II GZ 107/26

II GZ 107/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Maciejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 55 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt VI SO/Wa 14/25 w zakresie oddalenia wniosku w sprawie z wniosku F. Sp. z o.o. w W. o wymierzenie Komisji Nadzoru Finansowego grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 19 grudnia 2025 r., sygn. akt VI SO/Wa 14/25 oddalił wniosek F. Sp. z o.o. w W. o wymierzenie Komisji Nadzoru Finansowego grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie akt administracyjnych sprawy.
Przedstawiając stan sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 10 czerwca 2025 r. F. Sp. z o.o. w W. (skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Komisji Nadzoru Finansowego grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) za nieprzekazanie sądowi kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skargi.
W odpowiedzi na wniosek Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jego oddalenie, wskazując, że organ zastosował się do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. wykonując czynności w zakresie możliwym do realizacji w kontekście czynności, która była przedmiotem skargi zarejestrowanej pod sygnaturą VI SA/Wa 422/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, zwrócił uwagę, że z akt sprawy, której rozpoznawany wniosek dotyczy, wynika, że przedmiotem skargi była czynność Komisji Nadzoru Finansowego polegająca na umieszczeniu spółki na liście ostrzeżeń publicznych (sygn. akt VI SA/Wa 422/25). W uzasadnieniu postanowienia wydanego w dniu 8 września 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 422/25 Sąd wyjaśnił, że działanie Komisji Nadzoru Finansowego polegające na wpisie skarżącej spółki na listę ostrzeżeń publicznych nie stanowi podlegającej kognicji sądu administracyjnego czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, gdyż nie wywołuje bezpośrednich, ani pośrednich skutków prawnych, np. w postaci pozbawienia jej jakichkolwiek praw lub przysporzenia obowiązków. Wpis ten stanowi wyłącznie informację poprzez ostrzeżenie o działalności prowadzonej na rynku finansowym, co do której istnieje podejrzenie, że odbywa się ona z naruszeniem przepisów karnych. Sama ta informacja nie jest źródłem zakazu prowadzenia takiej działalności. Sporny wpis jest zatem sformalizowaną czynnością faktyczną, która nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w tym sensie, że w żaden sposób, nawet pośrednio, nie kreuje takich uprawnień lub obowiązków. Postanowienie to jest prawomocne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji ocenił, że w tej sprawie nie może znaleźć zastosowania konstrukcja określona w art. 55 § 1 p.p.s.a., bowiem ustawowy termin wskazany w art. 54 § 2 p.p.s.a. na przekazanie Sądowi akt administracyjnych sprawy nie został naruszony przez organ, zaś Komisja Nadzoru Finansowego, z uwagi na przedmiot sprawy, nie prowadziła akt administracyjnych w tej sprawie.
Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca zarzucając mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.
(a) art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. z art. 6b ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym poprzez uznanie, że wpis na Listę Ostrzeżeń Publicznych nie jest czynnością, na którą przysługuje skarga do WSA, a zatem akta wytworzone w toku działania organu przed wpisem podmiotu na Listę Ostrzeżeń Publicznych nie stanowią akt administracyjnych w rozumieniu p.p.s.a.;
(b) art. 54 § 2 w zw. z art. 55 § 1 p.p.s.a. polegające na ich niezastosowaniu i błędnym uznaniu, że organ nie naruszył przepisów postępowania, podczas gdy nieprzedstawienie WSA akt postępowania prowadzonego przed podjęciem wpisu na Listę Ostrzeżeń Publicznych stanowi podstawę do wymierzenia grzywny organowi;
(c) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób nieodpowiadający wymogom ustawowym, polegający na braku odniesienia się do istoty sprawy, niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz ograniczeniu się do ogólnikowych stwierdzeń;
Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Sąd I instancji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Odpowiedź na zażalenie wniosła KNF.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Jak stanowi art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Sąd kasacyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, że po pierwsze, wyłączną przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest sam fakt nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu w terminie, a po drugie, że ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie samo w sobie nie przesądza jeszcze o konieczności zastosowania grzywny wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Wymierzenie grzywny jest bowiem fakultatywne, o czym świadczy zwrot "Sąd może (...)" zawarty w dyspozycji przepisu. Z tego powodu uczynienie zadość wnioskowi strony o zdyscyplinowanie organu poprzedzać musi należyte zbadanie okoliczności sprawy, a przede wszystkim przyczyn uchybienia obowiązkowi ustanowionemu w art. 54 § 2 p.p.s.a.
W tym celu, w rozpoznawanej sprawie z wniosku, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił się do Komisji Nadzoru Finansowego o zajęcie stanowiska wobec nadesłanego przez spółkę wniosku o wymierzenie temu organowi grzywny za nieprzedstawienie sądowi akt postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na wezwanie KNF wyjaśnił, że podanie do publicznej wiadomości informacji poprzez zamieszczenie na Liście ostrzeżeń publicznych KNF nie jest poprzedzone postępowaniem jurysdykcyjnym (administracyjnym czy wyjaśniającym) ani kontrolnym, którego rezultatem mogłyby być akta sprawy w rozumieniu art. 54 § 2 p.p.s.a. W związku z tym dokumentami, które KNF mógł przekazać i przekazał na podstawie ww. przepisu, były skarga i odpowiedź na skargę. Prawidłowe było zatem ustalenie przez WSA w Warszawie, że ustawowy termin wskazany w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie został naruszony przez organ, zaś Komisja Nadzoru Finansowego, z uwagi na charakter sprawy, nie prowadziła akt administracyjnych.
Zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. z art. 6b ust. 1 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, w istocie zmierza do podważenia wyrażonej w niekwestionowanym przez spółkę (i prawomocnym) postanowieniu WSA w Warszawie z 8 września 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 422/25 oceny, że działanie Komisji Nadzoru Finansowego polegające na wpisie skarżącej spółki na listę ostrzeżeń publicznych nie stanowi podlegającej kognicji sądu administracyjnego czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i w tym postępowaniu, tj. z wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt, nie mógł zostać uznany za skuteczny.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.