II GZ 102/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-09-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocywpis sądowykoszty sądowepostępowanie administracyjnesądy administracyjnezażalenieNSAWSAbłędy proceduralne

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, wskazując na błędy proceduralne WSA w nierozpatrzeniu wniosku skarżących o umorzenie postępowania i wszczęcie nowego.

NSA rozpoznał zażalenie wspólników spółki cywilnej na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie wpisu sądowego. Sąd niższej instancji odmówił pomocy, uznając, że skarżący są w stanie ponieść koszty sądowe ze względu na prowadzoną działalność gospodarczą. NSA uchylił postanowienie WSA, wskazując na błędy proceduralne. WSA nie rozpoznał wniosku skarżących o umorzenie postępowania i wszczęcie nowego, a także nie odniósł się do pisma z maja 2006 r. dotyczącego zmiany ich sytuacji majątkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie wspólników spółki cywilnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło im przyznania prawa pomocy w zakresie uiszczenia wpisu sądowego. Sąd pierwszej instancji dwukrotnie odmówił przyznania prawa pomocy, argumentując, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, powinni być w stanie pokryć koszty sądowe. Skarżący wnieśli zażalenie, podnosząc, że decyzje organu skarżonego nie dotyczą ich działalności. NSA uznał zażalenie za zasadne, ale z innych względów. Kluczowym błędem WSA było nierozpatrzenie wniosku skarżących z maja 2006 r., który mógł wskazywać na chęć umorzenia postępowania i wszczęcia nowego, lub przedstawienia nowych okoliczności faktycznych dotyczących ich sytuacji majątkowej. WSA wydał postanowienie odmawiające prawa pomocy, nie odnosząc się do tego pisma. NSA stwierdził, że WSA powinien był ustosunkować się do wniosków skarżących, rozważyć wezwanie ich do doprecyzowania żądań i ewentualnie wszcząć nowe postępowanie. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, WSA popełnił błąd proceduralny, nie ustosunkowując się do pisma skarżących z maja 2006 r. i nie rozważając wezwania ich do doprecyzowania żądań.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA powinien był rozważyć pisma skarżących, które mogły sugerować chęć umorzenia postępowania lub przedstawienia nowych okoliczności, i wezwać ich do doprecyzowania żądań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 260

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 49 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 46 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA nie rozpoznał prawidłowo wniosku skarżących z maja 2006 r., który mógł wskazywać na chęć umorzenia postępowania lub przedstawienia nowych okoliczności. WSA nie wezwał skarżących do doprecyzowania ich żądań w kontekście pisma z maja 2006 r.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących, że decyzje organu nie dotyczą ich działalności i dlatego nie powinni ponosić kosztów.

Godne uwagi sformułowania

w razie wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, automatycznie traci moc Wojewódzki sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu Wydawało się to wskazywać, że wolą skarżących mogła być chęć przedstawienia nowych okoliczności faktycznych w ramach toczącego się postępowania o przyznanie prawa pomocy.

Skład orzekający

Rafał Batorowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne błędy sądów administracyjnych w zakresie rozpoznawania wniosków o prawo pomocy, zwłaszcza w kontekście zmian sytuacji majątkowej strony lub chęci umorzenia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i sprzeciwem od postanowienia referendarza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są błędy proceduralne popełniane przez sądy i jak mogą one prowadzić do uchylenia orzeczenia, nawet jeśli argumentacja strony nie była w pełni zasadna.

Błąd proceduralny WSA doprowadził do uchylenia postanowienia o odmowie prawa pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 102/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GZ 289/08 - Postanowienie NSA z 2008-11-13
II GZ 27/07 - Postanowienie NSA z 2007-03-06
VI SA/Wa 2107/05 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2008-08-11
II GZ 7/08 - Postanowienie NSA z 2008-02-06
II GZ 253/08 - Postanowienie NSA z 2008-10-14
VI SA/Wa 2105/05 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2008-08-11
II GZ 42/07 - Postanowienie NSA z 2007-03-28
II GZ 288/08 - Postanowienie NSA z 2008-11-13
II GZ 6/08 - Postanowienie NSA z 2008-02-06
II GZ 252/08 - Postanowienie NSA z 2008-10-14
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Z. i Z. Z. – wspólników Ekologicznego Przedsiębiorstwa Hodowlanego "[...]" Spółka cywilna na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2107/05 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. – wspólników Ekologicznego Przedsiębiorstwa Hodowlanego "[...]" Spółka cywilna na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 15 września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu nawozu i ustalenia opłaty sankcyjnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2107/05 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił M. Z. i Z. Z. – wspólnikom Ekologicznego Przedsiębiorstwa Hodowlanego "[...]" Spółka cywilna, przyznania prawa pomocy w zakresie uiszczenia wpisu.
Po rozpatrzeniu sprawy skutkiem wniesienia sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2107/05 również odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd po przeanalizowaniu sytuacji majątkowej skarżących podał, że są oni w stanie ponieść koszty sądowe, w tym uiścić wpis sądowy bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd wskazał, że w związku z tym, iż sprawa związana jest z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżących, to powinni oni zgromadzić środki finansowe na koszty sądowe, gdyż normalnym następstwem wykonywania takiej działalności jest prowadzenie spraw sądowych, a koszty tego typu działalności powinny być traktowane jako koszty bieżącego funkcjonowania firmy i spełnione przed innymi świadczeniami. Sąd ponadto stwierdził, iż skarżący powoływali się na trudności związane z handlem biohumusami, jednakże przedmiotem działalności skarżących jest również szeroki zakres produkcji nawozów sztucznych oraz pośrednictwo w handlu innymi produktami branży ogrodniczej. W ocenie Sądu skarżący mogą więc pokryć koszty związane z wpisem sądowym z dochodów innych niż handel biohumusami.
Skarżący wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu podnieśli, że zaskarżone decyzje Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nie dotyczą prowadzonej przez nich działalności, dlatego nie powinni ponosić kosztów związanych z prowadzeniem tych spraw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż wskazali skarżący.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, automatycznie traci moc. Wojewódzki sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. W rozpoznawanej sprawie sprzeciw został wniesiony, więc postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 marca 2006 r. odmawiające skarżącym przyznania prawa pomocy straciło swą moc.
Po złożeniu sprzeciwu skarżący złożyli również pismo z dnia 17 maja 2006 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 22 maja 2006 r. W piśmie tym użyli sformułowania mogącego wskazywać, że wolą ich było żądanie umorzenia postępowania w przedmiocie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 15 września 2005 r. Wraz z wnioskiem skarżący wnieśli o wszczęcie nowego postępowania w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, co rozumieli jako przesłanie formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy. Przede wszystkim jednak podnieśli, że ich sytuacja majątkowa i rodzinna uległa istotnej zmianie w związku z czym informacje zawarte w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 20 listopada 2005 r. i wypełnionych wcześniej formularzach straciły swą aktualność. Wydawało się to wskazywać, że wolą skarżących mogła być chęć przedstawienia nowych okoliczności faktycznych w ramach toczącego się postępowania o przyznanie prawa pomocy.
Mimo to, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 29 czerwca 2006 r. rozpatrzył wniosek z dnia 20 listopada 2005 r. o przyznanie prawa pomocy i wydał postanowienie, w którym odmówił skarżącym przyznania tego prawa, nie odnosząc się w żaden sposób do pisma z dnia 17 maja 2006 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien ustosunkować się do powyżej wymienionych wniosków skarżących. Należało rozważyć wezwanie skarżących do doprecyzowania żądań zawartych w tym wniosku przez wskazanie czy ich zamiarem jest rzeczywiście żądanie umorzenie toczącego się postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy (cofnięcie wniosku) i wszczęcie nowego postępowania, czy też wskazanie okoliczności nowych w stosunku do faktów już przedstawionych. Wykorzystać można możliwości wynikające z art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. oraz z art. 6 p.p.s.a.
Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI