II GW 18/16

II GW 18/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-08-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Zabłocka /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Gronowski
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 15 par. 1 pkt 4, art. 4, art. 199, art. 209, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
art. 49f ust. 1, art.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku S. z dnia [...] sierpnia 2016 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy S. a Prezesem Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w Warszawie w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności powstałych z tytułu umów zawartych na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej realizowanych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: wskazać S., jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
S. działając na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z "wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezesem Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w Warszawie poprzez wskazanie Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w Warszawie jako organu właściwego do wydania decyzji o umorzeniu należności stanowiącej dochód Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych, a będącej wierzytelnością wobec Z.G. , w łącznej wysokości 15 393.83 zł."
W uzasadnieniu wniosku S. wskazał, że na podstawie art. 49f ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji) skierował do Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w Warszawie (PFRON) wniosek o umorzenie zobowiązania Z.G. Wraz z wnioskiem przedłożył niezbędne dokumenty.
Wyjaśnił, że pismem z dnia [...] maja 2016 roku Zastępca Dyrektora Wydziału Ekonomiczno-Finansowego Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych poinformował, że na podstawie art. 49 f ust. 1 ustawy o rehabilitacji kompetencje w zakresie podejmowania decyzji o umorzeniu należności powstałych z tytułu umów zawartych na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej realizowanych ze środków PFRON należą do organów i podmiotów powołanych do zawierania takich umów, w tym przypadku do Starosty, jako strony umowy (następca prawny) zawartej ze Z.G.
S. wskazał, że z akt sprawy wynika, iż należność dochodzona od S. wynika z umowy zawartej przez Wojewódzki Ośrodek do Spraw Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w s.
Wyjaśnił, że z dniem 1 stycznia 1999 r. właściwi starostowie stali się stroną dotychczasowych umów cywilnoprawnych dotyczących realizacji przejętych przez samorządy powiatowe zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, w miejsce dotychczasowych dyrektorów wojewódzkich urzędów pracy. Po tym dniu, także w odniesieniu do umów zawartych przed tą datą, a dotyczących zwrotu kosztów zatrudniania osób niepełnosprawnych, podmiotem odpowiedzialnym za zobowiązania z tych umów jest właściwy powiat, reprezentowany przez starostę.
S. stwierdził, że w jego ocenie przepis art. 49f ust. 3 ustawy o rehabilitacji nie jest jednoznaczny bowiem nie wynika z niego, że to starosta jest właściwie umocowany do umorzenia należności i wydania w tym przedmiocie decyzji. Przepis ten wskazuje, że starosta podejmuje decyzję w przypadku umarzania należności wynikających z umów określonych w ust. 1, do których zawierania został powołany dyrektor powiatowego urzędu pracy lub kierownik organizacyjny powiatu. Zatem, w ocenie Starosty, do zawierania umów podmioty wskazane wprost w tym przepisie zostały powołane dopiero wskutek reformy administracyjnej począwszy od 1 stycznia 1999 roku, a wcześniej takie umowy zawierały inne podmioty. Dlatego w przypadku uprawnień dotyczących umarzania zobowiązań w całości lub części, rozkładania ich na raty, bądź też ustalania nowych terminów płatności tych zobowiązań, brak jest jednoznacznego wskazania, że to on posiada takie uprawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Spory, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek, postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
W rozpoznanej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem kompetencyjnym, w którym żaden z organów: S. oraz Prezes Zarządu PFRON nie uznaje się za właściwy do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia zadłużenia posiadanego przez Z.G., które powstało na skutek niespłacenia przez niego części rat pożyczki udzielonej mu ze środków PFRON na podstawie umowy zawartej dnia 10 lipca 1992 r. z Wojewódzkim Urzędem Pracy - Wojewódzkim Ośrodkiem ds. Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w S.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że rozstrzygnięcia powyższego sporu kompetencyjnego należy dokonać w oparciu o przepis art. 49f ust. 1 ustawy o rehabilitacji, który to przepis stanowi, że na wniosek dłużnika lub strony umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu, organy i podmioty powołane do zawierania takich umów mogą: 1) umorzyć w części lub w całości należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, w drodze decyzji, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 lub 2) rozłożyć na raty spłatę tych należności lub odroczyć termin ich płatności, w drodze umowy - w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi, lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b.
Z zacytowanego przepisu wynika wprost, że umorzyć należności pieniężne wynikające z umów w nim określonych może organ lub podmiot uprawniony do zawarcia umowy.
Umowa o udzielenie pożyczki ze środków PFRON została zawarta pomiędzy Z.G. a Wojewódzkim Urzędem Pracy - Wojewódzkim Ośrodkiem ds. Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w S. w 1992 r.
Na podstawie art. 34 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz.U. z 1998, nr 162, poz.1126) z dniem 1 stycznia 1999 r. właściwi starostowie stali się stroną dotychczasowych umów cywilnoprawnych, dotyczących realizacji przejętych przez samorządy powiatowe zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania osób niepełnosprawnych, w miejsce dyrektorów wojewódzkich urzędów pracy.
Na podstawie tego przepisu S. stał się z mocy prawa stroną ww. umowy pożyczki zawartej w 1992 r. ze Z.G., co nakazuje uznanie Starosty za organ powołany do zawarcia umowy w rozumieniu art. 49f ust. 1 ustawy o rehabilitacji i w konsekwencji za organ uprawniony do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności z niej wynikających.
Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sporu kompetencyjnego w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności powstałych z tytułu umów zawartych na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej realizowanych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanowił wskazać S., jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Z wyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.