II GZ 104/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizmiana postanowienianowe okolicznościsytuacja materialnabezstronność sędziegoNSAWSA

NSA odmówił zmiany postanowienia w sprawie wniosku o wyłączenie sędziego, uznając brak nowych okoliczności uzasadniających zmianę.

Skarżący R. P. złożył wniosek o zmianę postanowienia NSA dotyczącego oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego, powołując się na swoją trudną sytuację materialną jako nową okoliczność. NSA uznał, że wskazana sytuacja nie wpływa na przesłanki wyłączenia sędziego i nie stanowi zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a., odmawiając tym samym uwzględnienia wniosku.

Sprawa dotyczyła wniosku R. P. o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2024 r. (sygn. akt II GZ 104/24), które oddaliło zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Poznaniu o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego S. W. WSA pierwotnie oddalił wniosek o wyłączenie, uznając brak podstaw w art. 18 i 19 p.p.s.a. NSA w postanowieniu z 27 marca 2024 r. podtrzymał to stanowisko, wskazując na brak wskazania przez skarżącego konkretnych okoliczności uzasadniających wyłączenie. Następnie skarżący złożył wniosek o zmianę tych postanowień, powołując się na swoją obecną, bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną jako nowe okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 165 p.p.s.a., który dopuszcza zmianę postanowień niekończących postępowania w przypadku zmiany okoliczności sprawy, stwierdził, że wskazana przez skarżącego sytuacja materialna nie stanowi zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych sprawy w kontekście przesłanek wyłączenia sędziego. W związku z tym NSA odmówił zmiany postanowienia, uznając, że nie zaszły podstawy do zastosowania art. 165 w zw. z art. 193 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja materialna strony nie stanowi zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. w kontekście przesłanek wyłączenia sędziego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wskazana przez skarżącego sytuacja materialna nie wpływa na okoliczności faktyczne ani prawne sprawy związane z przesłankami wyłączenia sędziego, a tym samym nie stanowi podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Inne okoliczności mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia NSA niekończące postępowania sądowoadministracyjnego mogą być zmieniane na podstawie art. 165 p.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącego nie stanowi zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. w kontekście przesłanek wyłączenia sędziego.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jako nowe okoliczności uzasadniające zmianę prawomocnego postanowienia NSA.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Opisana we wniosku skarżącego jego trudna sytuacja materialna, w żaden sposób nie wpływa na okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 165 p.p.s.a. w kontekście zmiany postanowień niekończących postępowania oraz relacji między sytuacją materialną strony a przesłankami wyłączenia sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę postanowienia niekończącego postępowania w NSA i nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego i możliwością zmiany postanowień. Choć nie jest to sprawa o dużym znaczeniu społecznym, może być interesująca dla prawników procesowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 104/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GZ 103/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-27
III SA/Po 354/23 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2025-01-28
II GZ 136/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono zmiany postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 18, art. 19, art. 165, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku R. P. o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24 w przedmiocie oddalenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 354/23 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 4 kwietnia 2023 r., nr SKO-4204/1/23 w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i ustalenia opłaty postanawia: odmówić zmiany postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 lipca 2023 r., sygn. akt. III SA/Po 354/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek R. P. (dalej: skarżący) o wyłączenie sędziego S. W.. Sąd uznał, że z treści oświadczenia złożonego przez sędziego objętego wnioskiem nie wynika, aby zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd podkreślił - powołując się przy tym na orzecznictwo sądowe - że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji dodał, że skarżący nie wskazał w treści wniosku zaistnienia żadnych ustawowych przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 p.p.s.a., ani też jakichkolwiek innych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie (art. 19 p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i wyłączenie sędziego S. W. oraz autorów zaskarżonego orzeczenia, gdyż są oni jego zdaniem stronniczy.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24, oddalił zażalenie wskazując, że zarówno we wniosku, jak i zażaleniu, nie podniesiono, że zachodzą jakiekolwiek okoliczności wskazujące na podstawy wyłączenia sędziego S. W.. Z tych powodów zasadnie oddalony został wniosek o wyłączenie sędziego.
Skarżący pismem z 21 maja 2024 r. wniósł na podstawie art. 165 p.p.s.a. o uchylenie i zmianę wszystkich dotychczas wydanych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz NSA. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że z uwagi na działalność sądów stał się osobą całkowicie niezdolną do pracy, nie ma środków do życia i leczenia. Otrzymuje obecnie zasiłek z opieki społecznej. Sytuacja taka trwa co najmniej od kilku lat i była zatajana przez sądy. Są to w ocenie skarżącego nowe okoliczności, które powinny spowodować zmianę dotychczas wydanych orzeczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Postanowieniem z 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego. Nie było to zatem postanowienie kończące postępowania w sprawie, takie bowiem postanowienie zamykałoby sprawę w rozumieniu materialnym, czyli uniemożliwiłoby kontynuowanie rozpoznawania skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. T. Woś, [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 732-733). Pomimo prawomocności ww. postanowienia NSA, znajduje się ono w zakresie unormowania art. 165 p.p.s.a., ze względu na art. 193 p.p.s.a., bowiem postanowienia NSA niekończące postępowania sądowoadministracyjnego, tzn. niekończące procedowania nad skargą, mogą być zmienianie na podstawie art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 31 marca 2015 r., sygn. akt II FZ 2078/14 – dostępne na stronie: http://orzecenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. warunkiem zmiany nawet prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w sprawie jest zmiana okoliczności sprawy. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie, a skarżący w swoim wniosku w żaden sposób nie wskazał takich ewentualnych okoliczności, ani ich tym bardziej nie uprawdopodobnił.
W postanowieniu z 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro z inicjatywą o wyłączenie sędziego wystąpił skarżący, winien on wskazać okoliczności, które podawałyby w wątpliwość stronniczość sędziego. Zarówno we wniosku, jak i zażaleniu nie podniesiono, że zachodzą jakiekolwiek okoliczności wskazujące na podstawy wyłączenia sędziego S. W.. Od dnia wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. postanowienia z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24, nie zmienił się ani stan faktyczny, ani stan prawny sprawy, związany z przesłankami wyłączenia sędziego. Opisana we wniosku skarżącego jego trudna sytuacja materialna, w żaden sposób nie wpływa na okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.
Stwierdzić zatem należy, że w sprawie nie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 165 w związku z art. 193 p.p.s.a., uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego o zmianę ww. postanowienia.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 165 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI