II GW 39/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Burmistrza Iłży o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) w przedmiocie określenia organu właściwego do wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi. Burmistrz twierdził, że droga, przy której znajduje się nieruchomość, jest drogą gminną, a GDDKiA nie jest właściwym organem. GDDKiA z kolei uważała, że działka nie przylega do drogi krajowej i wskazywała na drogę gminną. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił wniosek, podkreślając, że sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość, ale nie ustalają stanu faktycznego. W tej sprawie kluczowe było ustalenie, do jakiej kategorii dróg należy sporny odcinek, co nie zostało jednoznacznie wykazane przez organy. NSA wskazał, że brak ustalonego stanu faktycznego czyni wniosek przedwczesnym i podlega oddaleniu. Oddalenie wniosku nie zamyka drogi do ponownego jego złożenia po jednoznacznym wykazaniu charakteru spornego odcinka drogi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że sądy administracyjne nie rozstrzygają sporów o kompetencje, gdy stan faktyczny nie jest jednoznacznie ustalony przez organy niższych instancji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sporu kompetencyjnego dotyczącego zarządcy drogi, ale zasada proceduralna ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Kto jest organem właściwym do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego dotyczącego określenia zarządcy drogi w kontekście wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami, ale nie ustala stanu faktycznego sprawy. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest przedwczesny, jeśli stan faktyczny nie został jednoznacznie ustalony przez organy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ustalenie stanu faktycznego (np. kategorii drogi) należy do organów administracji, a nie do sądu. Brak takich ustaleń uniemożliwia rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, co skutkuje oddaleniem wniosku.
Jakie są kryteria zaliczania dróg do poszczególnych kategorii (krajowe, gminne) i kto jest ich zarządcą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zaliczenie drogi do kategorii i określenie zarządcy następuje na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych, a nie na podstawie tytułu prawnego do gruntu czy ustaleń między organami. Zarządcą dróg krajowych jest GDDKiA, a dróg gminnych wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 2 ust. 1 i art. 19 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, wskazując, że decydujące jest zaliczenie drogi do określonej kategorii, a nie inne czynniki. Bez znaczenia jest tytuł prawny do działki.
Przepisy (15)
Główne
u.d.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Określa kategorie dróg publicznych.
u.d.p. art. 19 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Definiuje zarządcę drogi jako organ właściwy do planowania, budowy, utrzymania itp.
u.d.p. art. 19 § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
Przypisuje zarządcę do konkretnej kategorii drogi (krajowa - GDDKiA, gminna - wójt/burmistrz/prezydent miasta).
p.p.s.a. art. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość sądów administracyjnych do rozstrzygania sporów o właściwość.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wskazuje na właściwość NSA do rozstrzygania sporów kompetencyjnych między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej.
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed WSA do rozstrzygania sporów o właściwość przez NSA.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia wniosku.
Pomocnicze
u.d.p. art. 10 § ust. 4
Ustawa o drogach publicznych
Dotyczy zaliczania dróg do innych kategorii niż krajowe.
u.d.p. art. 7 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Określa cechy drogi gminnej.
u.d.p. art. 7 § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
Dotyczy procedury zaliczania dróg do kategorii gminnych.
u.d.p. art. 10 § ust. 4
Ustawa o drogach publicznych
Dotyczy zaliczania dróg do innych kategorii niż krajowe.
p.p.s.a. art. 64 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy postępowania przed NSA.
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy postępowania przed NSA.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 8a § ust. 1 pkt 1 i 2
Dotyczy klasyfikacji dróg.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naczelny Sąd Administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie rozstrzyga spory o właściwość na podstawie przedstawionych przez organy dowodów. Brak jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego przez organy uniemożliwia NSA rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Nie można natomiast mówić o rozstrzygnięciu sporu kompetencyjnego, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy, w której taki spór się pojawia, nie jest ustalony jednoznacznie, a więc gdy spór jest w istocie sporem co do faktów, a nie co do kompetencji, czyli co do prawa, z którego te kompetencje wynikają.
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Mirosław Trzecki
sprawozdawca
Grzegorz Dudar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sądy administracyjne nie rozstrzygają sporów o kompetencje, gdy stan faktyczny nie jest jednoznacznie ustalony przez organy niższych instancji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sporu kompetencyjnego dotyczącego zarządcy drogi, ale zasada proceduralna ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy sporu kompetencyjnego między dwoma ważnymi organami administracji, co jest interesujące z perspektywy prawników procesowych. Pokazuje też praktyczne problemy z klasyfikacją dróg.
“Kto zarządza drogą? NSA oddala spór kompetencyjny z powodu niejasnego stanu faktycznego.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.