II GW 57/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-17
NSAAdministracyjneWysokansa
drogi publicznezarządca drogispór kompetencyjnyprzyłącze energetycznedroga krajowadroga gminnaGDDKiABurmistrzuzgodnienie lokalizacji

NSA rozstrzygnął spór kompetencyjny, wskazując Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jako organ właściwy do uzgodnienia lokalizacji przyłącza kablowego na skrzyżowaniu drogi krajowej z gminną.

Sprawa dotyczyła sporu kompetencyjnego między Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Burmistrzem Strykowa w przedmiocie uzgodnienia lokalizacji przyłącza kablowego energii elektrycznej. Burmistrz uważał się za niewłaściwego, wskazując na przejęcie działek pod pas drogowy drogi krajowej i art. 25 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. GDDKiA argumentował, że działki te, mimo przejęcia przez Skarb Państwa, nie stanowią pasa drogowego drogi krajowej, a jedynie teren inwestycji drogowej, a drogi gminne zachowały swój charakter. NSA, opierając się na definicji pasa drogowego i przepisach o zarządzie dróg, uznał, że w przypadku skrzyżowania drogi krajowej z gminną, właściwym do uzgodnienia lokalizacji przyłącza jest zarządca drogi wyższej kategorii.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór kompetencyjny dotyczący uzgodnienia lokalizacji przyłącza kablowego energii elektrycznej niskiego napięcia na działkach nr ewid. [...], [...], [...] obręb Sosnowiec, gmina Stryków. Spór powstał między Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) a Burmistrzem Strykowa. Burmistrz, uznając się za organ niewłaściwy, przekazał wniosek do GDDKiA, argumentując, że działki te zostały przejęte przez Skarb Państwa pod rozbudowę skrzyżowania drogi krajowej nr 14 z drogami lokalnymi, a zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zarządcą drogi wyższej kategorii jest właściwy do rozstrzygnięcia. GDDKiA natomiast twierdził, że działki te, mimo przejęcia, nie stanowią pasa drogowego drogi krajowej, a jedynie teren inwestycji, a drogi gminne zachowały swój charakter. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o drogach publicznych, w szczególności definicję pasa drogowego i zasady ustalania zarządcy drogi, podkreślił, że o kategorii drogi i właściwości zarządcy decyduje jej zaliczenie do określonej kategorii, a nie tytuł prawny do gruntu. Wskazał, że lokalizowanie w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z ruchem drogowym może wpływać na bezpieczeństwo. W konsekwencji, uznając, że w przypadku skrzyżowania drogi krajowej z drogą gminną, właściwym do rozstrzygnięcia wniosku o uzgodnienie lokalizacji przyłącza jest zarządca drogi wyższej kategorii, NSA wskazał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organem właściwym do uzgodnienia lokalizacji przyłącza kablowego energii elektrycznej na skrzyżowaniu drogi krajowej z drogą gminną jest zarządca drogi wyższej kategorii, którym w tym przypadku jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.

Uzasadnienie

Decydujące znaczenie dla ustalenia zarządcy drogi ma jej kategoria prawna, a nie tytuł prawny do gruntu. W przypadku skrzyżowania dróg różnej kategorii, właściwość przypada zarządcy drogi wyższej kategorii, zwłaszcza gdy lokalizacja przyłącza może wpływać na bezpieczeństwo ruchu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wskazano_organ_właściwy

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p. art. 4 § pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

Pas drogowy to wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga.

u.d.p. art. 19 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 19 § ust. 2 pkt 4

Ustawa o drogach publicznych

Zarządcą dróg gminnych jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).

u.d.p. art. 25 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona skrzyżowania lub węzła dróg różnej kategorii wraz z urządzeniami drogowymi należy do zarządcy drogi wyższej kategorii.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 15 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p. art. 39 § ust. 3

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 10 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Prawo budowlane art. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządcą drogi wyższej kategorii jest organ właściwy do rozstrzygania w sprawach dotyczących skrzyżowania dróg różnej kategorii, w tym uzgadniania lokalizacji przyłączy, ze względu na bezpieczeństwo ruchu. Kategoria drogi i właściwość zarządcy są determinowane przepisami ustawy, a nie tytułem prawnym do gruntu. Przejęcie działek pod inwestycję drogową nie jest równoznaczne z zaliczeniem ich do pasa drogowego drogi krajowej ani zmianą kategorii dróg gminnych.

Odrzucone argumenty

Burmistrz Strykowa jako zarządca drogi gminnej jest właściwy do uzgodnienia lokalizacji przyłącza, ponieważ działki te zostały przejęte pod drogę krajową i stanowią własność Skarbu Państwa. Art. 25 ust. 1 ustawy o drogach publicznych jednoznacznie wskazuje, że zarządca drogi wyższej kategorii jest właściwy w sprawach dotyczących skrzyżowania.

Godne uwagi sformułowania

czynnikiem przesądzającym o tym, kto jest zarządcą drogi, jest to, do której z ustawowo określonych kategorii dróg [...] konkretna droga została zaliczona. Bez znaczenia w tej materii jest zaś tytuł prawny do działki/prawo własności drogi. lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może powodować pogorszenie warunków bezpieczeństwa ruchu.

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący

Andrzej Skoczylas

sędzia

Izabella Janson

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów w sprawach dotyczących dróg publicznych, zwłaszcza w kontekście skrzyżowań dróg różnej kategorii i lokalizacji infrastruktury technicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu kompetencyjnego między GDDKiA a samorządem lokalnym w zakresie uzgodnień dotyczących infrastruktury na drogach publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o drogach publicznych w kontekście sporów kompetencyjnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i drogowym.

Kto decyduje o przyłączu na skrzyżowaniu drogi krajowej i gminnej? NSA rozstrzyga spór.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GW 57/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Izabella Janson /sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 320
art. 4 pkt 1, art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 7, art. 19 ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat- Rembelska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 10 maja 2024 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Burmistrzem Strykowa w przedmiocie uzgodnienia lokalizacji przyłącza kablowego postanawia: wskazać Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jako organ właściwy do załatwienia sprawy.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 10 maja 2024r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej też: "Generalny Dyrektor", "GDDKiA"), na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a".), wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Burmistrzem Strykowa (dalej też: "Burmistrz") poprzez wskazanie Burmistrza Strykowa jako organu właściwego do rozpoznania wniosku P.D. S.A z siedzibą w L. o uzgodnienie lokalizacji przyłącza kablowego energii elektrycznej niskiego napięcia na działce o nr ewid. [...], [...], [...] obręb S., gmina Stryków, zgodnie z załączonym projektem zagospodarowania terenu.
Wskazał, że w związku z brakiem możliwości poprowadzenia projektowanego przyłącza kablowego przez tereny działek prywatnych nr [...] i [...] oraz zmianą przebiegu trasy planowanego przyłącza energetycznego na dz. o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [....], [...] obr. S., gm. Stryków wnioskiem z 1 marca 2024r., P. D. S.A. wystąpiła do GDDKiA Oddział Łódź o uzgodnienie lokalizacji projektowanego przyłącza kablowego oraz "zmianę decyzji nr [...]". Do ww. wniosku został dołączony plan zagospodarowania terenu sporządzony na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z naniesioną lokalizacją planowanej infrastruktury.
Po analizie załącznika graficznego i zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej 11 marca 2024r., wydano opinię [...], w której zarządca drogi uzgodnił lokalizację planowanego przyłącza kablowego nN na działkach nr ewid. [...], [...],[...] i 200/1, na części dz. o nr ewid. 200/7 obręb Sosnowiec, gm. Stryków (w obszarze skrzyżowania typu rondo na przecięciu drogi krajowej Nr 14 i drogi gminnej Nr 120324E - tj. do końca łuku wyokrąglającego na skrzyżowaniu dodatkowej jezdni drogi krajowej i drogi gminnej Nr 120324E) oraz na części dz. o nr ewid. [...] (w obszarze skrzyżowania typu rondo na przecięciu drogi krajowej Nr 14 I drogi gminnej Nr 120338E tj. do końca wyspy dzielącej na w/w skrzyżowaniu) w celu zasilania stacji ładowania usytuowanej na dz. 19/1, 20 i 21/1 w m. O. - w miejscu wskazanym na przedłożonym planie zagospodarowania terenu sporządzonym na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej. W w/w opinii wskazano jednocześnie, że na części dz. o nr ewid. 200/7 obręb Sosnowiec (od końca łuków wyokrąglających na skrzyżowaniu dodatkowej jezdni drogi krajowej z drogą gminną Nr 120324E) jest usytuowana droga gminna Nr 120324E, natomiast na dz. [...] oraz na cz. dz. o nr [...] obręb Sosnowiec (w obszarze skrzyżowania typu rondo na przecięciu drogi krajowej Nr 14 i drogi gminnej Nr 120338E tj. od końca wyspy dzielącej na w/w skrzyżowaniu) jest usytuowana droga gminna Nr 120338E. Mając na uwadze powyższe spółka P. D. S.A. wnioskiem z 25 marca 2024r. zwróciła się do Burmistrza Strykowa o uzgodnienie lokalizacji projektowanego przyłącza kablowego na dz. o nr ewid. [...], [...] i [....] obręb Sosnowiec.
Zawiadomieniem z 17 kwietnia 2024r. Burmistrz Strykowa, uznając się za organ niewłaściwy w sprawie, przekazał w/w wniosek do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi wskazując, że "...działki drogowe o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...] obręb Sosnowiec zostały przejęte za odszkodowaniem przez Skarb Państwa na podstawie Decyzji Nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej (znak lA [...]) wydanej przez Wojewodę Łódzkiego w dniu 5 grudnia 2008r. oraz uwzględnione w projekcie rozbudowy skrzyżowania drogi krajowej nr 14 z drogami lokalnymi we wsi Sosnowiec Pieńki, zatwierdzonym Decyzją NR [...] (znak [...]) wydaną przez Wojewodę Łódzkiego w dniu 23 lipca 2014r. Właścicielem działek drogowych przejętych pod pas drogowy drogi krajowej nr 14 jest Skarb Państwa. Działki objęte wnioskiem, zgodnie z Decyzją Nr [...] wchodzą w skład terenu na którym zatwierdzono pozwolenie na budowę skrzyżowania drogi krajowej nr 14 z drogami lokalnymi we wsi Sosnowiec Pieńki gm. Stryków. Wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych, budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona skrzyżowania lub węzła dróg różnej kategorii wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami drogi, znakami i sygnałami drogowymi oraz urządzeniami bezpieczeństwa ruchu drogowego, związanymi z funkcjonowaniem tego skrzyżowania lub węzła, należy do zarządcy drogi właściwego dla drogi wyższej kategorii. W związku z powyższym w przypadku terenu w zakresie skrzyżowania dla działek [...], [...],[...] w obrębie Sosnowiec, zarządcą drogi wyższej kategorii jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, a jednostką pomocniczą, realizującą miejscowo zadania związane z lokalizacją zjazdów jest Generalna Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi...".
Wskazał, że analiza przedłożonego załącznika graficznego oraz materiału dowodowego, zgromadzonego w niniejszej sprawie wykazały, że na części dz. o nr ewid. 200/7 obręb Sosnowiec (od końca łuków wyokrąglających na skrzyżowaniu dodatkowej jezdni drogi krajowej z drogą gminną Nr 120324E) jest usytuowana droga gminna Nr 120324E, natomiast na dz. [...] oraz na cz. dz. o nr [...] obręb Sosnowiec (w obszarze skrzyżowania typu rondo na przecięciu drogi krajowej Nr 14 i drogi gminnej Nr 120338E tj. od końca wyspy dzielącej na w/w skrzyżowaniu) jest usytuowana droga gminna Nr 120338 E. Przebieg dróg gminnych na terenie gminy Stryków potwierdza rejestr numerów nadanych drogom publicznym gminnym dostępny na stornie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego, zgodnie z którym droga gminna Nr 120324E to "droga przez wieś Sosnowiec Pieńki do dr. kraj. Nr 14", z kolei droga gminna Nr 120338E zlokalizowana jest w m. "Sosnowiec - przy granicy z Michałówkiem". Dodatkowo wskazał, że powołane drogi gminne są położone na obszarze obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonych Uchwałą Nr XXVIII/199/2008 Rady Miejskiej w Strykowie z 5 grudnia 2008r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Stryków we wsi Michałówek (gdzie droga gminna Nr 120388E została oznaczona symbolem 2KD-L1/2 jako teren drogi publicznej klasy lokalnej) oraz Uchwałą Nr XLIX/361/98 Rady Miejskiej w Strykowie z 18 czerwca 1998r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Stryków we wsi Michałówek (gdzie droga gminna Nr 120324E została oznaczona symbolem K jako pas drogowy projektowanej drogi gminnej).
Podniesiono, że przebieg drogi bezspornie potwierdza, że odcinek drogi (łączącej drogę krajową Nr 14 z drogą krajową Nr 71), w granicach której jest zaprojektowane przyłącze elektroenergetyczne objęte wnioskiem nie stanowi pasa drogowego drogi krajowej Nr 14. Wskazana przez Burmistrza Strykowa, w zawiadomieniu z 17 kwietnia 2024r., okoliczność, że działki o nr ewid. [...], [...], 200/7 w obrębie Sosnowiec zostały przejęte (za odszkodowaniem) przez Skarb Państwa na podstawie decyzji Wojewody Łódzkiego z 5 grudnia 2008r., Nr [...] oraz uwzględnione w projekcie rozbudowy skrzyżowania drogi krajowej nr 14 z drogami lokalnymi we wsi Sosnowiec Pieńki, zatwierdzonym decyzją Wojewody Łódzkiego z 23 lipca 2014r. Nr [...], a w konsekwencji stanowią własność Skarbu Państwa w zarządzie GDDKiA, nie oznacza, że wskazane nieruchomości są położone w pasie drogowym drogi krajowej Nr 14. Będące w posiadaniu GDDKiA dokumenty (w tym załączone do wniosku zdjęcia pozyskane ze strony geoportal.gov.pl) bezspornie potwierdzają bowiem, że w/w działki ewidencyjne zostały pozyskanie tylko i wyłącznie dla potrzeb realizacji w/w inwestycji drogowej dot. przebudowy skrzyżowania drogi krajowej nr 14 z drogami gminnymi (zmiana skrzyżowania zwykłego na skrzyżowanie typu rondo) i dz. o nr ewid [...] oraz część dz. o nr ewid. [...] oraz [...] nie są położone w pasie drogowym drogi krajowej. Zgodnie z w/w decyzją ustalono linie rozgraniczające teren.
W ocenie GDDKiA pojęcie "granic pasa drogowego" i "linii rozgraniczających teren" są niewątpliwie za sobą powiązane, jednakże nie są tożsame. Linie rozgraniczające teren inwestycji wyznaczają obszar, na terenie którego będzie realizowana inwestycja, co nie zawsze jest równoznaczne z granicami docelowego pasa drogowego konkretnej drogi publicznej. Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2024r., tj., dalej też: "u.d.p.") przez pas drogowy należy rozumieć wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. Droga zaś oznacza budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów Inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno - użytkową usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu i postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Z kolei zgodnie z definicją urządzenie drogi to obiekt lub urządzenie, w tym obiekt lub urządzenie budowalne, związane z funkcjonowaniem drogi lub ruchem drogowym.
Mając na uwadze przywołane definicje jak również fakt, że zarówno przy drodze gminnej Nr 120324E jak i drodze gminnej Nr 120338E występują słupy oświetlenia ulicznego dla w/w dróg oraz rowy odwadniające, uznać należy, że stanowią one urządzenia związane z zabezpieczeniem ruchu na tych właśnie drogach gminnych. Oświetlenie uliczne zostało zainstalowane dla poprawy bezpieczeństwa na drogach gminnych i w żaden sposób nie służy drodze krajowej, która posiada w obrębie skrzyżowania własne oświetlenie. Dodatkowo wskazał, że wydzielenie niezbędnego terenu dla potrzeb realizacji inwestycji drogowej skutkujące pozyskaniem tego terenu w związku z realizacją zadania (objęcie w/w działek powołaną wyżej decyzją Wojewody Łódzkiego) nie mogą stanowić podstawy dla twierdzenia, że doszło do zmiany dotychczasowej kategorii drogi bowiem przepisy kompetencyjno - proceduralne dotyczące zaliczenia drogi odpowiedniej kategorii oraz pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii zawarte w art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, jasno wskazują, że procedura pozbawienia drogi jej dotychczasowej kategorii została oparta na regule tożsamości i odpowiada trybowi właściwemu do zaliczenia drogi do określonej kategorii dróg publicznych. Wskazał, że sam fakt posiadania tytułu prawnego do gruntu zajętego pod drogę (co potwierdzają w niniejszej sprawie dane zawarte w księgach wieczystych, prowadzonych dla w/w nieruchomości) nie przesądza o posiadaniu statusu zarządcy tej drogi. O pełnieniu funkcji zarządcy drogi decyduje bowiem kategoria drogi, a nie tytuł prawny do gruntu, a zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, zarządcą dróg gminnych jest Burmistrz (Prezydent, Wójt). Niemniej nic nie stoi na przeszkodzie, aby właściwy zarządca drogi uzgodnił lokalizację przyłącza elektroenergetycznego objętą złożonym wnioskiem, a właściciel gruntu wydał inwestorowi dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podkreślił, że o pełnieniu funkcji zarządcy drogi decyduje wyłącznie jej kategoria, a nie tytuł prawny do gruntu. Wskazał też, że decyzją z 21 października 2016r., Nr [...] Starosta Zgierski, po rozpoznaniu wniosku Gminy Stryków, udzielił inwestorowi tj. Gminie Stryków pozwolenia na budowę obejmującego: wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie drogi gminnej Nr [...] oraz budowie urządzenia technicznego w postaci oświetlenia ulicznego, do realizacji m.in. na dz. [...], obręb Sosnowiec w gminie Stryków.
W ocenie Generalnego Dyrektora treść powołanej decyzji bezspornie potwierdza, że Gmina w w/w postępowaniu występowała jako inwestor i zarządca drogi, zlokalizowanej na w/w działce, a zatem na nieruchomości, w granicy której m.in. jest usytuowane przyłącze objęte wnioskiem stron postępowania. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że wniosek Gminy Stryków o uzyskanie w/w pozwolenia został pierwotnie skierowany do Wojewody Łódzkiego, który po uzyskaniu stanowiska GDDKiA uznał się za organ niewłaściwy w sprawie i przekazał dokumenty do Starosty Zgierskiego jako organu uprawnionego do jego rozpoznania.
Ponadto będące w posiadaniu GDDKiA dokumenty wskazują, że pismem z 6 maja 2016r. GDDKiA uzgodnił przedłożony projekt budowlany dla "przebudowy części drogi gminnej nr KDL 120338E", w zakresie włączenia do drogi krajowej Nr 14 w m. Sosnowiec - Pieńki, gmina Stryków, który obejmował m.in. działkę o nr ewid. [...]. Załącznik graficzny, stanowiący integralną część w/w dokumentacji wyraźnie wskazuje, że inwestorem zamierzenia objętego tym projektem jest Gmina Stryków.
Mając na uwadze powyższe jak również fakt, że GDDKiA uzgodnił lokalizację planowanej infrastruktury energetycznej w obrębie skrzyżowania, a dz. o nr ewid [...] oraz część dz. o nr ewid. [...] oraz [...] są położone poza jego obszarem, zdaniem GDDKiA brak jest podstaw prawnych dla zastosowania przepisu art. 25 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, jak chciałby Burmistrz Strykowa.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Burmistrz Strykowa wniósł o wskazanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jako organu właściwego do rozpoznania wniosku Inwestora, tj.: P.D. S. A., z 25 marca 2024r. dot. uzgodnienia warunków dla lokalizacji i wydanie zezwolenia na lokalizację projektowanego przyłącza kablowego energii elektrycznej niskiego napięcia na działkach nr ewid.: [...], [...], [...] obręb Sosnowiec, gmina Stryków.
W ocenie Burmistrza Strykowa odcinek dróg gminnych, którego miałaby dotyczyć decyzja lokalizacyjna stanowi skrzyżowanie drogi gminnej z drogą krajową nr 14. Tym samym na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zarządcą dróg różnej kategorii będących skrzyżowaniem, jest zarządca drogi wyższej kategorii, w niniejszej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Działki drogowe o numerach ewidencyjny: [...], [...], obręb Sosnowiec (będące częścią drogi gminnej 120338E) oraz działka nr ewid. 200/7, obręb Sosnowiec (będące częścią drogi gminnej 120324E) zostały przejęte za odszkodowaniem przez- Skarb Państwa na podstawie decyzji nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej (znak [...]) wydanej przez Wojewodę Łódzkiego 5 grudnia 2008r. oraz uwzględnione w projekcie rozbudowy skrzyżowania drogi krajowej nr 14 z drogami lokalnymi we wsi Sosnowiec Pieńki, zatwierdzonym decyzją nr [...] (znak [...]) wydaną przez Wojewodę Łódzkiego w dniu 23 lipca 2014r. Właścicielem tych działek jest Skarb Państwa. Nawet jeśliby uznać, że zmiana własności nie przesądziła o statusie zarządcy, to w związku z tym, że droga gminna, w przedmiotowym zakresie, została przejęta pod skrzyżowanie, właściwym do rozstrzygnięcia wniosku będzie zarządca drogi wyższej kategorii.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 p.p.s.a. w związku z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Natomiast zgodnie z treścią art. 15 § 2 p.p.s.a. do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. oraz do rozpoznania innych spraw należących do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
W rozpoznawanej sprawie zaistniały spór jest sporem negatywnym i dotyczy wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku o uzgodnienie lokalizacji przyłącza kablowego energii elektrycznej niskiego napięcia na działce o nr ewid. [...], [...], [...] obręb Sosnowiec, gmina Stryków.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 u.d.p. organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. Ust. 2 tego przepisu przyporządkowuje zarządcę do kategorii danej drogi. I tak - dla dróg krajowych zarządcą jest GDDKiA (pkt 1), a dla dróg gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Z treści przytoczonego przepisu zasadnie wywodzi się, że czynnikiem przesądzającym o tym, kto jest zarządcą drogi, jest to, do której z ustawowo określonych kategorii dróg (art. 2 ust. 1 u.d.p.) konkretna droga została zaliczona. Bez znaczenia w tej materii jest zaś tytuł prawny do działki/prawo własności drogi (por. postanowienia NSA z: 24 listopada 2020r., sygn. akt II GW 57/20, 30 maja 2018r.,sygn. akt II GW 12/18, 24 maja 2013r., sygn. akt I OW 2/13, 25 maja 2016r., sygn. akt I OW 18/16; 24 czerwca 2015r., sygn. akt I OW 67/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Trzeba zatem wskazać, że zasady zaliczania dróg do określonych ustawą o drogach publicznych kategorii (art. 2) regulują przepisy tej ustawy (art. 5-7 i art. 8) i kwestia ta nie może być przedmiotem samodzielnego ustalania przez Sąd w sprawie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. O tym, kto jest zarządcą określonej kategorii drogi, stanowi zaś przytoczony wyżej art. 19 ust. 2 u.d.p.
W niniejszej sprawie działki o numerach ewidencyjnych: [...], [...], obręb Sosnowiec (będące częścią drogi gminnej 120338E) oraz działka nr ewid. 200/7, obręb Sosnowiec (będące częścią drogi gminnej 120324E) zostały przejęte za odszkodowaniem przez- Skarb Państwa na podstawie decyzji nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej (znak lA [...]) wydanej przez Wojewodę Łódzkiego 5 grudnia 2008r. oraz uwzględnione w projekcie rozbudowy skrzyżowania drogi krajowej nr 14 z drogami lokalnymi we wsi Sosnowiec Pieńki, zatwierdzonym decyzją nr [....] (znak [...]) wydaną przez Wojewodę Łódzkiego w dniu [...] lipca 2014r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może powodować pogorszenie warunków bezpieczeństwa ruchu. W tym zatem zakresie, biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia ochrony skrzyżowania, należy uznać, że organem właściwym do rozpoznania wniosku złożonego na podstawie art. 39 ust. 3 u.d.p. jest zarządca drogi wyższej kategorii (por. postanowienia NSA z: 16 listopada 2017r., sygn. akt II GW 35/17 i 27 marca 2018r., sygn. akt II GW 3/18). W rozpoznawanej sprawie zarządcą drogi wyższej kategorii jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
Mając na uwadze powyższe argumenty, w konsekwencji należało wskazać Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jako organ właściwy do rozpoznania wniosku P.D. S.A. z siedzibą w L. z 10 maja 2024r. w sprawie uzgodnienia lokalizacji przyłącza kablowego energii elektrycznej niskiego napięcia.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI