II GW 93/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpór o właściwość powstał pomiędzy Prezydentem Miasta Kalisza a Prezydentem Miasta Wrocławia w przedmiocie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz poinformowania o badaniu psychologicznym. Prezydent Miasta Kalisza, jako wnioskodawca, zarzucił Prezydentowi Miasta Wrocławia wadliwe przekazanie sprawy, twierdząc, że właściwość organu nie jest determinowana miejscem zamieszkania kierowcy, szczególnie gdy kierowca nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, które w takich przypadkach odsyłają do właściwości komendanta wojewódzkiego Policji dla miejsca popełnienia ostatniego naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, przypomniał zasady ustalania właściwości miejscowej organów administracji publicznej zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, w tym art. 21 § 1 i § 2 KPA. Sąd podkreślił, że pojęcie miejsca zamieszkania osoby fizycznej, zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, wymaga ustalenia zarówno faktu przebywania, jak i zamiaru stałego pobytu. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu postępowania, nie udało się ustalić miejsca zamieszkania ani pobytu kierowcy na terenie Polski, a wskazany adres okazał się nieprawidłowy. W związku z tym, sąd uznał, że właściwość organu należy wywieść z art. 21 § 2 KPA, wskazując jako zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania miejsce popełnienia ostatniego naruszenia skutkującego przekroczeniem 24 punktów, które miało miejsce we Wrocławiu. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wskazać Prezydenta Miasta Wrocławia jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości miejscowej organów administracji w sprawach dotyczących kierowców, gdy brak jest ustalonego miejsca zamieszkania w Polsce.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku miejsca zamieszkania kierowcy w Polsce i sporu między dwoma organami administracji.
Zagadnienia prawne (2)
Jak ustalić właściwość miejscową organu administracji publicznej w przypadku sporu o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, gdy kierowca nie posiada miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania kierowcy w Polsce, właściwość organu należy ustalić według miejsca popełnienia ostatniego naruszenia skutkującego przekroczeniem 24 punktów, zgodnie z art. 21 § 2 KPA.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy nie można ustalić miejsca zamieszkania kierowcy w Polsce (ani stałego, ani czasowego zameldowania, a wskazany adres okazał się nieprawidłowy), zastosowanie znajduje art. 21 § 2 KPA. Za zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania uznano miejsce popełnienia ostatniego naruszenia skutkującego przekroczeniem 24 punktów, które miało miejsce we Wrocławiu.
Jakie przepisy regulują ustalanie miejsca zamieszkania osoby fizycznej w kontekście właściwości miejscowej organu administracji?
Odpowiedź sądu
Miejsce zamieszkania osoby fizycznej ustala się według miejsca, w którym osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 KC). Samo zameldowanie nie jest decydujące, ale może stanowić dowód potwierdzający zamiar stałego pobytu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji miejsca zamieszkania z art. 25 KC, wskazując na konieczność ustalenia zarówno faktu przebywania, jak i zamiaru stałego pobytu. Podkreślono, że choć meldunek nie jest jedynym wyznacznikiem, może być istotnym dowodem.
Przepisy (10)
Główne
u.k.p. art. 98a § ust. 2
Ustawa o kierujących pojazdami
Kierowca jest obowiązany poddać się badaniu psychologicznemu, jeżeli przekroczył 24 punkty. Starosta wysyła informację o obowiązku poddania się badaniom psychologicznym.
u.k.p. art. 98a § ust. 4
Ustawa o kierujących pojazdami
Starosta wysyła informację o obowiązku poddania się badaniom psychologicznym z urzędu na podstawie między innymi wniosku organu kontroli ruchu drogowego.
p.r.d. art. 18 § pkt 1
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, starosta wydaje decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.
p.p.s.a. art. 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Spory, o których mowa w art. 4 p.p.s.a., rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Spory rozstrzygane są na wniosek, postanowieniem poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy.
k.p.a. art. 21 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron, a jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.
k.p.a. art. 21 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m.st. Warszawie.
Pomocnicze
k.c. art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Dz.U. z 2023r. poz. 1897 art. 7 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego
W przypadku kierowców niemających miejsca stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów przypisanych za naruszenia, kieruje komendant wojewódzki Policji właściwy dla miejsca popełnienia ostatniego z naruszeń skutkujących przekroczeniem 24 punktów przypisanych za naruszenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania kierowcy w Polsce, właściwość organu należy ustalić według miejsca popełnienia ostatniego naruszenia skutkującego przekroczeniem 24 punktów (art. 21 § 2 KPA).
Odrzucone argumenty
Właściwość organu nie zależy od miejsca zamieszkania kierowcy, zwłaszcza gdy nie ma ono miejsca w RP (argument Prezydenta Miasta Kalisza).
Godne uwagi sformułowania
W niniejszej sprawie nie sposób wskazać miejsca zamieszkania, czy pobytu kierowcy na terenie Polski. • Za zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania w rozumieniu tego przepisu uznać należy bowiem miejsca popełnienia ostatniego z naruszeń skutkujących przekroczeniem 24 punktów przypisanych za naruszenia, a takim miejscem jest Wrocław.
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
sprawozdawca
Tomasz Smoleń
członek
Zbigniew Czarnik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów administracji w sprawach dotyczących kierowców, gdy brak jest ustalonego miejsca zamieszkania w Polsce."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku miejsca zamieszkania kierowcy w Polsce i sporu między dwoma organami administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy rutynowego sporu o właściwość, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów KPA i KC w nietypowej sytuacji braku miejsca zamieszkania strony.
“Gdzie jest kierowca? NSA rozstrzyga spór o właściwość, gdy miejsce zamieszkania strony jest nieznane.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.