Orzeczenie · 2026-04-10

II GW 2/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-10
NSAAdministracyjneWysokansa
spór kompetencyjnyspór o właściwośćświadczenia opieki zdrowotnejmiejsce zamieszkaniamiejsce zameldowaniaNSAwłaściwość organupomoc społecznasamorząd terytorialny

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Lubicz a Wójtem Gminy Czersk, dotyczący ustalenia organu właściwego do potwierdzenia prawa Pana A. N. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz skierowania do domu pomocy społecznej. Wójt Gminy Lubicz wnioskował o wskazanie Wójta Gminy Czersk jako właściwego, argumentując, że strona zmieniła centrum życiowe i zamieszkiwała pod adresem w R. Wójt Gminy Czersk natomiast wniósł o uznanie Wójta Gminy Lubicz za właściwego. Sąd, opierając się na art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 25 Kodeksu cywilnego, podkreślił, że właściwość organu ustala się według miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy. W sytuacji, gdy miejsce zamieszkania nie zostało jednoznacznie ustalone, a strona była zameldowana na pobyt stały w Lubiczu, sąd uznał, że to miejsce zameldowania stanowi podstawę do ustalenia właściwości organu. Sąd odwołał się do utrwalonej linii orzeczniczej NSA w sprawach dotyczących ustalania miejsca zamieszkania osób w kryzysie mieszkaniowym lub osobistym. Ostatecznie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wskazać Wójta Gminy Lubicz jako organ właściwy do rozpoznania sprawy, ze względu na miejsce stałego zameldowania strony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości organów administracji w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, gdy strona ma niejasny status miejsca zamieszkania, a także w sprawach dotyczących osób w kryzysie mieszkaniowym lub osobistym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Jak ustalić organ właściwy do rozpatrzenia sprawy o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdy miejsce zamieszkania strony nie jest jednoznacznie określone?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku braku możliwości jednoznacznego ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, właściwość organu należy ustalać na podstawie miejsca jego stałego zameldowania.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej nie reguluje wprost sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania. W takich przypadkach, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, należy uwzględnić miejsce stałego zameldowania jako dowód zamiaru stałego przebywania, zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego i ustawy o ewidencji ludności.

Czy przepisy ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 101, mogą być stosowane do ustalania właściwości organu w sprawach dotyczących świadczeń opieki zdrowotnej?

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 101, nie stanowią podstawy do ustalania właściwości organu w sprawach dotyczących świadczeń opieki zdrowotnej, nawet jeśli kryterium dochodowe z tej ustawy jest brane pod uwagę.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że odesłanie do kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej nie oznacza odesłania do przepisów tej ustawy w zakresie ustalania właściwości organu. Ustawa o pomocy społecznej reguluje właściwość organów w sprawach świadczeń z pomocy społecznej, a nie świadczeń opieki zdrowotnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.o.z. art. 54 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Pomocnicze

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.o.z. art. 54 § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.p.s. art. 8

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 6

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

u.e.l. art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

u.r.z.s.o.n. art. 6 § § 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miejsce stałego zameldowania jako podstawa ustalenia właściwości organu w przypadku braku jednoznacznego ustalenia miejsca zamieszkania. • Przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej są przepisami szczególnymi, a w kwestiach nieuregulowanych stosuje się subsydiarnie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i Kodeksu cywilnego.

Odrzucone argumenty

Właściwość organu powinna być ustalana na podstawie faktycznego centrum życiowego strony, nawet jeśli nie jest ona tam zameldowana na pobyt stały. • Przepisy ustawy o pomocy społecznej powinny być stosowane w szerszym zakresie do ustalania właściwości organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej.

Godne uwagi sformułowania

właściwość organu ustala się według miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy • w przypadku braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, należy uwzględnić miejsce zameldowania na pobyt stały • miejsce zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu • w sprawach takich jak rozpoznawana przez organy (...) mają one do czynienia m.in. z osobami w kryzysie mieszkaniowym czy osobistym, co stanowi zasadnicze źródło problemów z ustaleniem aktualnego adresu zamieszkania.

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

przewodniczący sprawozdawca

Anna Ostrowska

sędzia

Izabella Janson

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów administracji w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, gdy strona ma niejasny status miejsca zamieszkania, a także w sprawach dotyczących osób w kryzysie mieszkaniowym lub osobistym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów w sytuacjach, gdy osoba nie ma jasno określonego miejsca zamieszkania, co jest częste w przypadku osób potrzebujących wsparcia społecznego lub medycznego. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy w złożonych stanach faktycznych.

Gdzie mieszka pacjent? NSA rozstrzyga spór o właściwość gmin w sprawie świadczeń zdrowotnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst