Orzeczenie · 2025-04-16

II GW 2/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-16
NSAAdministracyjneWysokansa
świadczenia zdrowotnewłaściwość miejscowamiejsce zamieszkaniaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o świadczeniach opieki zdrowotnejNSAorgan właściwyspór negatywny

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Częstochowy a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy, dotyczący ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla Pana P.S. Prezydent Miasta Częstochowy, jako wnioskodawca, domagał się wskazania organu właściwego, argumentując, że zdarzenie medyczne, które spowodowało potrzebę wydania decyzji, miało miejsce w Częstochowie. Z kolei Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy uznał się za niewłaściwego, powołując się na oświadczenie strony o innym miejscu zamieszkania oraz kwestionując znaczenie dawnego adresu zameldowania czy ostatniego adresu rozliczenia podatku. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podkreślił, że właściwość organu jest związana z miejscem zamieszkania świadczeniobiorcy. W sytuacji, gdy ustalenie aktualnego miejsca zamieszkania jest niemożliwe, sąd odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 21 § 1 i 2 k.p.a., oraz art. 25 Kodeksu cywilnego definiującego miejsce zamieszkania jako miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Sąd uznał, że ostatnim znanym miejscem zamieszkania Pana P.S. była Warszawa, co potwierdzały dokumenty takie jak adres zameldowania, dane z NFZ i Urzędu Skarbowego. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej organów administracji w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, zwłaszcza w sytuacjach problematycznych z określeniem miejsca zamieszkania strony.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania, co może mieć zastosowanie w innych sprawach, gdzie podobne problemy występują.

Zagadnienia prawne (2)

Jak ustalić organ właściwy do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, gdy nie można jednoznacznie ustalić miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, właściwość miejscową organu ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, które może być potwierdzone np. zameldowaniem na pobyt stały.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który wiąże właściwość z miejscem zamieszkania. W sytuacji niemożności ustalenia tego miejsca, zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. (art. 21) oraz definicja miejsca zamieszkania z k.c. (art. 25), gdzie kluczowe jest miejsce przebywania z zamiarem stałego pobytu. Ostatnie znane miejsce zamieszkania, potwierdzone np. zameldowaniem, jest decydujące.

Czy przepisy ustawy o pomocy społecznej mogą być stosowane do ustalania właściwości organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, gdy nie można ustalić miejsca zamieszkania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym dotyczące ustalania właściwości gminy, nie stanowią podstawy do ustalania właściwości organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, jeśli nie wynika to wprost z przepisów szczególnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który odwołuje się do kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej, nie stanowi odesłania do tej ustawy w zakresie ustalania właściwości organu. Ustawa o pomocy społecznej reguluje właściwość organów w sprawach świadczeń z pomocy społecznej, a nie świadczeń opieki zdrowotnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozstrzyga spory o właściwość przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy.

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Spór o właściwość między organami następuje, gdy organ uważa się za niewłaściwy.

k.p.a. art. 21 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje ogólne zasady ustalania właściwości miejscowej organu administracji publicznej, w tym właściwość według miejsca ostatniego zamieszkania lub pobytu.

u.ś.o.z. art. 54 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 54 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Decyzja wydawana jest m.in. po stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Definiuje miejsce zamieszkania osoby fizycznej jako miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Ustawa o ewidencji ludności art. 25 § ust. 1

Definiuje pobyt stały jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostatnie znane miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzone dokumentami, decyduje o właściwości organu w przypadku braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania. • Przepisy k.p.a. i k.c. dotyczące miejsca zamieszkania są pomocne w ustaleniu właściwości, gdy przepisy szczególne (u.ś.o.z.) nie dostarczają wystarczających kryteriów.

Odrzucone argumenty

Miejsce zdarzenia medycznego powinno decydować o właściwości organu. • Dawny adres zameldowania lub ostatni adres rozliczenia podatku nie są decydujące dla ustalenia właściwości. • Przepisy ustawy o pomocy społecznej powinny być stosowane do ustalania właściwości w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej.

Godne uwagi sformułowania

właściwość organu do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej reguluje art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych • właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie • w przypadku braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, właściwość miejscową organu ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy • o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki, a mianowicie zewnętrzny (fakt przebywania) oraz wewnętrzny (zamiar stałego pobytu)

Skład orzekający

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

przewodniczący

Patrycja Joanna Suwaj

sprawozdawca

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów administracji w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, zwłaszcza w sytuacjach problematycznych z określeniem miejsca zamieszkania strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania, co może mieć zastosowanie w innych sprawach, gdzie podobne problemy występują.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów administracji w kontekście świadczeń zdrowotnych, co jest istotne dla obywateli i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Gdzie mieszka pacjent? NSA rozstrzyga spór o właściwość w sprawie świadczeń zdrowotnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst