II GZ 11/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-02-02
NSAAdministracyjneWysokansa
wstrzymanie wykonaniapostanowieniezażaleniesądy administracyjnedecyzja administracyjnatryb nadzwyczajnystwierdzenie nieważnościgranice sprawy

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności) mieści się w granicach sprawy, której dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania pierwotnej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uznając, że decyzja ta, wydana w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności), nie mieści się w granicach sprawy, której dotyczyła skarga. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, dotycząca nieważności innej decyzji, nadal mieści się w materialnoprawnym ujęciu 'sprawy' i może podlegać wstrzymaniu wykonania.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. WSA uznał, że decyzja Ministra z dnia [...] lipca 2015 r., wydana w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 2014 r., ma odrębny charakter i nie mieści się w granicach sprawy, której dotyczyła skarga. Naczelny Sąd Administracyjny uznał to stanowisko za błędne. Wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania może dotyczyć aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, rozumianej materialnoprawnie. NSA podkreślił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest przedłużeniem pierwotnego postępowania administracyjnego i mieści się w szerokim ujęciu 'sprawy'. Dlatego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] września 2014 r. powinien zostać merytorycznie rozpoznany przez WSA. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, dotycząca nieważności innej decyzji, mieści się w materialnoprawnym ujęciu 'sprawy' i może podlegać wstrzymaniu wykonania.

Uzasadnienie

NSA zinterpretował pojęcie 'sprawy' w art. 61 § 3 p.p.s.a. szeroko, materialnoprawnie. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest traktowane jako przedłużenie pierwotnego postępowania administracyjnego, a zatem decyzje w nim wydane mieszczą się w granicach tej samej sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres stosowania ochrony tymczasowej obejmuje akty wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, rozumianej materialnoprawnie. Dotyczy to także decyzji wydanych w trybie nadzwyczajnym, takich jak stwierdzenie nieważności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności) mieści się w granicach 'sprawy' w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest kontynuacją pierwotnej sprawy administracyjnej. Skarżący ma prawo do tymczasowej ochrony sądowej nawet w przypadku zaskarżenia decyzji nadzwyczajnej.

Odrzucone argumenty

Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2015 r. (o odmowie stwierdzenia nieważności) nie mieści się w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

Godne uwagi sformułowania

sprawa w ujęciu materialnoprawnym granice wyznaczają elementy określające istotę skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku administracyjnoprawnego identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku (...) oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej wszystkie te postępowania toczą się w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i stanowią jedynie jego powtórzenie czy też przedłużenie

Skład orzekający

Jan Bała

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'sprawy' w kontekście wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, zwłaszcza w przypadku postępowań nadzwyczajnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji pierwotnej, a zaskarżona decyzja dotyczy stwierdzenia jej nieważności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą zakresu ochrony tymczasowej w sądach administracyjnych, co jest istotne dla praktyków. Szeroka interpretacja 'sprawy' ma znaczenie dla wielu postępowań.

Czy wstrzymanie wykonania decyzji jest możliwe, gdy sprawa dotyczy stwierdzenia jej nieważności? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 11/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-01-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Bała /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II GZ 649/16 - Postanowienie NSA z 2016-06-30
V SA/Wa 3611/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-01-18
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3611/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków i zobowiązania do zwrotu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W..
Uzasadnienie
Postanowieniem z 1 grudnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3611/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił M. M. wstrzymania wykonania decyzji z [...] września 2014 r., w sprawie jego skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 2014 r.
W ocenie Sądu, decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r. nie mieści się w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. ma swój odrębny formalny charakter i zakres, wydana została w trybie szczególnym nadzwyczajnym i dotyczy stwierdzenia nieważności innego aktu prawnego. Dlatego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] września 2014 r. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r. Zarzucił naruszenie:
- art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, że zakresem zastosowania tego przepisu nie są objęte akty (decyzje), w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym (np. w trybie stwierdzenia nieważności), a także że decyzja, której dotyczy zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności nie jest decyzją wydaną w postępo0waniu prowadzonym w granicach tej sprawy;
- art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z zasadami udzielania ochrony tymczasowej uchwalonym w Rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R(89)8 z 13 września 1989 r. w sprawie tymczasowej ochrony sądowej w sprawach administracyjnych, wskutek błędnego przyjęcia, że zaskarżenie decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym niweczy prawa strony do skutecznego ubiegania się o zastosowanie środków ochrony tymczasowej w postacie wstrzymania wykonania decyzji, której dotyczy zaskarżona decyzja, jeżeli została ona wydana w postępowaniu prowadzonym w granicach tej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest usprawiedliwione, więc postanowienie WSA podlega uchyleniu.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy.
Dla zakresu stosowania ochrony tymczasowej przewidzianej art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego chodzi tu o sprawę w ujęciu materialnoprawnym, której tożsamość (granice) wyznaczają elementy określające istotę skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku administracyjnoprawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Generalnie należy stwierdzić, że przy takim szerokim materialnoprawnym rozumieniu sprawy w zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. mieści się nie tylko zaskarżona decyzja, ale także decyzja wydana przez organ I instancji. Co więcej, w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, we wznowionym postępowaniu i w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3, wniosek ten może również dotyczyć decyzji wydanych w zwykłym toku instancji. Wszystkie bowiem te postępowania toczą się w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i stanowią jedynie jego powtórzenie czy też przedłużenie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 204, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 344).
Powyższe rozważania są istotne z tego względu, że zaskarżona decyzja wydana została w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r. Wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy tej ostatniej decyzji.
Wobec powyższego Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że decyzja z [...] września 2014 r. nie mieści się w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Przeciwnie, wskazana powyżej decyzja jest przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności, więc może podlegać wstrzymaniu na obecnym etapie postępowania.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji powinien merytorycznie rozpoznać wniosek skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI