II GSK 1022/17

Naczelny Sąd Administracyjny2019-06-13
NSAtransportoweWysokansa
kara administracyjnadrogi publicznetransportpojazd nienormatywnynacisk na ośprawo UEdyrektywa 96/53/WETSUEruch międzynarodowy

NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów administracji w sprawie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym, uznając, że nacisk na oś nie przekroczył dopuszczalnych norm unijnych.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę "A." S.A. za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na oś napędową. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów, umarzając postępowanie. Sąd uznał, że nacisk na oś pojazdu (8,9 t) nie przekroczył dopuszczalnego limitu 11,5 t wynikającego z dyrektywy UE, a polskie przepisy wprowadzające niższe limity dla dróg niższych kategorii były niezgodne z prawem UE.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę "A." S.A. za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kontrola wykazała nacisk 8,9 tony na pojedynczej osi napędowej, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku 8 ton dla dróg powiatowych. Organy administracji nałożyły karę, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy krajowe. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-127/17, uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd stwierdził, że polskie przepisy ograniczające dopuszczalny nacisk na oś do 8 ton dla dróg powiatowych były niezgodne z dyrektywą 96/53/WE, która dopuszczała nacisk do 11,5 tony na oś napędową w ruchu międzynarodowym. W związku z tym, stwierdzony nacisk 8,9 tony nie stanowił naruszenia prawa UE. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów administracji obu instancji i umorzył postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie przepisy wprowadzające niższe limity nacisku na oś dla niektórych kategorii dróg, które miały zastosowanie w ruchu międzynarodowym, były niezgodne z dyrektywą 96/53/WE.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku TSUE C-127/17, który stwierdził, że Polska naruszyła art. 3 i 7 dyrektywy 96/53/WE, nakładając wymóg posiadania specjalnych zezwoleń i wprowadzając ograniczenia nacisku na oś, które nie były uzasadnione brakiem dostosowania infrastruktury w rozumieniu dyrektywy. Nacisk 8,9 tony na oś nie przekroczył dopuszczalnego limitu 11,5 tony wynikającego z dyrektywy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

Dyrektywa 96/53/WE art. 3

Dyrektywa Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym.

Zasada swobodnego ruchu pojazdów w ruchu międzynarodowym.

Dyrektywa 96/53/WE art. 7

Dyrektywa Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym.

Możliwość nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, gdy infrastruktura nie jest przystosowana. Sąd uznał, że polskie przepisy nie spełniały tych warunków i były zbyt szerokie.

Pomocnicze

u.d.p. art. 41 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Sąd uznał, że przepisy te, w zakresie w jakim ustanawiały niższy dopuszczalny nacisk na oś niż wynikający z prawa UE dla ruchu międzynarodowego, były niezgodne z prawem UE.

p.r.d. art. 140aa § ust. 4 pkt 1 a) i b)

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Przepisy dotyczące kar za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Niezastosowanie tych przepisów było konsekwencją uznania braku naruszenia prawa UE.

TFUE art. 28

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Swobodny przepływ towarów.

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Swoboda świadczenia usług (transportowych).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Polskę art. 3 i 7 dyrektywy 96/53/WE poprzez niezastosowanie przepisów unijnych dotyczących dopuszczalnego nacisku na oś w ruchu międzynarodowym. Nacisk na oś pojazdu (8,9 t) nie przekroczył dopuszczalnego limitu 11,5 t wynikającego z prawa UE.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji i WSA oparta na przepisach krajowych dotyczących dopuszczalnego nacisku na oś dla dróg niższych kategorii.

Godne uwagi sformułowania

nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się na niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 przywołanej dyrektywy. za równoważne wymienionym sytuacjom szczególnym nie można uznać sytuacji kreowanych na gruncie krajowej ustawy o drogach publicznych, której art. 41 ust. 2 i ust. 3 ustanawia dalej jeszcze idące wyjątki oraz warunki przemieszczania się po drogach krajowych pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 i pkt 3.4 załącznika nr I do wymienionej dyrektywy unijnej wartościom nacisku osi, albowiem – z uwagi na ich zakres oraz powszechnie obowiązujący charakter – sytuacje te stanowią ograniczenia w stosowaniu zasady swobodnego ruchu pojazdów.

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Izabella Janson

członek

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 96/53/WE w kontekście krajowych przepisów o drogach publicznych i karach za przejazdy nienormatywne. Ustalenie priorytetu prawa UE nad krajowymi regulacjami wprowadzającymi nadmierne ograniczenia."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z transportem międzynarodowym i interpretacją przepisów UE dotyczących nacisku na oś pojazdów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo Unii Europejskiej może uchylić krajowe przepisy, nawet te dotyczące pozornie rutynowych kwestii jak nacisk na oś pojazdu. Jest to przykład na praktyczne znaczenie integracji europejskiej dla przedsiębiorców.

Prawo UE unieważnia polskie kary za przejazd "nienormatywny": Nacisk na oś kluczowy.

Dane finansowe

WPS: 1500 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1022/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/
Izabella Janson
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Drogi publiczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 676/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-11-14
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 260
art. 41 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 1996 nr 235 poz 59 art. 3, art. 7
Dyrektywa Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty  maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu  międzynarodowym.
Dz.U. 2012 poz 1137
art. 140aa ust. 4 pkt 1 a) i b)
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 676/16 w sprawie ze skargi "A." S.A. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; 3. umarza postępowanie administracyjne; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "A." S.A. w K. 930 (dziewięćset trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S.A. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że [...] października 2015 r. w K. na ul. K. (drodze powiatowej) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego wraz z trzyosiową naczepą. Pojazdem kierował M. B., który wykonywał międzynarodowy przejazd na trasie z Niemiec do Polski z ładunkiem dachówki umieszczonej na paletach w imieniu skarżącej A. S.A. W wyniku pomiarów pojazdu, stwierdzono nacisk 8,9 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu (przekroczenie o 0,9 t). Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 1500 złotych za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii I. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. S.A.
Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zatrzymany do kontroli na drodze powiatowej w K. pojazd członowy przekraczał dopuszczalny dla tej drogi nacisk na pojedynczej osi o 0,9 t, zaś podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Ulica, na której zatrzymano pojazd do kontroli została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Zdaniem GITD, organ I instancji prawidłowo stwierdził wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii I, z uwagi na wielkość stwierdzonego podczas kontroli nacisku na pojedynczej osi napędowej oraz rodzaj, kategorię drogi, na której zatrzymano kontrolowany pojazd.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie decyzji administracyjnych obu instancji, umorzenie w całości postępowania w sprawie nałożenia na nią kary pieniężnej, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do prawomocnego zakończenia postępowania. W uzasadnieniu skargi m.in. ponowiono argumentację, przedstawioną już wcześniej na etapie odwołania od decyzji organu I instancji, do tyczącą niewłaściwego wdrożenia dyrektywy Rady nr 96/53/WE.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. Sąd wskazał na treść art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 140aa ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137; dalej: p.r.d.). przytoczył również treść art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 460; zwanej dalej jako: u.d.p.), zgodnie z którym drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Sąd I instancji podniósł, że kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie nacisku na pojedynczej osi samochodu ciężarowego o 0,9 t . Wobec powyższego organy prawidłowo stwierdziły wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii I, z uwagi na wielkość stwierdzonego podczas kontroli nacisku na pojedynczej osi napędowej oraz rodzaj, kategorię drogi, na której zatrzymano kontrolowany pojazd. Zdaniem WSA, organy zasadnie uznały, że skarżąca spółka nie wykazała w toku postępowania okoliczności, które uzasadniały umorzenie postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d.
W ocenie Sądu, zgodzić należy się z organem, że skarżąca nie wykazała, iż podjęła wszelkie możliwe czynności mające na celu zapobieżenie poruszania się pojazdem nienormatywnym, np. nie wykazano, że naczepa, która uległa awarii wcześniej była sprawna, serwisowana i jej awaria była rzeczywiście nadzwyczajnym zdarzeniem, na dowód czego strona powinna przedłożyć dokumenty dotyczące stanu technicznego naczepy. Strona nie wykazała, że bezpośrednio po awarii podjęła działania mające na celu jej usunięcie np. wezwała na miejsce zdarzenia serwis samochodowy. Strona nie wskazała, że jedyną możliwą drogą po której mogła się poruszać tuż po awarii naczepy była ul. K. (droga powiatowa), na której został pojazd zatrzymany do kontroli. Nadmienić należy, że organ pierwszej instancji wzywał stronę do przedłożenia stosownych dowodów w sprawie, mających świadczyć o dochowaniu przez nią należytej staranności. Sąd podzielił stanowisko organu, iż nie można uznać, że dowodem tym jest kopia dokumentu CMR, z którego jedyne wynika, że towar został przeładowany na inną naczepę.
Zdaniem Sądu, organ zasadnie zatem uznał, że pomiędzy zachowaniem strony a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy, a strona w toku postępowania ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
W zakresie zarzutów dotyczących niewłaściwego wdrożenia dyrektywy Rady nr 96/53/WE, Sąd I instancji stwierdził, że Główny Inspektor Transportu Drogowego bardzo szczegółowo odniósł się do tej kwestii, którą to argumentację WSA podzielił.
Skargą kasacyjną A. S.A. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz zasądzenia kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Z ostrożności procesowej zaś, na wypadek uznania, że brak jest przesłanek do merytorycznego rozpoznania skargi w trybie art. 188 p.p.s.a., skarżąca kasacyjnie wniosła o zawieszenie postępowania z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – z uwagi na konieczność uzyskania uprzednio rozstrzygnięcia w innym toczącym się postępowaniu, w tym wypadku postępowaniu przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w trybie art. 185 p.p.s.a.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego, a to:
a) art. 3 i 7 dyrektywy 96/53/WE w związku z pkt 3.4 załącznika nr 1 do tej dyrektywy, jak również art. 28 i 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które to przepisy mają pierwszeństwo w zastosowaniu przed prawem krajowym, poprzez ich niezastosowanie;
b) art. 140aa ust. 4 pkt 1 a) i b) p.r.d., poprzez jego niezastosowanie.
2. przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, a to:
c) art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez nieustalenie istotnych dla sprawy okoliczności, polegających na nieuwzględnieniu powołanych przez stronę w toku postępowania wyjaśnień i powołanych przez nią dowodów.
Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary za przejazd po drodze publicznej bez zezwolenia kategorii I pojazdem nienormatywnym o nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu przekraczającym dopuszczalną normę, stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – zdaniem Sądu I instancji – po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny o naruszeniu przez spółkę zakazu przejazdu pojazdem nienormatywnym, za które to naruszenie należało orzec karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia.
Skarga kasacyjna zasadnie podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku.
Zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji należało uznać za nieodpowiadające prawu, bowiem usprawiedliwionym zarzutem skargi kasacyjnej jest zwłaszcza zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie zarzut naruszenia art. 3 i art. 7 dyrektywy nr 96/53/WE. Źródła tej oceny – które nakazuje zweryfikować pierwotnie prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podejście do tej kwestii – należy upatrywać w argumencie z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C – 127/17, z którego wynika, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się na niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 przywołanej dyrektywy.
Dodać przy tym należy, że pozostałe zarzuty zarówno procesowe, jak i materialnoprawne, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne jako ściśle powiązane z problematyką zarzutów naruszenia art. 3 i 7 Dyrektywy Rady 96/53/WE, ponieważ w omawianej sytuacji kwestia ewentualnego naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego oraz innych powołanych w skardze kasacyjnej przepisów (w tym art. 140aa ust. 4 pkt 1 a) i b) prawa o ruchu drogowym) była zdeterminowana wykładnią przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia art. 3 i 7 Dyrektywy Rady 96/53/WE należy podkreślić, iż z akapitu pierwszego art. 7 dyrektywy nr 96/53/WE wynika, że akt ten nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów.
Akapit drugi tego przepisu stanowi natomiast, że obejmuje to również możliwość nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, które mogą być używane, w przypadku gdy infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów, w określonych obszarach lub na określonych drogach, takich jak centra miast, małe wioski lub miejsca o szczególnym znaczeniu przyrodniczym.
Ze stanowiska TSUE wynika – co nie jest bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie – że wymieniona regulacja prawna, jako wyjątek od ustanowionej w art. 3 ust. 1 dyrektywy nr 96/53/WE zasady swobodnego ruchu pojazdów (tak w ruchu międzynarodowym, jak i w ruchu krajowym) podlegać powinna wykładni ścisłej (zawężającej) co oznacza, że przewidziany w przywołanym przepisie brak dostosowania infrastruktury drogowej należy odnosić do sytuacji szczególnych, a mianowicie do sytuacji przykładowo w przepisie tym wymienionych (por. pkt 80 – 81 wyroku). Ma to z kolei tę konsekwencję, że za równoważne wymienionym sytuacjom szczególnym nie można uznać sytuacji kreowanych na gruncie krajowej ustawy o drogach publicznych, której art. 41 ust. 2 i ust. 3 ustanawia dalej jeszcze idące wyjątki oraz warunki przemieszczania się po drogach krajowych pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 i pkt 3.4 załącznika nr I do wymienionej dyrektywy unijnej wartościom nacisku osi, albowiem – z uwagi na ich zakres oraz powszechnie obowiązujący charakter – sytuacje te stanowią ograniczenia w stosowaniu zasady swobodnego ruchu pojazdów. Tym samym, wynikające z prawa krajowego ograniczenia mające zastosowanie w zależności od rodzajów dróg – co motywowane jest jakością infrastruktury drogowej pozostając jednocześnie w opozycji do cezury czasowej okresu przejściowego (31 grudnia 2010 r.) – nie mogą być usprawiedliwiane treścią art. 7 przywołanej dyrektywy, gdyż wynikający z tego przepisu wyjątek niweczyłby zasadę ustanowioną art. 3 tej dyrektywy (pkt 82 – 88 wyroku).
Gdy ponadto, za ruch międzynarodowy, w rozumieniu art. 3 ust. 1 przywołanej dyrektywy uznać przemieszczanie się pojazdów na terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich bez względu na konkretną infrastrukturę drogową, na której koncentruje się ten ruch (pkt 52 wyroku), to w świetle wszystkich przedstawionych argumentów za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że zaakceptowanie przez Sąd I instancji podejścia organów administracji do rozumienia art. 7 dyrektywy nr 96/53/WE oraz znaczenia konsekwencji wynikających z tego przepisu w relacji do zasady swobodnego ruchu pojazdów odpowiadających wartościom maksymalnym określonym w załączniku nr I do tej dyrektywy – w tym, tak jak w rozpatrywanej sprawie, odpowiadających maksymalnemu dopuszczalnemu naciskowi na oś napędową pojazdów silnikowych dwuosiowych z naczepami trzyosiowymi, który wynosi 11,5 t – nie może być uznane za prawidłowe.
Jeżeli bowiem uzasadniony w świetle stanowiska Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C – 127/17 jest wniosek o braku usprawiedliwionych podstaw dla ustanawiania w prawie krajowym w odniesieniu do pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 oraz 3.4 załącznika nr I do wymienionej dyrektywy wartościom nacisku osi ograniczeń (które mają charakter dalej idących, niż wynikające z art. 7 tej dyrektywy wyjątków, albowiem z art. 41 ustawy o drogach publicznych wynika, że pojazdy o maksymalnym nacisku osi napędowej nieprzekraczającym wartości 11,5 t objęte są zakresem ograniczeń wynikających z art. 41 ust. 2 i ust. 3 wymienionej ustawy krajowej, zaś pojazdy nieprzekraczające maksymalnego nacisku pojedynczej osi wynoszącego 10 t, objęte są zakresem ograniczeń wynikających z art. 41 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 przywołanej ustawy, a zniesienie wskazanych ograniczeń wymaga spełnienia warunku posiadania specjalnego płatnego zezwolenia niepozostającego w związku ze stopniem uszkodzenia dróg), to podejście Sądu I instancji do omawianej kwestii spornej - który w swym uzasadnieniu stwierdził, że w pełni podziela argumentację organów w tym zakresie i nie widzi potrzeby jej powielania - nie może być uznane za zasadne w sytuacji, gdy – tak jak w okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy – dopuszcza ono możliwość nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi napędowej na drodze krajowej, dla której ustanowiony w prawie krajowym dopuszczalny nacisk pojedynczej osi wynosił 8 t.
Wobec braku usprawiedliwionych podstaw do ustanawiania w prawie krajowym tak określonego dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu, jako warunku przemieszczania się w ruchu międzynarodowym po polskich drogach krajowych, stwierdzony w toku kontroli nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynoszący 8,9 t, uzasadnia twierdzenie o nieprzekroczeniu maksymalnego dopuszczalnego nacisku osi napędowej pojazdu w relacji do ustanowionego w pkt 3.4.1 załącznika nr I do dyrektywy nr 96/53/WE poziomu 11,5 t.
W związku z powyższym, za uzasadniony należy uznać wniosek, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przeprowadzona została przez Sąd I instancji z naruszeniem art. 3 i art. 7 dyrektywy nr 96/53/WE.
Przedstawione argumenty sprzeciwiają się bowiem stanowisku, że organ administracji publicznej bez naruszenia prawa nałożył na stronę skarżącą karę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Stwierdzony w toku kontroli nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynoszący 8,9 t, w związku z tym, że był niższy od maksymalnego dopuszczalnego nacisku osi napędowej pojazdu ustanowionego w pkt 3.4.1 załącznika nr I do dyrektywy nr 96/53/WE na poziomie 11,5 t – w świetle wszystkich powyżej przedstawionych argumentów – nie uzasadniał przypisania stronie naruszenia, za które nałożono na nią karę pieniężną.
Stwierdzając więc, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii, korzystając na podstawie art. 188 p.p.s.a. z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle przedstawionych argumentów skarga ta jest zasadna, w rezultacie czego należało ją uwzględnić i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu administracji I instancji, a następnie umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135, art. 145 § 3 i art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI