Orzeczenie · 2025-07-08

II GW 126/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnyspór o właściwośćrewitalizacjatereny osuwiskoweprawo geologiczne i górniczeprawo ochrony środowiskasamorząd terytorialnystarostamarszałek województwaNSA

Spór kompetencyjny dotyczył ustalenia organu właściwego do zaopiniowania projektu Gminnego Programu Rewitalizacji dla Gminy Golina w zakresie zagospodarowania terenów osuwisk. Marszałek Województwa Wielkopolskiego, do którego zwrócił się Burmistrz Goliny, uznał się za właściwy, podczas gdy Starosta Koniński, do którego pierwotnie skierowano wniosek, uważał się za niewłaściwy, powołując się na brak wyraźnego przepisu w Prawie geologicznym i górniczym (Pgg) wskazującego na jego kompetencję w tym zakresie i sugerując domniemanie kompetencji marszałka. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek Marszałka, zważył, że choć art. 161 ust. 2 Pgg nie wymienia wprost starosty jako właściwego do opiniowania projektów programów rewitalizacji w zakresie osuwisk, to inne przepisy prawa materialnego, takie jak art. 110a ust. 1 Prawa ochrony środowiska (obowiązek prowadzenia obserwacji i rejestru terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi przez starostę), art. 17 pkt 6 lit. a) tiret ósmy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (opiniowanie planów miejscowych w zakresie terenów osuwiskowych przez starostę jako organ ochrony środowiska) oraz art. 13d ust. 6 pkt 3 lit. a) ustawy o szczególnych zasadach odbudowy obiektów budowlanych zniszczonych przez żywioł (występowanie o opinię do starosty w zakresie zagospodarowania terenów osuwiskowych), wskazują na przypisanie staroście kompetencji w sprawach dotyczących osuwisk. Sąd podkreślił, że starosta, jako organ prowadzący rejestr terenów zagrożonych osuwiskami, posiada wiedzę niezbędną do wydania takiej opinii, a jego zadania w tym zakresie wpisują się w obowiązki powiatu związane z zapobieganiem zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska. W związku z tym, NSA uznał Starostę Konińskiego za organ właściwy do zaopiniowania projektu programu rewitalizacji w zakresie zagospodarowania terenów osuwisk.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości organów w sprawach sporów kompetencyjnych dotyczących opiniowania programów rewitalizacji w kontekście zagrożeń osuwiskowych, interpretacja przepisów Prawa geologicznego i górniczego w powiązaniu z innymi ustawami.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego sporu kompetencyjnego między marszałkiem a starostą w kontekście rewitalizacji i osuwisk. Może mieć znaczenie dla podobnych sporów dotyczących innych zadań przypisanych różnym organom na podstawie różnych ustaw.

Zagadnienia prawne (1)

Jaki organ administracji jest właściwy do zaopiniowania projektu gminnego programu rewitalizacji w zakresie zagospodarowania terenów osuwisk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Starosta Koniński jest organem właściwym do zaopiniowania projektu programu rewitalizacji w zakresie zagospodarowania terenów osuwisk.

Uzasadnienie

Mimo braku bezpośredniego wskazania w art. 161 ust. 2 Pgg, inne przepisy (Prawo ochrony środowiska, ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawa o odbudowie obiektów zniszczonych przez żywioł) przypisują staroście kompetencje w sprawach dotyczących osuwisk, w tym prowadzenie rejestru i opiniowanie planów w tym zakresie. Starosta posiada wiedzę niezbędną do wydania opinii, a jego zadania wpisują się w obowiązki powiatu związane z zapobieganiem zagrożeniom.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Przepisy (11)

Główne

u.o.r. art. 17 § ust. 2 pkt 4 lit. b tiret piąte

Ustawa o rewitalizacji

Nakłada obowiązek wystąpienia przez wójta/burmistrza/prezydenta miasta o zaopiniowanie projektu gminnego programu rewitalizacji m.in. do właściwego organu administracji geologicznej.

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do skierowania wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

p.p.s.a. art. 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz spory kompetencyjne między tymi organami a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sporu polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

p.g.g. art. 161 § ust. 1

Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze

Ogólna zasada domniemania kompetencji marszałka województwa jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji w sprawach nieprzypisanych staroście.

p.g.g. art. 161 § ust. 2

Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze

Nie wskazuje wprost kompetencji starosty do opiniowania projektów programów rewitalizacji w zakresie osuwisk.

u.p.o.ś. art. 110a § ust. 1

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Starosta prowadzi obserwację terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy, a także rejestr zawierający informacje o tych terenach.

u.p.z.p. art. 17 § pkt 6 lit. a) tiret ósmy

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązek starosty jako właściwego organu ochrony środowiska opiniowania projektu planu miejscowego w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych.

u.o.z.o. art. 13d § ust. 6 pkt 3 lit. a)

Ustawa o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu

Wójt/burmistrz/prezydent miasta występuje o opinię w sprawie projektu miejscowego planu odbudowy do starosty w zakresie zagospodarowania terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi.

u.s.p. art. 34 § ust. 2

Ustawa o samorządzie powiatowym

Obowiązek podejmowania przez starostę niezbędnych czynności w sprawach niecierpiących zwłoki, związanych z zagrożeniem interesu publicznego.

u.s.p. art. 4 § ust. 1 pkt 16

Ustawa o samorządzie powiatowym

Zadanie powiatu obejmujące zapobieganie innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, co odnosi się do zagrożeń związanych z osuwiskami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Starosta, prowadząc rejestr terenów zagrożonych osuwiskami i opiniując plany miejscowe w tym zakresie, posiada wiedzę i kompetencje do wydania opinii dotyczącej programu rewitalizacji w zakresie osuwisk. • Obowiązki starosty w zakresie ochrony przed osuwiskami wynikające z innych ustaw (Prawo ochrony środowiska, ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawa o odbudowie obiektów zniszczonych przez żywioł) wskazują na jego właściwość, mimo braku bezpośredniego zapisu w Prawie geologicznym i górniczym.

Odrzucone argumenty

Starosta jest organem niewłaściwym, ponieważ Prawo geologiczne i górnicze (art. 161 ust. 2) nie przypisuje mu kompetencji do opiniowania projektów programów rewitalizacji w zakresie osuwisk, a w związku z tym zastosowanie znajduje domniemanie kompetencji marszałka województwa (art. 161 ust. 1 Pgg).

Godne uwagi sformułowania

kompetencji w tym zakresie nie można przypisać marszałkowi województwa, lecz staroście, a przekonują o tym racje ustrojowe i systemowe. • problemataika osuwisk i związanych z nią zagrożeń przypisana jest staroście jako jedynemu organowi mającemu, z racji prowadzonego rejestru, pełną wiedzę o tego rodzaju zjawiskach występujących na terenie powiatu • Nie ma żadnego racjonalnego powodu, aby w odniesieniu do obowiązku wydania opinii [...] przyjąć odmienny model właściwości, opierając się wyłącznie na tym, że art. 161 ust. 2 p.g.g. nie wskazuje tego rodzaju spraw jako przypisanych staroście.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący

Mirosław Trzecki

sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów w sprawach sporów kompetencyjnych dotyczących opiniowania programów rewitalizacji w kontekście zagrożeń osuwiskowych, interpretacja przepisów Prawa geologicznego i górniczego w powiązaniu z innymi ustawami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sporu kompetencyjnego między marszałkiem a starostą w kontekście rewitalizacji i osuwisk. Może mieć znaczenie dla podobnych sporów dotyczących innych zadań przypisanych różnym organom na podstawie różnych ustaw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych i administracyjnych. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy, gdy brakuje jasnego wskazania właściwego organu, łącząc różne akty prawne.

Kto odpowiada za opiniowanie programów rewitalizacji terenów osuwiskowych? NSA rozstrzyga spór między marszałkiem a starostą.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst