II GZ 104/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-07-10
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenia społecznenależnościprzywrócenie terminuuzasadnienie wyrokupostępowanie administracyjneNSAWSAzażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając brak winy strony za niewykazany.

Skarżąca G. O. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA, twierdząc, że popełniła omyłkę w jego wysyłce z powodu wieku, choroby i trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za niewykazany. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że przy ocenie braku winy należy stosować obiektywny miernik staranności, a subiektywne trudności strony nie stanowią wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu.

Sprawa dotyczyła zażalenia G. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA. Wyrok ten zapadł w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżąca argumentowała, że popełniła omyłkę w wysyłce wniosku o uzasadnienie, co było spowodowane jej podeszłym wiekiem, chorobami oraz trudnościami w prowadzeniu działalności gospodarczej, którą przejęła po zmarłym mężu. Twierdziła, że nie ma możliwości zatrudnienia obsługi do doręczeń pism urzędowych, co w połączeniu z jej stanem zdrowia uniemożliwia jej terminowe reagowanie na korespondencję. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że przywrócenie terminu uzależnione jest od wykazania braku winy w uchybieniu terminowi. Sąd podkreślił, że należy stosować obiektywny miernik staranności, a subiektywne okoliczności strony, takie jak trudności osobiste czy omyłki w prowadzeniu spraw, nie stanowią wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu, jeśli nie wynikają z przyczyn niezależnych od strony i nie wykazano braku winy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie wykaże braku winy w uchybieniu terminu, stosując obiektywny miernik staranności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przy ocenie braku winy należy stosować obiektywny miernik staranności, a subiektywne trudności strony, takie jak wiek, choroba czy omyłka w wysyłce, nie są wystarczającą podstawą do przywrócenia terminu, jeśli nie wynikają z przyczyn niezależnych od strony i nie wykazano braku winy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przywrócenie terminu uzależnione jest od wykazania braku winy w uchybieniu terminowi. Należy stosować obiektywny miernik staranności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd I instancji prawidłowo uznał, że nie zachodzi przesłanka braku winy w uchybieniu terminu.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że omyłka w wysyłce wniosku była wynikiem jej wieku, choroby i trudności w prowadzeniu działalności, co powinno uzasadniać przywrócenie terminu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w kontekście przywracania terminów procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o uzasadnienie wyroku i oceny braku winy w uchybieniu terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z przywracaniem terminów, choć pokazuje praktyczne zastosowanie obiektywnego miernika staranności.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 104/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2851/06 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2009-05-25
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 2851/06 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi G. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2851/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił G. O. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2851/06, wydanego w sprawie ze skargi G. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lipca 2006 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji podał, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 grudnia 2006 r. został przez skarżącą nadany w dniu 7 grudnia 2006 r. Z uwagi na to, że powyższy wniosek był przedwczesny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2851/06, odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. W dniu 10 stycznia 2007 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) G. O. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 grudnia 2006 r. Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Niedochowanie tego terminu w wyniku omyłki w ekspediowaniu wniosku nie jest następstwem okoliczności niezależnych od skarżącej, lecz konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw. W ocenie Sądu I instancji, przywrócenia terminu nie uzasadnia również to, że skarżąca podaje, iż jest osobą starą, niedołężną i ma trudności z prowadzeniem swoich spraw, skoro jest ona w stanie podołać prowadzeniu własnej działalności gospodarczej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, uzupełnionym pismem procesowym z dnia 1 marca 2007 r., G. O. zaskarżyła to postanowienie w całości i wniosła o jego uchylenie oraz przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podała, że działalność gospodarczą przejęła po zmarłym mężu dla wyprowadzenia jego zobowiązań. Podniosła, że jest blisko 80-letnią wdową, poważnie choruje i nie jest w stanie podołać swym obowiązkom, przez co prowadzona przez nią piekarnia popadła w znaczne długi. Stwierdziła, że nie ma możliwości zatrudnienia obsługi dla doręczeń pism urzędowych, co w połączeniu z jej wiekiem i chorobą sprawiają, że nie jest w stanie w terminie podejmować awizowanych pism urzędowych i w terminie się do tych pism ustosunkować. Przyznała, że w niniejszej sprawie popełniła omyłkę w ekspediowaniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednakże, z uwagi na jej sytuację osobistą, omyłka ta nie powinna być traktowana jako niedbalstwo lub rażący brak staranności. Z powyższych względów zachodziły, zdaniem skarżącej, podstawy do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawowy problem w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy podane przez stronę okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu należy zaliczyć do tych, o których mowa w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
Istotnie, powołany przez Sąd I instancji art. 86 § 1 p.p.s.a. uzależnia przywrócenie terminu od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Trafnie Sąd I instancji przyjął, że okoliczności podanych przez skarżącą nie można zaliczyć do tych, które warunkują przywrócenie terminu. Nie są to okoliczności obiektywne, lecz uzależnione od strony, a więc subiektywne. Brak możliwości zatrudnienia obsługi dla doręczeń pism urzędowych, jak i powoływana przez skarżącą sytuacja osobista niewątpliwie są okolicznościami subiektywnymi. Należy przy tym podkreślić, że skarżąca sama przyznała, że popełniła omyłkę w ekspediowaniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi określona w art. 86 § 1 p.p.s.a. przesłanka braku winy, która warunkuje przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
PG
-----------------------
2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI