II GZ 115/24

II GZ 115/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1355/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-07-23
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. Sp. z o.o. Sp. j. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1355/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. Sp. j. we W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr DIH-III/35/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku wynikającego z ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
I.
K. sp. z o.o. spółka jawna z siedzibą we W. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 19 kwietnia 2023 r., nr DIH-III/35/2023, w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku wynikającego z ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług. W treści skargi został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że zarzuty podniesione w skardze dotyczą poważnych uchybień materialnoprawnych i procesowych, a ponadto istnieje prawdopodobieństwo uwzględnienia tych zarzutów.
II.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 października 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1355/23, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji ocenił, że skarżąca nie wykazała przesłanek i nie uprawdopodobniła okoliczności przemawiających za wystąpieniem niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu, zarzuty i argumenty podniesione przez skarżącą przeciwko legalności zaskarżonej decyzji nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zwrócił uwagę, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., natomiast nie ocenia merytorycznie zarzutów podniesionych w skardze ani legalności zaskarżonej decyzji.
III.
Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz przyznanie skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenia, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu jakoby nie zachodziły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. - to jest prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącej, bądź spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków;
2) naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wskazała, że zarzuty przedstawione w skardze dotyczą poważnych uchybień materialnoprawnych i procesowych, jakie miały miejsce w trakcie postępowania przed organem I instancji oraz przed Prezesem UOKiK, a także na wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutów. Według skarżącej realizacja decyzji pomimo istotnych naruszeń w postępowaniu pozostaje nieuzasadniona, dlatego wstrzymanie jej wykonania w całości do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego jest konieczne.
IV.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., od których zaistnienia ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
NSA wielokrotnie w swoim orzecznictwie wskazywał, że przez wyrządzenie znacznej szkody, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona we wniosku powinna więc odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających stwierdzić, czy są podstawy do jego uwzględnienia (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 375 i 379 oraz powołane tam orzecznictwo).
Ustawodawca uzależnił udzielenie ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi zatem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienia NSA z: 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku z przytoczeniem w jego uzasadnieniu w sposób lapidarny okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20), samo bowiem powołanie określonych twierdzeń na okoliczności związane z sytuacją materialną czy majątkową strony nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia przesłanki zawarte w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienia NSA: z 3 lipca 2014r., sygn. akt II OZ 661/14; z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09; z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09). Sąd musi dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami pozwalającymi na zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania, stanowi ona bowiem wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu, bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (por. np. postanowienia NSA z: 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; 18 grudnia 2019r., sygn. akt II FZ 882/19).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, bowiem skarżąca nie przedstawiła konkretnej argumentacji oraz dowodów uprawdopodobniających te okoliczności. W ocenie NSA także argumentacja skarżącej zawarta w zażaleniu, ponownie odwołująca się do uchybień materialnoprawnych i procesowych zaskarżonej decyzji, nie wykazała zaistnienia przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, że argumenty przeciwko legalności zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić argumentacji wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. strona występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinna wykazać argumentację stanowiącą o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji i nieudzielenia skarżącej ochrony tymczasowej.
Oceniając złożony w niniejszej sprawie przez skarżącą wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że z powodu niewykazania spełnienia powyżej wskazanych warunków przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie może on zostać uwzględniony. NSA nie kwestionuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na finanse skarżącej, jednakże bez wykazania, jaka jest rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącej, nie można dokonać pełnej oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji obciąża skarżącą i sprowadza się do wykazania, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie przedstawiła takich okoliczności, nie wykonała zatem obciążającego ją obowiązku wykazania, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia.
Nie oznacza to jednak, że negatywne rozpoznanie żądania strony w niniejszym postępowaniu uniemożliwia złożenie ponownego wniosku o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej, o ile wykazane zostanie spełnienie wymogów wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a.