gminy podał, że dla niego najważniejszy jest interes publiczny i dobro mieszkańców lokalnej społeczności, a nie partykularny interes osób, które swoim działaniem chcą dezorganizować pracę jednostki. W ocenie Wójta, nie może mieć miejsca sytuacja, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierza karę grzywny nie bacząc na nadużycie prawa wprost wynikające z dotychczasowego zachowania wnioskodawczyni. Co więcej, recepcja przepisu 55 p.p.s.a. stanowi, że "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny, jeżeli weźmie pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Tymczasem, zdaniem Wójta, nie wszystkie okoliczności sprawy zostały przez Sąd wzięte pod uwagę.
W odpowiedzi na zażalenie A. D. wniosła o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zaskarżone postanowienie jest wadliwe, choć z innych przyczyn niż wskazane w zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie może go jednak uchylić i rozpoznać sprawy, mimo że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, z uwagi na brzmienie normy prawnej wyrażonej w art. 134 § 2 w zw. z art. 193 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), która zakazuje Sądowi odwoławczemu wydania orzeczenia na niekorzyść żalącego się (w stosunku do zaskarżonego postanowienia), tzw. zakaz reformationis in peius. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny zmuszony był uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.
Zgodnie z art. 54 § 1 tej ustawy, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 powołanej ustawy). Stosownie zaś do art. 55 § 1 powołanej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 omawianej ustawy. Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu w terminie, bez względu na jego przyczyny. Wymierzając grzywnę sąd powinien natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. akt I OZ 1145/19 (dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano, że: "obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy podmiot uzna, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga, będąca wszak pismem kierowanym do Sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.". Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 3 § 3 powołanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), która w art. 21 stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej – tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym w pkt 1 tego przepisu ustawa ta określa, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Jest to przepis szczególny w stosunku do ogólnego unormowania z art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zakreślający inny, krótszy termin do wykonania obowiązku ciążącego na organie. Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 tej ustawy, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny pełni także funkcję prewencyjną. Jest to zatem środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 1 powołanej ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w art. 54 § 2 powołanej ustawy. Zabezpiecza on konstytucyjne prawo jednostki do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), do czego konieczne jest otrzymanie przez sąd skargi wraz ze wszystkimi, uporządkowanymi aktami sprawy. Podkreślenia wymaga, że dla wymierzenia grzywny nie mają znaczenia powody nieprzekazania sądowi administracyjnemu przez organ skargi wraz z aktami sprawy. A zatem to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość.
Uznać zatem należy, że w niniejszej sprawie niewątpliwie zaistniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny. Bezsporne jest bowiem, że doszło do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z analizy akt sprawy nie wynika, by skarga wnioskodawczyni z 10 lutego 2022 r. została przez Wójta Gminy przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji wynika, że organ do dnia wydania inkryminowanego postanowienia nie przekazał Sądowi skargi, mimo że winien był to uczynić do dnia 25 lutego 2022 r. Organ również nie udzielił Sądowi odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. W zażaleniu organ w ogóle nie odnosi się do tej kwestii, co nakazuje domniemywać, że skarga nadal nie została Sądowi przekazana. Wymierzenie organowi grzywny jest więc zasadne, gdyż postępowanie organu wypełnia przesłankę określoną w art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi warunkującą możliwość wymierzenia grzywny, jej wysokość jednakże nie odpowiada w sposób właściwy stopniowi przewinienia organu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wysokość orzeczonej przez Sąd I instancji grzywny jest zbyt niska – powinna być co najmniej dziesięciokrotnie wyższa od tej wymierzonej w postanowieniu objętym rozpoznawanym zażaleniem – w sytuacji gdy grzywna ma spełniać funkcję: dyscyplinującą, represyjną i prewencyjną. Należy bowiem uwzględnić, że w chwili rozpoznawania wniosku o wymierzenie grzywny, skarga z 10 lutego 2022 r. nadal nie została Sądowi przekazana, co Sąd I instancji wprost stwierdza w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia 29 listopada 2022 r. (a więc przez ponad 9 miesięcy). Gdyby organ przekazał skargę Sądowi po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia, z pewnością ten fakt podniósłby w zażaleniu. W zażaleniu jednak organ w ogóle nie odnosi się do tej kwestii, co nakazuje domniemywać, że organ powinności swej nadal nie wypełnił, a co jest niezwykle istotne przy ustalaniu wysokości grzywny. Podkreślić w tym miejscu należy, że wymierzenie grzywny jest następstwem nieprzekazania Sądowi w ustawowym terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt, nie zaś sankcją za spóźnione udzielenie informacji publicznej. Nie może zatem przy ocenie zasadności wymierzenia grzywny mieć znaczenia to, czy przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny udzielona została informacja publiczna ani też przyczyna uchybienia terminowi na udzielenie odpowiedzi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Ze wskazanych przyczyn wysokość orzeczonej grzywny jest nieadekwatna chociażby nawet do czasu trwania zwłoki organu w przekazaniu Sądowi skargi na bezczynność.
Ponownie rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny Sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, uwzględniając m.in. jak duże jest przekroczenie terminu, jak również charakter sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wysokość grzywny ustalona przez Sąd I instancji pozostaje w znacznej dysproporcji do okoliczności, które doprowadziły do jej wymierzenia. W niniejszej sprawie przekroczenie terminu wynika bowiem z nieprawidłowej organizacji organu. Podkreślić jednak należy, że organ powinien dołożyć należytej staranności przy wykonywaniu zobowiązań nałożonych na niego przez ustawę oraz Sąd. Jego praca powinna być tak zorganizowana, aby zapewnić jego sprawne i ciągłe funkcjonowanie. Organ nawet nie udzielił Sądowi odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, nie mówiąc już o nadesłaniu skargi na bezczynność wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji orzekł grzywnę w zbyt niskim wymiarze. Analiza zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że Sąd niewłaściwie ocenił stopień zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że wymierzenie grzywny w wysokości co najmniej dziesięciokrotnie wyższej od tej wymierzonej w zaskarżonym postanowieniu będzie adekwatne do stopnia przewinienia organu, mając na uwadze prawie roczne przekroczenie terminu przekazania skargi dotyczącej bezczynności w zakresie dostępu do informacji publicznej. Nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wymierzenie grzywny w wyższej wysokości jest zasadne wobec postawy organu ignorującego również wezwanie Sądu do zajęcia stanowiska w zakresie wniosku o wymierzenie grzywny, jak i wielomiesięczne zaniechania w przekazaniu skargi na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co uniemożliwia realizację konstytucyjnego prawa strony do sądu. Grzywna ma bowiem na celu zdyscyplinowanie organu, by działał w sprawie wnikliwie i szybko bez nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu i prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości. Nie może bowiem być uzasadnieniem dla niewywiązania się z obowiązku z art. 54 § 2 powołanej ustawy argument polegający na bardzo dużej liczbie obowiązków organu, czy nadużywaniu przez stronę prawa do informacji, albo że np. organ ma niedostateczną obsadę kadrową i przez to nie może poradzić sobie z załatwianiem na bieżąco narastającego wpływu skarg. Kwestia dużej liczby obowiązków organu czy narastający napływ wniosków o udzielenie informacji publicznej, czy nawet problemy wewnętrzne organu administracji publicznej związane z realizacją zadań ustawowych, nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania sprawy. W żadnej mierze nie zwalnia organu od terminowego załatwienia sprawy ilość spraw do niego wniesionych, nawet przez ten sam podmiot. Wskazywany przez organ w zażaleniu argument nie może być okolicznością usprawiedliwiającą czy łagodzącą dla zwłoki w przekazaniu skargi, ale jest obrazem niedowładu organizacyjnego organu. Trzeba bowiem tak zorganizować pracę organu, aby nie dochodziło do naruszeń praw stron. Nie może w takiej sytuacji ekskulpować organu od zarzutu dopuszczenia się zwłoki w przekazaniu skargi do Sądu w sytuacji, gdy organ w dalszym ciągu jej nie przekazał. Takie postępowanie organu świadczy o tym, że pozostaje on w zawinionej zwłoce w przekazaniu skargi do Sądu. Organ administracyjny w pełni ponosi odpowiedzialność za poprawne funkcjonowanie urzędu, w tym także za terminowość wykonywania zadań. Należy tak zorganizować pracę organu, by mógł zająć stanowisko w sprawie w ustawowym terminie. Sytuacja, w której strona od wielu miesięcy, jak w rozpoznawanej sprawie, czeka jedynie na przekazanie Sądowi skargi na bezczynność, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu w żadnej mierze nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może powoływać się na rosnącą ilość spraw do niego wnoszonych. Dla wymierzonej grzywny nie mają znaczenia przyczyny, na które organ powołuje się w zażaleniu, bowiem właściwa organizacja zadań należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla strony.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 193 w zw. z art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się do wniosku zawartego w odpowiedzi na zażalenie w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 powołanej ustawy. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie.