II GZ 114/26

II GZ 114/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2026 r., sygn. akt III SA/Wr 461/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2026 r., sygn. akt III SA/Wr 461/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił S. K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 27 sierpnia 2025 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
Odmawiając uwzględnia wniosku skarżącego WSA zauważył, że wskazaną przez skarżącego przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest przypuszczenie, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie nielegalnych dowodów, to jest na podstawie ujawnienia przez funkcjonariuszy Policji informacji o stanie jego zdrowia innemu organowi. Z tego powodu Prezes UODO wszczął na wniosek skarżącego postępowanie w tej sprawie. Zdaniem WSA, o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej nie mogą świadczyć zarzuty podniesione w skardze względem zaskarżonej decyzji. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie może być zastąpiona merytoryczną oceną zaskarżonego aktu z punktu widzenia jego legalności lub nawet przypuszczeniami co do tej oceny. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Dlatego też WSA uznał, że skarżący nie wykazał, że wystąpiła co najmniej jedna z przesłanek uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), a tym samym odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając to postanowienie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji organów I i II instancji, uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także wniósł do WSA we Wrocławiu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienie do czasu rozpoznania zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzi wyrządzenie znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wykonania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 marca 2024 r., sygn. I GZ 321/24; 26 listopada 2007 r., sygn. II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. II FZ 106/11; 28 września 2011 r., sygn. I FZ 219/11).
Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienie NSA z 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19).
Strona powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku z przytoczeniem w jego uzasadnieniu w sposób lakoniczny okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA: z 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19).
Jak wynika z powyższego, ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji wnioskodawcy, dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia, że wystąpiła przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (np. postanowienie NSA z 15 września 2020 r., sygn. akt II GZ 249/20; LEX nr 3053636).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie wykazał, że zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie wobec niego instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a., a zatem prawidłowo sąd pierwszej instancji oceniając wniosek skarżącego w świetle przywołanych ustawowych przesłanek uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Argumentacja wniosku o wstrzymanie odnosiła się do zarzutów podniesionych w skardze, jednakże – jak słusznie zauważył WSA we Wrocławiu - na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się oceny zasadności zarzutów jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Oczywiste jest też, iż wykonanie zaskarżonej decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia braków przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów może wiązać się z pewnymi dolegliwościami (konieczność osobistego stawiennictwa na badanie, zaangażowanie czasowe i koszty dojazdu), jednak nie rodzi to powstania wobec niego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Za argumentację przemawiającą za zastosowaniem w rozpoznawanej sprawie ochrony tymczasowej nie mogą być uznane podniesione okoliczności, bowiem trudnym do odwrócenia skutkiem nie jest istnienie samego ciążącego na stronie obowiązku powinnego zachowania, zgodnego z treścią skarżonej decyzji. To, że strona nie zgadza się z jej wydaniem oraz z samą istotą nałożonego na nią obowiązku, trudno uznać za wykazanie spełnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii możliwości wstrzymania wykonania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami jest jednolite. Uznaje się, że decyzja wydana w tym przedmiocie sama w sobie nie wywołuje ani trudnych do odwrócenia skutków, ani nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ponieważ bezpośrednio nie ma wpływu na uprawnienia do kierowania pojazdami (vide: postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 98/20). Bezpośrednią konsekwencją takiej decyzji nie jest bowiem cofnięcie posiadanych uprawnień, a jedynie konieczność poddania się badaniu lekarskiemu, zaś dopiero z ewentualną, a więc wciąż hipotetyczną, decyzją o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami można wiązać konsekwencje w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Dotkliwość związana z wykonaniem zaskarżonej decyzji, chociaż nie można jej wykluczyć, jest podyktowana celem, jakim jest bezpieczeństwo ruchu drogowego.
W świetle przedstawionych okoliczności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe, tym bardziej, że wniosku zawartego w skardze nie uzasadniono wyczerpująco.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.