Orzeczenie · 2023-08-17

II GW 27/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-08-17
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
świadczenia zdrowotnewłaściwość miejscowaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o świadczeniach opieki zdrowotnejspór kompetencyjnymiejsce zamieszkaniamiejsce pobytuNSA

Sprawa dotyczyła wniosku Wójta Gminy [...]1 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Wójtem Gminy [...]2 w przedmiocie ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo M.N. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zainteresowany często zmieniał miejsca pobytu, a ustalenie jego stałego miejsca zamieszkania było utrudnione. Wójt Gminy [...]1 wskazywał na Gminę [...]2 jako właściwą, podczas gdy Wójt Gminy [...]2 wnosił o wskazanie Gminy B.3 lub siebie jako właściwego ze względu na tymczasowy pobyt. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził, że właściwość miejscową organu do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń ustala się przede wszystkim według miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy. W sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania, właściwość tę określa się według ostatniego miejsca zamieszkania. Ponieważ z zebranych dowodów wynikało, że ani Gmina [...]1, ani Gmina [...]2 nie były właściwe, a Prezydent Miasta P. (organ właściwy ze względu na ostatnie zameldowanie) nie brał udziału w postępowaniu, NSA uznał, że nie jest możliwe rozstrzygnięcie sporu pomiędzy wskazanymi organami. W konsekwencji, wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego został oddalony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, gdy miejsce zamieszkania strony jest nieustalone.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania, a nie ogólnych zasad ustalania właściwości.

Zagadnienia prawne (2)

Jak ustalić organ właściwy miejscowo do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdy miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy nie może zostać ustalone?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, właściwość miejscową organu ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, stosowanymi subsydiarnie.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej w art. 54 ust. 1 wiąże właściwość organu wyłącznie z miejscem zamieszkania świadczeniobiorcy. Gdy to miejsce jest nieustalone, a brak jest innych przepisów szczególnych, stosuje się art. 21 k.p.a., który w pierwszej kolejności nakazuje ustalenie właściwości według miejsca zamieszkania lub pobytu, a dopiero w dalszej kolejności według ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu.

Czy przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące ustalania właściwości miejscowej gminy mogą być stosowane do ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące ustalania właściwości miejscowej nie mogą być stosowane do ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, nawet jeśli ustawa o świadczeniach odsyła do ustawy o pomocy społecznej w zakresie kryterium dochodowego.

Uzasadnienie

Choć ustawa o świadczeniach odsyła do ustawy o pomocy społecznej w kwestii kryterium dochodowego, nie oznacza to odsyłania do niej w zakresie ustalania właściwości organu. Artykuł 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach stanowi lex specialis i jednoznacznie wiąże właściwość z miejscem zamieszkania, wyłączając stosowanie ogólnych zasad k.p.a. w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Oddalono wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 15 § 1 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między tymi organami a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definicja sporu o właściwość jako sytuacji, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe lub żaden z nich nie uważa się za właściwy.

k.p.a. art. 22 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.

u.ś.o.z. art. 54 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 21 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Właściwość miejscową organu ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku miejsca zamieszkania w kraju – według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron.

k.p.a. art. 21 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Jeśli nie ma w kraju miejsca zamieszkania (siedziby) lub pobytu, właściwość ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.

u.ś.o.z. art. 54 § 3 pkt 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Decyzja o prawie do świadczeń wydawana jest m.in. po stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o oddaleniu wniosku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy uniemożliwia wskazanie organu właściwego na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach. • Przepisy k.p.a. dotyczące ustalania właściwości miejscowej stosuje się subsydiarnie, ale art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach jest przepisem szczególnym, który wyłącza stosowanie art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. w zakresie miejsca pobytu. • Właściwość organu należy ustalać według ostatniego miejsca zamieszkania, jeśli miejsce zamieszkania nie jest znane. • Żaden z organów biorących udział w postępowaniu nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny. • Dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy [...] jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. • W sytuacji więc, gdy na podstawie przepisów szczególnych nie można wskazać organu właściwego do rozpatrzenia sprawy, subsydiarnie zastosowanie powinny znaleźć zasady zawarte w przepisach k.p.a., normujące ogólne reguły ustalania właściwości miejscowej organu administracji publicznej. • Zatem w sytuacji braku miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, właściwość miejscową organu właściwego do wydania decyzji [...] ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Marek Leszczyński

sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, gdy miejsce zamieszkania strony jest nieustalone."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania, a nie ogólnych zasad ustalania właściwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów w sytuacjach, gdy dane osoby są niepełne lub zmienne, co jest częstym wyzwaniem w administracji publicznej.

Kto odpowiada za świadczenia zdrowotne, gdy nie wiadomo, gdzie mieszka pacjent?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst