II GZ 114/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA i przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi, uznając brak winy w uchybieniu terminu z powodu problemów zdrowotnych brata, który odebrał korespondencję.
Skarżący W. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję ZUS, twierdząc, że nie odebrał korespondencji osobiście, a jego brat, który ją odebrał, cierpi na zaburzenia psychiczne i nie przekazał mu pisma. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając brak należytej staranności. NSA uchylił postanowienie WSA, przywracając termin, ponieważ uznał, że problemy zdrowotne brata mogły uniemożliwić skarżącemu uzyskanie informacji o przesyłce, a uchybienie terminu było niewielkie.
Skarżący W. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 25 sierpnia 2006 r., wskazując, że termin upłynął 30 września 2006 r. Uzasadnił wniosek nieobecnością w miejscu zamieszkania w dniu odbioru korespondencji, która została odebrana przez jego matkę. Podkreślił, że był chory i załączył zaświadczenia o bezrobociu oraz stanie zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) postanowieniem z dnia 7 marca 2007 r. odmówił przywrócenia terminu, powołując się na art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i orzecznictwo wskazujące na konieczność wykazania braku winy oraz dołożenia szczególnej staranności. Sąd uznał, że nieobecność skarżącego i odbiór decyzji przez dorosłego domownika nie uzasadniają przywrócenia terminu. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że przesyłkę odebrał jego brat, który cierpi na schorzenia psychiczne i nie przekazał mu pisma, a on sam odnalazł je po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił zaskarżone postanowienie WSA. Sąd uznał, że choć brak winy jest kluczową przesłanką, to WSA pominął istotne okoliczności. Wskazał, że brat skarżącego, który odebrał przesyłkę, cierpi na zaburzenia hipochondryczne i napadowe lęki, a jego stan psychiczny uległ destabilizacji. NSA uznał, że w świetle tych okoliczności skarżący uprawdopodobnił brak winy, gdyż nie można wykluczyć, że nawet przy zachowaniu należytej staranności nie uzyskałby informacji o przesyłce od brata. Dodatkowo, NSA zauważył, że skarżący uchybił terminowi tylko o dwa dni, co nie pozwala na zarzucenie mu braku należytej staranności w ustaleniu terminu wydania decyzji przez ZUS. W konsekwencji, NSA przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przywrócenia terminu, jeśli strona uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu, a okoliczności takie jak problemy zdrowotne osoby trzeciej, która odebrała korespondencję, mogą uzasadniać przywrócenie terminu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że problemy zdrowotne brata skarżącego, który odebrał przesyłkę i nie przekazał jej skarżącemu, mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu, ponieważ skarżący mógł nie być w stanie uzyskać informacji o przesyłce nawet przy zachowaniu należytej staranności, a uchybienie terminu było niewielkie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 86 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Problemy zdrowotne brata skarżącego, który odebrał korespondencję, uniemożliwiły skarżącemu terminowe złożenie skargi. Niewielkie uchybienie terminu (2 dni) nie powinno być podstawą do odmowy przywrócenia terminu, jeśli skarżący wykazał brak winy.
Odrzucone argumenty
Nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania i odbiór decyzji przez dorosłego domownika nie stanowią wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu. Skarżący nie dochował należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
Godne uwagi sformułowania
przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy Strona musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. o braku winy można mówić wtedy, gdy nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Skład orzekający
Jan Bała
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu procesowego w sytuacjach, gdy uchybienie nastąpiło z powodu problemów zdrowotnych osób trzecich, które miały kontakt z korespondencją strony."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, w tym stan zdrowia psychicznego brata, mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie tego orzeczenia do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są okoliczności faktyczne i indywidualna sytuacja strony w procesie sądowym, nawet w sprawach proceduralnych.
“Choroba brata uratowała termin na skargę: NSA przywraca sprawiedliwość w proceduralnej batalii.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 114/07 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2007-07-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-07-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Bała /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane V SA/Wa 1065/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-11-29 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 188 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1065/07 w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać skarżącemu W. W. termin do wniesienia skargi Uzasadnienie W dniu z dnia 2 października 2006 r. W. W. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – dalej ZUS - z dnia 25 sierpnia 2006 r. nr [...]. Uzasadniając wniosek wskazał, iż termin zaskarżenia upłynął 30 września 2006 r., w ciągu którego nie złożył skargi bowiem korespondencję zawierającą decyzję odebrała jego mama, zaś on sam był nieobecny w miejscu zamieszkania. Jednocześnie skarżący oświadczył, iż był chory oraz załączył do pisma kserokopię zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w Poznaniu z dnia 21 września 2006 r. o zarejestrowaniu jako bezrobotnego oraz kserokopię zaświadczenia Wojskowego Szpitala Rejonowego w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 1966 r. o stanie zdrowia. Na zarządzenie Sądu z dnia 8 lutego 2007 r. skarżący uzupełnił brak formalny wniosku przesyłając pismo procesowe z dnia 9 lutego 2007 r. oraz skargę z dnia 14 grudnia 2006 r. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 sierpnia 2006r. Postanowieniem z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1065/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd powołał się na art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a, - wedle którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Sąd podkreślił, iż zgodnie z ustalonym orzecznictwem, przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 139/04). Strona musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności zalicza się: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Zdaniem Sądu przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, zaś o braku winy można mówić wtedy, gdy nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd podkreślił, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie wskazuje on takich okoliczności, które świadczyłyby o tym, iż uchybienie terminowi nastąpiłoby nawet przy zachowaniu należytej staranności wymaganej w danych warunkach. Za taką okoliczność nie można uznać nieobecności skarżącego w mieszkaniu, skoro decyzja została odebrana pod wskazanym adresem przez dorosłego domownika. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie Sądu wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia skargi i nadanie sprawie biegu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł m.in., iż w dniu doręczenia decyzji ZUS przebywał poza domem. Przesyłkę odebrał jego brat, który cierpi na schorzenia natury psychicznej i brat nie przekazał mu tej przesyłki, a z chwilą gdy tą przesyłkę odnalazł, to już upłynął termin do wniesienia skargi. Problemy zdrowotne brata są okolicznością obiektywną na którą nie miał wpływu, a zatem nie można podzielić poglądu Sądu, iż nie dochował należytej staranności aby złożyć skargę w terminie. W załączeniu do zażalenia skarżący przedstawił odpis karty informacyjnej z leczenia szpitalnego brata A. W.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy podzielić pogląd Sądu I Instancji, iż brak winy strony dokonującej lub zamierzającej dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r., I PKW 273/99, OSNAP 2000, Nr 20, poz. 757). W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji uznał, iż sama nieobecność skarżącego w mieszkaniu oraz stan jego zdrowia potwierdzony zaświadczeniem lekarskim z 1966r., kiedy był jeszcze dzieckiem, nie stanowiły okoliczności, które uniemożliwiały skarżącemu złożenie skargi w terminie. Pogląd ten należy podzielić. Sąd pominął jednak, iż sporną przesyłkę odebrał brat skarżącego (na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki znajduje się podpis "A. W. – brat"), który – jak wynika z przedstawionej przez skarżącego odpisu karty informacyjnej z leczenia szpitalnego – cierpi na zaburzenia hipochondryczne, ma napadowe lęki, a jego stan psychiczny uległ destabilizacji. Brat ten według skarżącego nie przekazał mu tej przesyłki, a on sam znalazł tę przesyłkę przypadkowo już po terminie do wniesienia skargi. W świetle tych okoliczności można uznać, iż skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Biorąc pod uwagę stan zdrowia psychicznego brata skarżącego nie można bowiem wykluczyć, iż skarżący nawet przy dochowaniu należytej staranności nie mógł uzyskać od brata informacji na temat doręczonej przesyłki. Wprawdzie skarżący powinien interesować się przebiegiem swojej sprawy w postępowaniu przed ZUS i ewentualnie sprawdzić czy i w jakim terminie zostanie wydana decyzja, tym niemniej biorąc pod uwagę, że skarżący uchybił terminowi tylko 2 dni, to nie można mu zarzucić, iż przy zachowaniu należytej staranności mógł uzyskać informację z ZUS dotyczącą dokładnego terminu wydania w tej sprawie decyzji. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie i dlatego orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI