II GW 15/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-10-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
pas drogowydrogi publicznekanalizacja sanitarnazezwoleniezarządca drogispór kompetencyjnyNSAGDDKiAPZD

NSA wskazał Powiatowy Zarząd Dróg w Częstochowie jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o zgodę na lokalizację kanalizacji sanitarnej w pasie drogi powiatowej.

Spór kompetencyjny dotyczył ustalenia właściwego organu do wydania zezwolenia na lokalizację kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym. Wójt Gminy Kamienica Polska wystąpił z wnioskiem, który częściowo rozpatrzył Powiatowy Zarząd Dróg, uznając się za niewłaściwy w zakresie działki nr 2261/5. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad również uznała się za niewłaściwą. NSA, rozpatrując wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, wskazał Powiatowy Zarząd Dróg jako organ właściwy, uznając, że projektowana kanalizacja znajduje się w pasie drogi powiatowej, a nie krajowej.

Sprawa dotyczyła sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Zarządem Dróg w Częstochowie a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie ustalenia organu właściwego do wydania zezwolenia na lokalizację kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym. Wójt Gminy Kamienica Polska zwrócił się do Powiatowego Zarządu Dróg o zgodę na budowę kanalizacji na działkach nr 2261/5, 736/2 i 641. Zarząd Dróg wydał zgodę na działkę nr 641, ale uznał się za niewłaściwy w zakresie pozostałych działek. Wójt zwrócił się do GDDKiA, która również uznała się za niewłaściwą i przekazała sprawę z powrotem do Powiatowego Zarządu Dróg. Wnioskodawca (Powiatowy Zarząd Dróg) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy projektowana kanalizacja znajduje się w pasie drogi krajowej (zarządzanej przez GDDKiA) czy powiatowej (zarządzanej przez PZD). GDDKiA argumentowała, że choć droga krajowa nr 1 przebiega przez działkę nr 2261/5, to projektowana kanalizacja znajduje się poza pasem drogowym tej drogi krajowej i w pasie drogi powiatowej. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy ustawy o drogach publicznych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, uznał argumentację GDDKiA za zasadną. Stwierdził, że projektowana kanalizacja lokalizowana jest w pasie drogowym drogi powiatowej, co przesądza o właściwości Powiatowego Zarządu Dróg do wydania spornej decyzji. Korespondencja dotycząca naprawy pasa drogowego nie była decydująca dla ustalenia właściwości w zakresie lokalizacji nowej inwestycji. W konsekwencji, NSA postanowił wskazać Powiatowy Zarząd Dróg w Częstochowie jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Właściwym organem jest zarządca drogi powiatowej, jeśli projektowana infrastruktura znajduje się w pasie drogowym tej drogi, nawet jeśli droga krajowa przebiega przez tę samą działkę, ale infrastruktura nie wchodzi w pas drogowy drogi krajowej ani nie dotyczy skrzyżowania dróg różnej kategorii.

Uzasadnienie

Decydujące jest ustalenie, czy projektowana sieć kanalizacyjna wchodzi w obszar pasa drogowego drogi krajowej. Jeśli nie wchodzi, a znajduje się w pasie drogowym drogi powiatowej, właściwość przysługuje zarządcy drogi powiatowej. Nie jest istotne, że droga krajowa przebiega przez działkę ewidencyjną, na której projektuje się sieć, jeśli sieć ta nie jest zlokalizowana w pasie drogowym drogi krajowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

ppsa art. 4

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

ppsa art. 15 § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4.

ppsa art. 15 § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Spory, o których mowa w art. 4, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy.

udp art. 39 § 3

Ustawa o drogach publicznych

W szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej.

kpa art. 22 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej rozstrzyga sąd administracyjny.

Pomocnicze

udp art. 25 § 1

Ustawa o drogach publicznych

Budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona skrzyżowań dróg różnej kategorii, wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi w pasie drogowym oraz urządzeniami bezpieczeństwa i organizacji ruchu, związanymi z funkcjonowaniem tego skrzyżowania, należy do zarządcy drogi właściwego dla drogi wyższej kategorii.

kpa art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej, który uznał się za niewłaściwy do załatwienia sprawy, przekazuje ją do właściwego organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projektowana kanalizacja sanitarna znajduje się w pasie drogowym drogi powiatowej, a nie drogi krajowej. Lokalizacja kanalizacji nie dotyczy skrzyżowania drogi krajowej z drogą powiatową w sposób uzasadniający właściwość zarządcy drogi krajowej na podstawie art. 25 ust. 1 udp.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Powiatowego Zarządu Dróg oparta na korespondencji dotyczącej naprawy pasa drogowego drogi krajowej.

Godne uwagi sformułowania

nie jest istotne, wbrew stanowisku wnioskodawcy, że wspomniana droga krajowa przebiega przez teren działki ewidencyjnej, na której projektuje się zlokalizowanie omawianej sieci sanitarnej. projektowana sieć kanalizacyjna znajduje się poza granicą pasa drogowego drogi krajowej nr 1. Ta okoliczność przesądza o uznaniu wnioskodawcy za zarządcę drogi, a tym samym organu właściwego dla rozpatrzenia wniosku.

Skład orzekający

Joanna Zabłocka

przewodniczący

Stanisław Gronowski

sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów w sprawach dotyczących zajęcia pasa drogowego, zwłaszcza w sytuacjach kolizji dróg różnej kategorii."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji dróg krajowej i powiatowej na jednej działce oraz lokalizacji infrastruktury w pasie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego, choć skomplikowanego, sporu kompetencyjnego między różnymi szczeblami zarządzania drogami, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.

Kto decyduje o kanalizacji na drodze? NSA rozstrzyga spór między GDDKiA a PZD.

Sektor

infrastruktura

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GW 15/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-06-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Zabłocka /przewodniczący/
Stanisław Gronowski /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Powiatowego Zarządu Dróg w Częstochowie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Zarządem Dróg w Częstochowie a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w zakresie rozpoznania wniosku Wójta Gminy Kamienica Polska o wydanie zgody na lokalizację kanalizacji sanitarnej na działce o numerze ewidencyjnym 2261/5 obręb Kamienica Polska gm. Kamienica Polska postanawia: wskazać Powiatowy Zarząd Dróg w Częstochowie jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku Wójta Gminy Kamienica Polska.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 kwietnia 2016 r. Wójt Gminy Kamienica Polska wystąpił do Powiatowego Zarządu Dróg w Częstochowie, dalej "wnioskodawca", o wyrażenie zgody na budowę w pasie drogi powiatowej nr 1023 S Kamienica-Rudnik Wielki-Kamienica Polska-Osiny w miejscowości Rudnik Wielki ulica Słoneczna kanału tłocznego oraz odcinka kanału grawitacyjnego do istniejącej kanalizacji sanitarnej, przebiegających przez działki nr 2261/5, nr 736/2 i nr 641.
Decyzją z dnia 18 kwietnia 2016 r. nr 59/U/16 wnioskodawca zezwolił na budowę odcinka kanalizacji sanitarnej przebiegającej przez działkę nr 641. Decyzja została wydana w trybie przepisów art. 39 ustawy z dnia 21 marca 198 r. o drogach publicznych (Dz. z 2015 r., poz. 460 ze zm., dalej "udp". W myśl art. 39 ust. 3 udp, W szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Jednocześnie zarządca drogi uznał się za niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku w zakresie zajęcia pasa drogowego w odniesieniu do pozostałych działek.
Wójt Gminy Kamienica Polska wystąpił do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Katowicach na budowę wspomnianej kanalizacji przebiegającej przez działkę nr 2261/5. Jednakże GDDKiA, uznając się za niewłaściwą dla rozpatrzenia tego wniosku, przekazała go wnioskodawcy, w trybie art. 65 § 1 kpa.
Nie godząc się z powyższym stanowiskiem wnioskodawca wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, stosownie do przepisu art. 22 § 2 kpa. W myśl tego przepisu, spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej rozstrzyga sąd administracyjny. Według wnioskodawcy działka ewidencyjna nr 2261/5 wchodzi w pas drogi krajowej nr 1, przedkładając na tę okoliczność korespondencję prowadzoną z GDDKiA, dotyczącą naprawy pasa drogowego na działce nr 2261/5 w obrębie skrzyżowania tej drogi z drogą powiatową nr 1023.
W odpowiedzi na wniosek GDDKiA wniosła o wskazanie wnioskodawcy jako podmiotu właściwego dla wydania decyzji, o której mowa w przepisie art. 39 udp. Jak wskazała granica pasa drogowego drogi krajowej nr 1 przebiega po działce nr 2261/5, ale nie w każdym miejscu granica ta pokrywa się z granicą tej działki. Na wspomnianej działce znajduje się m.in. skrzyżowanie drogi krajowej nr 1 z ulicą Słoneczną (droga powiatowa). Zachodnia granica działki nr 2261/5 przebiega w głębi ul. Słonecznej w odległości ponad 100 m od krawędzi jezdni drogi krajowej nr 1. Projektowany częściowo na działce nr 2261/5 odcinek kanalizacji sanitarnej lokalizowany jest w pasie drogowym w ul. Słonecznej, tj. drogi powiatowej poza granicą i elementami pasa drogowego drogi krajowej nr 1, w tym, jak zaznaczyła, poza obszarem skrzyżowania drogi krajowej nr 1 z ul. Słoneczną. Dlatego, powołując się na przepis art. 25 ust. 1 udp, nie jest właściwym organem dla wydania spornej decyzji. W myśl art. 25 ust. 1 udp, budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona skrzyżowań dróg różnej kategorii, wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi w pasie drogowym oraz urządzeniami bezpieczeństwa i organizacji ruchu, związanymi z funkcjonowaniem tego skrzyżowania, należy do zarządcy drogi właściwego dla drogi wyższej kategorii.
Odpis odpowiedzi na wniosek Naczelny Sąd Administracyjny przesłał wnioskodawcy, który odbiór przesyłki pokwitował w dniu 22 sierpnia 2016 r., nie zajmując stanowiska na odpowiedź na wniosek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ppsa, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W myśl art. 15 § 1 pkt 4 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4. Stosownie do art. 15 § 2 ppsa spory, o których mowa w art. 4, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym.
W realiach sprawie, z czym zgodzić się należy z GDDKiA, dla kwestii właściwości organu, jako zarządcy drogi, dla podjęcia decyzji, o której mowa w art. 39 ust. 3 udp, decydująca jest okoliczność, czy sporna sieć kanalizacyjna wchodzi w obszar pasa drogowego drogi krajowej, której zarządcą jest GDDKiA. Nie jest zaś istotne, wbrew stanowisku wnioskodawcy, że wspomniana droga krajowa przebiega przez teren działki ewidencyjnej, na której projektuje się zlokalizowanie omawianej sieci sanitarnej. Jak to wyjaśniła GDDKiA, czego nie zakwestionował wnioskodawca, projektowana sieć kanalizacyjna znajduje się poza granicą pasa drogowego drogi krajowej nr 1. Również sieć ta nie przebiega bezpośrednio w granicach skrzyżowania drogi krajowej nr 1 z ul. Słoneczną, a więc nie wchodzi w grę właściwość GDDKiA dla wydania spornej decyzji na podstawie przepisu art. 25 ust. 1 udp.
Natomiast, co jest niesporne w sprawie, projektowany częściowo na działce nr 2261/5 odcinek kanalizacji sanitarnej lokalizowany jest w pasie drogowym w ul. Słonecznej, tj. drogi powiatowej. Ta okoliczność przesądza o uznaniu wnioskodawcy za zarządcę drogi, a tym samym organu właściwego dla rozpatrzenia wniosku Wójta Gminy Kamienica Polska o wyrażenie zgody na budowę w pasie drogi powiatowej wspomnianej kanalizacji sanitarnej, stosownie do przepisu art. 39 ust. 3 udp.
Wbrew stanowisku wnioskodawcy nie jest dowodem w sprawie korespondencja prowadzona z GDDKiA w sprawie naprawy pasa drogowego na działce nr 2261/5 w obrębie skrzyżowania drogi krajowej z drogą powiatową nr 1023, gdyż korespondencja ta nie dotyczy kwestii przyszłej lokalizacji omawianej sieci kanalizacyjnej, a tym bardziej, aby ta sieć była posadowiona w pasie tej drogi krajowej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 15 § 2 ppsa, wskazał wnioskodawcę za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku Wójta Gminy Kamienica Polska.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI