II GZ 101/26

II GZ 101/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W.J.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1615/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg W.J.P. oraz M.B.T. Sp. z o.o. w likwidacji w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 29 lipca 2025 r., nr 407.576/AH/XV/2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1615/25, odmówił W.J.P. (dalej: skarżący, strona) wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 29 lipca 2025 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu.
Sąd zauważył, że wymienioną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku stwierdziło nieważność decyzji Starosty S. z dnia 8 maja 2020 r., którą zarejestrowano na wniosek spółki M.B.T. pojazd [...] wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjnego do wskazanego pojazdu.
Następnie Sąd wskazał, że w skardze na powołaną decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania podnosząc, że niewstrzymanie jej wykonania prowadzi do ryzyka wszczęcia dalszego postępowania administracyjnego, które dotyczyć może ważności decyzji administracyjnej, na mocy której to skarżący uzyskał rejestrację przedmiotowego pojazdu. Tym samym wykonanie decyzji – w ocenie skarżącego – może prowadzić w dalszej perspektywie czasu nawet do pozbawienia skarżącego możliwości korzystania z pojazdu, co jest całkowicie niedopuszczalne i pozbawione podstaw. Skarżący wskazał, że z przywołanej w skardze argumentacji wynika wyraźnie, że ówczesna rejestracja pojazdu przez starostę była w pełni uzasadniona, natomiast pozbawienie skarżącego możliwości korzystania z pojazdu prowadzić będzie po jego stronie do znacznej szkody, spowodowanej brakiem możliwości korzystania z pojazdu i wykorzystywania go w celach rolniczych, a tym samym również zarobkowych.
Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji wskazując na przesłanki z art. 61 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że decyzja stwierdzająca nieważność pierwszej rejestracji pojazdu na terenie Polski nie ma bezpośredniego przełożenia na sytuację prawną kolejnego nabywcy pojazdu, a więc sytuację skarżącego. Wskazano, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pierwszej rejestracji w Polsce pojazdu importowanego z państwa spoza obszaru Unii nie eliminuje automatycznie kolejnych rejestracji tego pojazdu w Polsce w przypadku jego zbycia. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego każdej kolejnej rejestracji pojazdu konieczne jest uruchomienie indywidualnego postępowania administracyjnego zmierzającego do wzruszenia kolejnej rejestracji. Jej podważenie w oparciu o okoliczność stwierdzenia nieważności pierwotnej rejestracji pojazdu w Polsce wymaga wydania decyzji eliminującej z obrotu prawnego kolejną rejestrację. Sąd podkreślił zatem, że skoro zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność pierwszej decyzji rejestracyjnej, nie wstrzymuje możliwości dalszego użytkowania pojazdu przez aktualnego jego właściciela, ani też nie skutkuje automatycznym wykreśleniem tego pojazdu z rejestru, to nie istnieje bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie skarżącego.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji wnosząc jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazania na wstępie wymaga, że przyznanie stronie skarżącej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z tego względu sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien kierować się jedynie przesłankami wyczerpująco określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., który przewiduje, że sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie, przy znacząco dużym nakładzie sił i środków lub będzie niemożliwy (zob. np. postanowienia NSA z: 30 listopada 2017 r., sygn. akt II FZ 695/17; 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10; 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04).
Mając powyższe na uwadze, w szczególności zaś charakter sprawy i rysujący się na jego tle stan faktyczny, stwierdzić należy, że ocena wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 29 lipca 2025 r. dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Wydane zaś na podstawie tej oceny postanowienie nie narusza wymienionych w petitum zażalenia przepisów postępowania.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem wniosku strony o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej jest decyzja stwierdzająca nieważności decyzji Starosty S. z dnia 8 maja 2020 r., którą zarejestrowano na wniosek spółki M.B.T. pojazd [...] wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjnego do wskazanego pojazdu. Jak natomiast wynika z oświadczeń strony, zawartych tak we wniesionej skardze i zawartego w niej wniosku o zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz motywach zażalenia, skarżący nabywając wymieniony pojazd dokonał wtórnej jego rejestracji.
Niewątpliwie poddana w niniejszej sprawie kontroli sądu administracyjnego decyzja może mieć wpływ na rozstrzygnięcie związane z rejestracją spornego pojazdu, jakiej dokonał skarżący, to jednak nie ma ona bezpośredniego wpływu na skarżącego.
Należy zauważyć, za Sądem I instancji, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.)., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (uchwała NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12). Oznacza to, że stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Sokólskiego z dnia 8 maja 2020 r., nie wywołuje jakichkolwiek bezpośrednich i natychmiastowych skutków prawnych w stosunku do rozstrzygnięcia wydanego w związku z rejestracją pojazdu przez samego skarżącego - wtórną rejestracją w rozumieniu art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251). Bezsprzecznie akt wtórnej rejestracji pojazdu ma charakter zależny w stosunku do decyzji Starosty S., jednakże zależność ta skutkować będzie ewentualnym innym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem będzie stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, którą rzeczony pojazd został zarejestrowany na wniosek skarżącego. W konsekwencji dopiero to postępowanie – postępowanie które może zostać wszczęte w przyszłości – wywoływać będzie bezpośrednie i realne w aspekcie prawnym skutki dla strony.
Wobec tego Sąd I instancji, niewadliwie ustalając bezpośredniość wpływu zaskarżonego w tej sprawie rozstrzygnięcia na sytuację skarżącego, nie był obowiązany do oceny wniosku w aspekcie podniesionej w nim argumentacji i twierdzeń mających uzasadnić żądanie zastosowania ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Czynienie takiej oceny pozbawione byłoby logicznych podstaw właśnie z uwagi na opisany brak bezpośredniego wpływu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku na aktualną sytuację prawną skarżącego związaną z posiadanym przez niego i przez niego zarejestrowanym pojazdem.
Mając powyższe na uwadze, nie stwierdzając wadliwości zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji