II GZ 105/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-04-21
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneopłatyelektroniczna komunikacjawydrukiNSAWSAinżynier budownictwa

NSA uchylił zarządzenie WSA o opłacie kancelaryjnej za wydruk skargi elektronicznej, uznając, że organ administracji ma obowiązek przyjmowania korespondencji elektronicznej.

Skarżący został wezwany przez WSA do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi wniesionej elektronicznie, mimo że organ administracji (Rada Izby Inżynierów Budownictwa) korzysta ze środków komunikacji elektronicznej. NSA uchylił to zarządzenie, wskazując, że zgodnie z przepisami, w przypadku pism elektronicznych nie dołącza się odpisów, a organy publiczne mają obowiązek udostępniać i obsługiwać elektroniczne skrzynki podawcze.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M.P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które nakładało opłatę kancelaryjną za wydruk skargi o wznowienie postępowania wniesionej w formie elektronicznej. WSA uznał, że opłata jest należna na podstawie art. 235a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i rozporządzenia w sprawie opłat kancelaryjnych. NSA uchylił zaskarżone zarządzenie, stwierdzając brak podstaw do jego wydania. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 47 § 3 p.p.s.a., w przypadku pism elektronicznych odpisów się nie dołącza, a sąd sporządza uwierzytelnione wydruki jedynie dla stron niekorzystających z komunikacji elektronicznej. NSA wskazał, że organy administracji publicznej, w tym Rada Izby Inżynierów Budownictwa, mają obowiązek korzystania z elektronicznych skrzynek podawczych (ESP) zgodnie z ustawą o informatyzacji. Przepisy (art. 74a § 10 p.p.s.a. i art. 16 ust. 1a ustawy o informatyzacji) nakładają na organy obowiązek przyjmowania korespondencji elektronicznej. W związku z tym, NSA uznał, że nie było podstaw do żądania opłaty kancelaryjnej, gdyż sąd mógł przesłać pismo organowi elektronicznie, a nie w formie papierowego wydruku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może żądać opłaty kancelaryjnej za wydruk pisma wniesionego elektronicznie, jeśli organ administracji korzysta ze środków komunikacji elektronicznej.

Uzasadnienie

Przepisy p.p.s.a. i ustawy o informatyzacji nakładają na organy publiczne obowiązek przyjmowania korespondencji elektronicznej. W przypadku pism elektronicznych nie dołącza się odpisów, a wydruki sporządza się tylko dla stron niekorzystających z komunikacji elektronicznej. Organ administracji korzysta z elektronicznej skrzynki podawczej, co wyklucza potrzebę fizycznego odpisu dla celów doręczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 47 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się. Sąd sporządza kopie dokumentów elektronicznych w postaci uwierzytelnionych wydruków w celu doręczania dokumentów stronom, które nie stosują środków komunikacji elektronicznej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 235a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Opłata kancelaryjna pobierana za wydruki pism wniesionych w formie elektronicznej sporządzane w celu ich doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism.

p.p.s.a. art. 74a § § 10

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy o informatyzacji, za urzędowym poświadczeniem odbioru, w przypadku doręczania pism organowi, którego działanie zaskarżono.

u.i.d.p.z.p. art. 16 § ust. 1a

Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

Podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą i zapewnia jej obsługę.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 198

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. 1 § ust. 3

Określa wysokość opłaty kancelaryjnej za wydruk.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji korzysta ze środków komunikacji elektronicznej, co wyklucza obowiązek ponoszenia opłaty za wydruk pisma elektronicznego. Przepisy prawa dopuszczają możliwość przesłania organowi pisma wniesionego w formie dokumentu elektronicznego bez konieczności fizycznego odpisu.

Godne uwagi sformułowania

w przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się. sąd sporządza kopie dokumentów elektronicznych w postaci uwierzytelnionych wydruków, z zachowaniem wymogów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne organ administracji – Krajowa Rada Izby Inżynierów Budownictwa - posługuje się środkami komunikacji elektronicznej. sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne organ publiczny ma zapewnić "gotowość" przyjmowania korespondencji na ESP od adresatów, czyli także od sądu.

Skład orzekający

Krystyna Anna Stec

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat kancelaryjnych za pisma elektroniczne wnoszone do sądów administracyjnych, zwłaszcza w kontekście obowiązku organów administracji do korzystania z komunikacji elektronicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji korzysta z elektronicznej skrzynki podawczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu postępowania sądowego związanego z opłatami za pisma elektroniczne, co jest istotne dla prawników procesowych i osób korzystających z e-sądów.

Czy musisz płacić za wydruk pisma, które wysłałeś elektronicznie?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 105/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2061/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-05-05
Skarżony organ
Rada Izby Inżynierów Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 235a,  art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 346
art. 16 ust. 3
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2061/21 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi M.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1387/20 postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 21 września 2021 r., na podstawie art. 235a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1090), wezwano skarżącego M.P. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi o wznowienie postępowania wniesionej w formie dokumentu elektronicznego w celu jego doręczenia organowi w kwocie 3 zł.
Zarządzenie zostało uznane za doręczone w dniu [...] października 2021 r.
Zażaleniem z dnia [...] października 2021 r. skarżący wniósł o uchylenie ww. zarządzenia, wskazując na brak podstaw do jego wydania i żądania uiszczenia opłaty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 47 § 3 p.p.s.a. w przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się. W celu doręczania dokumentów stronom, które nie stosują środków komunikacji elektronicznej do odbioru pism, sąd sporządza kopie dokumentów elektronicznych w postaci uwierzytelnionych wydruków, z zachowaniem wymogów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 346 ze zm.).
Zgodnie z art. 235a p.p.s.a. stanowiącym podstawę zaskarżonego zarządzenia opłatę kancelaryjną pobiera się za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego sporządzane w celu ich doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism.
Nie budzi wątpliwości, że organ administracji – Krajowa Rada Izby Inżynierów Budownictwa - posługuje się środkami komunikacji elektronicznej. Świadczy o tym regulacja zawarta w art. 74a § 10 p.p.s.a., zgodnie z którą w przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. 2020, poz. 2320, ze zm.), za urzędowym poświadczeniem odbioru. Ponadto, stosownie do treści art. 16 ust. 1a powołanej ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę.
Wobec powyższego konieczność fizycznego sporządzenia odpisu pisma wniesionego elektronicznie następuje tylko w odniesieniu do stron, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism.
Z powołanych przepisów (art. 74a ust. 10 p.p.s.a. i art. 16 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne) wynika, że po pierwsze, sąd wysyła korespondencję elektroniczną do organu na jego ESP, po drugie, organ publiczny ma zapewnić "gotowość" przyjmowania korespondencji na ESP od adresatów, czyli także od sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w postanowieniach tego Sądu z 12 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 109/20, i z 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GZ 173/20, że sąd, kierując korespondencję do organu, który komunikował się z sądem w postaci papierowej, może dowolnie wybrać sposób tej komunikacji. Sąd może bowiem wysłać korespondencję w postaci papierowej, bądź też – kierując się tym, że organy zostały zobowiązane do przyjmowania korespondencji elektronicznej – wysyłać ją za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.
W związku z powyższym, zdaniem NSA, w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 235a p.p.s.a., a tym samym wezwania skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej o jakiej mowa w § 1 ust. 3 ww. rozporządzenia w wysokości 3 złote, skoro przepisy prawa dopuszczają możliwość przesłania organowi pisma wniesionego w formie dokumentu elektronicznego. Wobec powyższego należało uznać brak podstaw do wydania zaskarżonego zarządzenia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 198 p.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI