II GZ 10/26

II GZ 10/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Minister Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 par. 3.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 17 luty 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. G.-P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 997/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie skargi M. G.-P. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 8 stycznia 2025 r., nr ZPŚ.637.152.2019.AW w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania szczepieniom ochronnym postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 2 października 2025 r., odmówił M. G.-P. wstrzymania wykonania postanowienia Ministra Zdrowia z dnia 8 stycznia 2025 r., w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania szczepieniom ochronnym.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
we wniesionej skardze na powołane postanowienie Ministra Zdrowia skarżąca wniosła o jego wstrzymanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy wskazując na trudną sytuację majątkową oraz podniosła zarzuty względem postanowienia o nałożeniu grzywny.
Sąd I instancji wskazując na przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), stwierdził, że skarżąca nie wykazała w treści złożonego wniosku konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonego postanowienia może spowodować dla niej istotną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd zaznaczył również, że kwestia ewentualnej wadliwości zaskarżonego postanowienia i jego uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu.
M. G.-P., zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu:
1. naruszenie art. 61§ 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, mając na uwadze, że grzywna ta dotyczy osoby już pełnoletniej, która się uczy i nie pracuje i nie posiada majątku pozwalającego na pokrycie tak dużej sumy pieniężnej, co samo w sobie stanowi, że istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Syn odwołującej jest w klasie maturalnej. Skończył 18 lat więc nie otrzymuje już 800+. Jak powszechnie wiadomo, osoby w tym wieku będące w klasie maturalnej raczej same potrzebują wsparcia. Klasa maturalna wymaga dużego nakładu pracy ze strony ucznia oraz nakładów finansowych ze strony rodziców. Odwołujący korzysta z pomocy korepetytorów. Na to potrzebne są fundusze. Niewstrzymanie wykonania egzekucji grzywny spowoduje nieodwracalne skutki w postaci braku funduszy do systematycznej nauki, co skutkować może słabymi wynikami na maturze, a w konsekwencji niemożnością podjęcia dalszej nauki na dobrej Uczelni. Syn odwołującej także uczęszcza na zajęcia sportowe, w których odnosi sukcesy. Za osiągnięcia sportowe uzyskuje liczne nagrody oraz są one także uwzględniane przy rekrutacji na uczelnie np.: poprzez przyznanie dodatkowych punktów. Egzekucja należności spowoduje przerwę w treningach, w których udział łączy się także z kosztami. Uznać więc należy bezwzględnie, że są to skutki nieodwracalne dla odwołującego;
2. naruszenie przepisów postępowania, poprzez nieuwzględnienie upływu czasu jaki minął od chwili nałożenia przedmiotowej grzywny, do podjęcia tej sprawy na dalszym etapie, co w takim przypadku należy rozstrzygnąć na korzyść odwołującej;
3. naruszenie przepisów postępowania, poprzez nieuwzględnienie wniosku odwołującej mając na uwadze, istnienie uzasadnionego prawdopodobieństwa, że zaskarżone postanowienie jest wadliwe.
Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w nim zarzuty wraz z ich uzasadnieniem nie podważają prawidłowości postanowienia Sądu I instancji.
Wskazania na wstępie wymaga, że przyznanie stronie skarżącej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z tego względu sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien kierować się jedynie przesłankami wyczerpująco określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., który przewiduje, że sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie, przy znacząco dużym nakładzie sił i środków lub będzie niemożliwy (zob. np. postanowienia NSA: z 30 listopada 2017 r., sygn. akt II FZ 695/17; LEX nr 2405804; z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, niepubl.; z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811).
Wnioskujący powinien wskazać na konkretne zdarzenia lub okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione, czyli że na skutek wykonania decyzji grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku jej realizacji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności nawet z odsetkami. Wnioskodawca musi zatem wykazać istnienie realnego niebezpieczeństwa, iż wykonanie zaskarżonego aktu przed zbadaniem jego prawidłowości przez sąd administracyjny, wywoła nieodwracalne pogorszenie jego sytuacji, którą trudno będzie naprawić nawet po ewentualnym wyeliminowaniu zaskarżonego aktu. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą te przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy, za prawidłową uznać należy ocenę wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Ministra Zdrowia, jakiej dokonał Sąd I instancji.
Słusznie, mając na uwadze treść żądania sformułowanego przez stronę w skardze o wstrzymanie wykonania powołanego postanowienia, Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca w jego treści nie wykazała konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonego postanowienia może spowodować dla niej istotną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Wniosek nie został poparty jakimikolwiek okolicznościami, jak również dokumentami źródłowymi, na podstawie których możliwym byłaby ocena, czy istotnie wykonanie zaskarżonego postanowienia może spowodować wystąpienie jednej bądź obu przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w stosunku do strony.
Oceny tej nie zmienia podniesiona przez stronę w zażaleniu argumentacja, albowiem również w jej ramach strona powołuje się wyłącznie na obciążenia wynikające i związane z edukacją jej syna oraz okoliczność utraty świadczenia 800+ w związku z osiągnięciem pełnoletności przez syna skarżącej. Nie wskazuje przy tym na inne, w tym bieżące obciążenia finansowe związane z szeroko rozumianym prowadzeniem gospodarstwa domowego, przede wszystkim zaś w aspekcie wskazanych okoliczności nie wskazuje na uzyskiwane miesięcznie dochody. Strona również w zakresie podnoszonych okoliczności mających przemawiać za zasadnością jej wniosku, nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów źródłowych mogących wskazywać na jej aktualną sytuację materialną i majątkową oraz zdolność do regulowania zobowiązań o charakterze pieniężnym. Opisane braki wniosku, jak i zażalenia nie pozwalały i nadal nie pozwalają na dokonanie obiektywnej oceny możliwości wystąpienia jednej bądź obu z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., w stosunku do strony w związku z zaskarżonym postanowieniem Ministra Zdrowia.
Zasadnie Sąd I instancji wskazał również, że kwestia ewentualnej wadliwości zaskarżonego postanowienia i jego uchylenie będzie przedmiotem merytorycznego rozpoznania w sprawie i nie mogła w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Konstatacja ta odnosi się również do argumentacji zażalenia, która w znacznej części dotyczy ewentualnej wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wobec czego nie miała ona wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia, jak również nie miała wpływu na ocenę skuteczności wniosku o zastosowanie w sprawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.