II GW 34/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Bielsko-Biała a Prezydentem m.st. Warszawy w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla pacjenta L. B. Prezydent Miasta Bielsko-Biała, gdzie pacjent był hospitalizowany, wniósł o wskazanie Prezydenta m.st. Warszawy jako organu właściwego, argumentując, że ostatnim znanym miejscem zamieszkania pacjenta jest Warszawa, co potwierdza jego meldunek. Prezydent m.st. Warszawy natomiast twierdził, że w przypadku osób bezdomnych, gdy nie można ustalić miejsca zamieszkania, właściwość organu powinna być określana według miejsca zdarzenia powodującego wszczęcie postępowania, czyli miejsca hospitalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do ugruntowanej linii orzeczniczej, uznał, że art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest przepisem szczególnym, który nie reguluje sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania. W takich przypadkach, na zasadzie subsydiarności, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że choć meldunek nie jest tożsamy z miejscem zamieszkania, to w sytuacji braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania, ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały, wskazujące na zamiar stałego przebywania, może być decydujące. W związku z tym, NSA wskazał Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania sprawy, ze względu na ostatnie miejsce zameldowania pacjenta na pobyt stały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie właściwości organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej dla osób bezdomnych, interpretacja pojęcia miejsca zamieszkania i znaczenia meldunku w kontekście przepisów KPA i ustawy o świadczeniach.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania i sporu o właściwość.
Zagadnienia prawne (2)
Jak ustalić organ właściwy miejscowo do rozpatrzenia sprawy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdy świadczeniobiorca jest osobą bezdomną i nie można jednoznacznie ustalić jego aktualnego miejsca zamieszkania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, właściwość miejscową organu do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, które wskazuje na zamiar stałego przebywania.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej nie definiują właściwości w przypadku braku miejsca zamieszkania. W takich sytuacjach, na zasadzie subsydiarności, stosuje się przepisy KPA dotyczące ustalania właściwości miejscowej. Ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały, zgodnie z definicją z ustawy o ewidencji ludności, może stanowić dowód potwierdzający zamiar stałego przebywania w danej miejscowości, nawet jeśli nie jest tożsame z aktualnym miejscem zamieszkania.
Czy przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące ustalania właściwości miejscowej dla osób bezdomnych mają zastosowanie do spraw o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym dotyczące właściwości miejscowej dla osób bezdomnych, nie mają zastosowania do spraw o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, nawet jeśli ustawa o świadczeniach odsyła do ustawy o pomocy społecznej w zakresie kryterium dochodowego.
Uzasadnienie
Odesłanie do ustawy o pomocy społecznej w art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej dotyczy jedynie kryterium dochodowego i nie stanowi podstawy do stosowania przepisów tej ustawy w zakresie ustalania właściwości organu w sprawach świadczeń zdrowotnych.
Przepisy (14)
Główne
u.ś.o.z. art. 54 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa, że decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń wydaje wójt (burmistrz, prezydent) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 21 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowany subsydiarnie do ustalenia właściwości miejscowej organu w przypadku braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy.
k.p.a. art. 21 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Może być stosowany w sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy.
u.ś.o.z. art. 54 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Wskazuje na konieczność stwierdzenia spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, przy wydawaniu decyzji.
k.c. art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Definiuje miejsce zamieszkania osoby fizycznej jako miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
u.e.l. art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Nakłada na obywatela polskiego obowiązek wykonywania obowiązku meldunkowego.
u.e.l. art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Definiuje pobyt stały jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
k.p.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa, że NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.
k.p.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi, że spory o właściwość rozstrzygane są postanowieniem poprzez wskazanie organu właściwego.
k.p.a. art. 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie rozstrzygania sporów o właściwość.
u.p.s. art. 8
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 54 ust. 3 pkt 3 u.ś.o.z.
u.p.s. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Nie ma zastosowania do ustalania właściwości w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej.
u.p.s. art. 101 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Nie ma zastosowania do ustalania właściwości w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej.
u.p.s. art. 101 § ust. 6
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Nie ma zastosowania do ustalania właściwości w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, właściwość miejscową organu do wydania decyzji z art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, jako wskazującego na zamiar stałego przebywania.
Odrzucone argumenty
W przypadku osób bezdomnych i braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania, organ właściwy miejscowo powinien być ustalany według miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania (hospitalizacja).
Godne uwagi sformułowania
przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w sytuacji braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy • ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, jako wskazującego na zamiar stałego przebywania
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
sędzia
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej dla osób bezdomnych, interpretacja pojęcia miejsca zamieszkania i znaczenia meldunku w kontekście przepisów KPA i ustawy o świadczeniach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania i sporu o właściwość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organu w skomplikowanych sytuacjach życiowych (bezdomność) i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w celu zapewnienia ochrony prawnej.
“Gdzie szukać pomocy medycznej, gdy nie masz adresu? NSA rozstrzyga spór o właściwość.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.