III SA/PO 822/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2020-02-12
NSAinneWysokawsa
gry hazardoweautomaty do gierkara pieniężnaustawa o grach hazardowychcharakter losowyeksperyment procesowykontrola celno-skarbowapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez zezwolenia, uznając urządzenia za automaty do gier hazardowych z uwagi na losowy charakter gier.

Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez zezwolenia. Spółka twierdziła, że urządzenia oferują gry logiczne, a nie losowe gry hazardowe. Sąd uznał jednak, że gry na automatach miały charakter losowy, co potwierdziły eksperymenty procesowe przeprowadzone przez funkcjonariuszy celno-skarbowych. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (NUCS) o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez wymaganego zezwolenia. Spółka zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych, rażące naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i K.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, w tym opinii jednostki badającej. DIAS, opierając się na eksperymentach procesowych, stwierdził, że gry oferowane przez urządzenia miały charakter losowy, co kwalifikuje je jako gry na automatach w rozumieniu ustawy. Sąd podzielił tę argumentację, uznając, że nawet jeśli urządzenia posiadały opcję "POMOC" sugerującą charakter logiczny, to gry można było prowadzić bez jej użycia, a wynik gry zależał od losowego działania oprogramowania, a nie od gracza. Sąd podkreślił, że możliwość sprawdzenia przyszłych wyników gry nie wpływa na losowy charakter samej gry, a opcja "POMOC" ma charakter czysto teoretyczny ze względu na ogromną liczbę możliwych układów. Sąd uznał również, że opinia jednostki badającej nie była wymagana w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, urządzenia te można uznać za automaty do gier hazardowych, jeśli gry na nich oferowane zawierają element losowości, nawet jeśli posiadają opcję sugerującą charakter logiczny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowy jest losowy charakter gry, a nie możliwość teoretycznego przewidzenia wyniku lub wpływ na strategię długoterminową. Opcja "POMOC" nie zmienia losowego charakteru gry, gdy wynik zależy od oprogramowania urządzenia, a nie od gracza.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.g.h. art. 2 § ust. 3-5

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Definicja gier na automatach, uwzględniająca gry z elementem losowości, wygrane rzeczowe oraz gry organizowane w celach komercyjnych bez możliwości wygranej pieniężnej, ale z losowym charakterem.

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Podstawa prawna do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia, w tym wysokość kary za automaty.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.g.h. art. 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Wymóg posiadania koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia do urządzania gier hazardowych.

u.g.h. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Wymóg posiadania koncesji na kasyno gry.

u.g.h. art. 91

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do kar pieniężnych.

u.g.h. art. 8

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do postępowań w sprawach hazardowych.

u.g.h. art. 23f

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Uprawnienia jednostki badającej do badań technicznych automatów.

u.g.h. art. 23b

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Zastosowanie badań sprawdzających przez jednostkę badającą w przypadku uzasadnionego podejrzenia niespełniania warunków ustawy.

u.g.h. art. 23a § ust. 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Potrzeba opinii jednostki badającej do rejestracji automatu.

Ordynacja podatkowa art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Wniosek dowodowy.

Ordynacja podatkowa art. 197

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ocena dowodów.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

K.p.a. art. 189a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące kar pieniężnych.

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Urządzenia oferują gry logiczne, a nie losowe gry hazardowe. Eksperyment procesowy był nierzetelny i manipulacyjny. Należało przeprowadzić dowód z opinii jednostki badającej. Organ pominął przepisy K.p.a. dotyczące kar pieniężnych.

Godne uwagi sformułowania

"Po jej użyciu wyświetlał się opis zasad gry wskazujący, że gracz ma możliwość zapoznania się z kolejnymi układami symboli." "Odszukanie bieżącego układu może trwać kilka lub nawet kilkanaście godzin, jest praktycznie niemożliwe i zależy w dużej mierze od przypadku." "Wynik gry zależy natomiast od losowego wytypowania symboli przez program zainstalowany na automacie." "Wpływ gracza na przebieg gry jest jedynie hipotetyczny i nie potwierdzony w rzeczywistej grze." "Możliwość odnalezienia właściwego układu i zapoznania się z kolejnymi układami dostępna w opcji POMOC tworzy w ocenie DIAS jedynie pozór tego, że gracz ma do czynienia z grą logiczną, podczas gdy w rzeczywistości gry miały charakter losowy." "Literalna wykładnia przepisów ustawy o grach hazardowych prowadzi do wniosku, że wystarczającą przesłanką zastosowania art. 3 u.g.h. jest aby przynajmniej jedna gra zainstalowana na urządzeniu miała charakter losowy." "Kwestię losowości należy rozważać nie w kontekście przewidywania wyniku gry, lecz możliwości wpływu na ten wynik." "Wprowadzenie do oprogramowania spornych automatów opisanej opcji POMOC ma jedynie tworzyć pozór tego, że urządzenia nie służą do urządzanie gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych."

Skład orzekający

Marek Sachajko

przewodniczący

Szymon Widłak

sprawozdawca

Małgorzata Górecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"gry na automatach\" w kontekście urządzeń z elementami logicznymi i opcją \"POMOC\", a także ocena dowodów w sprawach o kary pieniężne za naruszenie przepisów hazardowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o grach hazardowych i może być stosowane w podobnych stanach faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnej tematyki gier hazardowych i kar administracyjnych, a także pokazuje, jak sąd analizuje techniczne aspekty urządzeń, aby ustalić ich charakter prawny.

Czy gra na automacie z opcją "POMOC" to hazard? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 822/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka
Marek Sachajko /przewodniczący/
Szymon Widłak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 517/20 - Wyrok NSA z 2023-03-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 165
art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 12 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury [...] w [...] [...] sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez zezwolenia oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej (dalej: "DIAS") decyzją z [...] września 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez spółkę [...] Sp. z o.o. (dalej: "spółka", "strona") od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: "NUCS") z [...] czerwca 2019 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach o nazwach [...], bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] października 2018 r. funkcjonariusze kontroli celno-skarbowej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], Delegatury w [...], przeprowadzili działania w lokalu znajdującym się przy ul. [...], [...], stwierdzając wymienione powyżej urządzenia, przypominające automaty do gier hazardowych. Z uwagi na uzasadnione podejrzenie naruszenia przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm., dalej: "u.g.h."), funkcjonariusze przeprowadzili na urządzeniach eksperymenty procesowe, ustalając, że gry na nich oferowane wypełniają przesłanki określone w art. 2 ust. 3-5 u.g.h.
NUCS decyzją z [...] czerwca 2019 r. wymierzył spółce karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł za urządzanie gier hazardowych na rzeczonych automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
DIAS utrzymując w mocy – w wyniku rozpatrzenia złożonego przez stronę odwołania – decyzję organu I instancji wskazał na treść art. 2 ust. 3-5 oraz art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. i stwierdził, że istotę sporu w sprawie stanowi prawidłowość przyjęcia, że przedmiotowe urządzenia oferują gry na automatach w rozumieniu tych przepisów. Powołując się na ustalenia poczynione w ramach eksperymentów procesowych DIAS uznał, że gry na urządzeniach o nazwie [...] oraz [...], na których uzyskano wygrane, wypełniają zapis art. 2 ust. 3 u.g.h., zaś gry na urządzeniu [...], na którym nie uzyskano wygranych, wypełniają zapis art. 2 ust. 5 u.g.h.
Odnosząc się do twierdzeń strony, w których podniesiono, że urządzenia z oprogramowaniem [...] oferują gry nie zawierające elementu losowego, lecz bazują na zdolnościach pamięciowych i logicznych gracza – przez funkcję POMOC gracz może sprawdzić wynik gry przyszłej – DIAS wskazał, że sprawdzono opcję POMOC na wszystkich urządzeniach. Po jej użyciu wyświetlał się opis zasad gry wskazujący, że gracz ma możliwość zapoznania się z kolejnymi układami symboli. Gracz musi odnaleźć planszę z aktualnym układem symboli (oznaczoną kolorem czerwonym) spośród pół miliona możliwych układów, co oznacza że ma do sprawdzenia 55 tys. stron. Badając urządzenia każdorazowo przejrzano kilkadziesiąt układów, nie znajdując jednak układu bieżącego. Odszukanie bieżącego układu może trwać kilka lub nawet kilkanaście godzin, jest praktycznie niemożliwe i zależy w dużej mierze od przypadku. Wynik gry zależy natomiast od losowego wytypowania symboli przez program zainstalowany na automacie. Wpływ gracza na przebieg gry jest jedynie hipotetyczny i nie potwierdzony w rzeczywistej grze.
Po odnalezieniu aktualnego układu gracz nie może opracować strategii zwiększając wygraną lub minimalizując stratę, poprzez zmianę stawki. W informacjach wyświetlanych na urządzeniu nie stwierdzono, aby była mowa o tym, że zmiana stawki powoduje wylosowanie nowego układu wirtualnych bębnów. Gracz pomijając opcję POMOC mógł wprawiać w ruch wirtualne bębny za pomocą przycisku START, które po zatrzymaniu dawały wygrywający lub przegrywający układ symboli, co stanowiło istotę gry. Świadczy to o losowym charakterze gier, jako że wirtualne bębny zatrzymywały się samoczynnie, w wybranej przez urządzenie konfiguracji. Grający nie miał żadnego wpływu na końcowe ustawienie symboli na wirtualnych bębnach, a więc wynik gry. Możliwość odnalezienia właściwego układu i zapoznania się z kolejnymi układami dostępna w opcji POMOC tworzy w ocenie DIAS jedynie pozór tego, że gracz ma do czynienia z grą logiczną, podczas gdy w rzeczywistości gry miały charakter losowy. Nawet jeśli korzystając z opcji POMOC gracz poznałby po pierwszym zatrzymaniu się bębnów z symbolami kolejne sekwencje symboli, to i tak na te sekwencje nie miałby żadnego wpływu. Za układ symboli odpowiada oprogramowanie urządzenia. Jedyna różnica jest taka, że można go podejrzeć korzystając z opcji POMOC. Zresztą gracz nie musi z tej opcji korzystać, co oznacza, że nie jest ona integralnym elementem gry, a jedynie opcją pomocniczą, pozorującą element logiczny.
Stwierdzono, że gry na przedmiotowych automatach organizowane były w celach komercyjnych.
DIAS uznał jednocześnie, że brak jest podstaw, aby kwestionować wartość dowodową eksperymentu procesowego. Przedłożone przez stronę środki dowodowe nie dotyczą automatów, za które wymierzona została kara i nie mogą wpłynąć na ustalenia dokonane podczas eksperymentów. Ustalenia w zakresie losowości gier oferowanych przez te automaty były wystarczające, gdyż dotyczyły automatów w momencie rzeczywistego ich funkcjonowania dla potencjalnego gracza. W sprawie nie były wymagane wiadomości specjalne w postaci opinii biegłego.
Skarżąca w skardze skierowanej do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także ewentualnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, zarzuciła:
1. oczywisty i elementarny błąd w zakresie ustaleń faktycznych, przez niczym nieuzasadnione przyjęcie, że sporne urządzenia do gier logicznych klasy [...] oferują gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h., chociaż tego rodzaju kwalifikacja prawna jest ewidentnie błędna, gdyż gry dostępne na tych urządzeniach nie mają ani charakteru losowego, ani też żadnego losowego elementu, co wyklucza taką ich ocenę,
2. rażące naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h., przez bezzasadne ich zastosowanie, to jest nałożenie kary za urządzanie gier na automatach, mimo iż w okolicznościach istotnych w postępowaniu nikt takich gier nie urządzał, gdyż gry dostępne na urządzeniach zakwestionowanych przez organ mają charakter logiczny, a nie losowy, nie są zatem grami na automatach, których urządzanie wymaga jakiejkolwiek koncesji,
3. naruszenie art. 188 w zw. z art. 197 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), przez odmowę uwzględnienia kluczowego wniosku dowodowego skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii jednostki badającej, o której mowa w art. 23f u.g.h., szczególnie gdy dowód ten organ usiłuje zastąpić wynikiem tzw. "eksperymentów celnych", które już tylko przy pobieżnej ocenie jawią się jako rażąco nierzetelne i to do tego stopnia, że zasadnym staje się formułowany względem nich zarzut rozmyślnej manipulacji dowodowej, ukierunkowanej na wykreowanie dowodu sprzecznego z rzeczywistością,
4. naruszenie art. 189a i nast. ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "K.p.a.") przez ich całkowite pominięcie, mimo iż przepisy te znajdują pełne zastosowanie do kar takich jak przedmiotowa.
DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się [...] lutego 2020 r., skarżąca wniosła i wywiodła, jak w skardze. DIAS wniósł i wywiódł, jak w odpowiedzi na skargę. Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...], który zgłosił swój udział w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z [...] września 2019 r., nr [...], jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] czerwca 2019 r., nr [...], nie naruszają ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") oznaczałby konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Istota sporu do jakiego doszło w kontrolowanej sprawie sprowadza się do stwierdzenia, czy należące do skarżącej urządzenia prawidłowo zostały zakwalifikowane przez DIAS, jako oferujące gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h., a zwłaszcza, czy organ ten prawidłowo w tym względzie uznał ich losowy charakter. Skarżąca kwestionuje przy tym zarówno poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, podnosząc zwłaszcza zarzut naruszenia art. 188 w zw. z art. 197 Ordynacji podatkowej, jak i dokonaną przez organ subsumcję tych ustaleń faktycznych pod normę prawną wynikającą z przepisów prawa materialnego wyrażonych w art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. Dodatkowo skarżąca zarzuca pominięcie w sprawie art. 189a i nast. K.p.a.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., zgodnie z którym karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej – w przypadku gier na automatach – wynosi 100 tys. zł od każdego automatu (art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h.). Do wskazanej kary pieniężnej stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej (art. 91 u.g.h.).
W kontrolowanej sprawie niekwestionowane jest, że skarżąca nie posiadała na działalność w zakresie gier na automatach koncesji na kasyno gry wymaganej stosownie do art. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 u.g.h. Sporne natomiast pozostaje – co zostało już powyżej powiedziane – czy gry przez nią urządzane stanowiły gry na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.
Odnosząc się w tak nakreślonym zakresie do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazać trzeba, że należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy ma dla zastosowania powyższych regulacji podstawowe znaczenie. W ocenie Sądu podniesiony w skardze zarzut błędu w ustaleniach faktycznych okazał się jednak niezasadny.
DIAS w sposób prawidłowy wykazał, że sporne urządzenia umożliwiały grę na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 bądź 5 u.g.h. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach, o czym stanowi już art. 2 ust. 4 u.g.h., jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zakres definicji legalnej gier na automatach poszerza art. 2 ust. 5 u.g.h., zgodnie z którym grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela przedstawioną przez DIAS argumentację i uznaje słuszność zajętego przez ten organ stanowiska, co do charakteru przedmiotowych urządzeń w świetle art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.
Przepisy postępowania zawarte w Ordynacji podatkowej, określając zasady gromadzenia i przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, zapewniać mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą (zob. zwłaszcza art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej). Organy mają wobec tego obowiązek podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, dokonując na jego podstawie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona – postępując w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z ostatnio przywołanych przepisów postępowania.
Zdaniem Sądu, podejmowanie przez organy kroków zmierzających do ustalenia okoliczności związanych z prowadzeniem gry wbrew warunkom ustawy o grach hazardowych należy uznać za postępowanie wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 Ordynacji podatkowej. Trzeba mieć na względzie, że przepis ten mówi o działaniach niezbędnych, a wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek organów do gromadzenia materiału dowodowego nie jest niczym nieograniczony i bezwzględny. Obowiązek ten obciąża organy jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. W ocenie tut. Sądu, zgromadzony w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy pozwalał natomiast na poczynienie istotnych ustaleń faktycznych, stąd też zarzut co do niekompletnego materiału dowodowego nie może zostać uwzględniony.
Jednocześnie podkreślić należy, że przeprowadzony przez DIAS wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd podziela w tym zakresie argumentację organu, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej).
W ocenie Sądu, argumentacja skarżącej ogranicza się w głównej mierze do polemiki z ustaleniami DIAS, przez proste zaprzeczenie tym ustaleniom. Tymczasem skuteczność wykazania, że organ naruszył zasadę z art. 191 Ordynacji podatkowej wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, bowiem jedynie to może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest wystarczające samo subiektywne przekonanie strony o innej niż przyjął organ wadze poszczególnych środków dowodowych i o ich odmiennej ocenie. Zarzut dowolnego działania organu można by postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Sytuacja taka nie występuje jednak wówczas, gdy organ – tak jak w kontrolowanej sprawie – wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko wskazuje, którym dowodom przyznaje moc dowodową, a którym odmawia wiarygodności i z jakich przyczyn. W ocenie tut. Sądu w kontrolowanej sprawie organy dokonały oceny każdego z zebranych dowodów, odniósł się do każdego z nich, dokonując ich analizy także we wzajemnej łączności.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej spółki dotyczących nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów, Sąd nie stwierdził w tym zakresie naruszenia przepisów postępowania, w szczególności wskazanych przez spółkę art. 188 w zw. z art. 197 Ordynacji podatkowej. Zauważyć trzeba, że oceny żądań dowodowych strony organ powinien dokonywać z uwzględnieniem znaczenia przeprowadzonych już dowodów, co w rozpatrywanym przypadku uczynił. Nie istnieje nieograniczony obowiązek dowodzenia wszelkich okoliczności faktycznych, w tym takich jak wnioskowane przez skarżącą co do ustaleń na okoliczność, że gry na spornych urządzeniach mają charakter logiczny, stąd nie można zgodzić się z zarzutami o braku kompletności zgromadzonego materiału dowodowego. W ocenie Sądu nieprzeprowadzenie przez organ wnioskowanych przez stronę dowodów nie można ocenić negatywnie w kontekście pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów, które jednoznacznie wskazują na losowy charakter gier oferowanych na spornych urządzeniach. Organ swobodnie, na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego ocenia, czy materiał ten wymaga uzupełnienia, czy też nie i w rozpatrywanej sprawie zasadnie stwierdził, że materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia decyzji, bez konieczności przedłużania postępowania. Wskazać należy, że zasada wynikająca z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma charakteru bezwzględnego, a jeżeli organ, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów może dokonać nie budzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 391/05, z 13 września 2012 r., sygn. akt II FSK 305/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Bezspornie zadaniem organów było wykazanie, czy gry na przedmiotowych urządzeniach są grami na automatach, o jakich mowa w ustawie o grach hazardowych. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające gromadząc materiał dowodowy w tym zwłaszcza zebrany w toku czynności przeprowadzonych w lokalu z automatami, a także dokumentację udostępnioną przez skarżącą. Skarżąca miała też zapewniony czynny udział w postępowaniu. Strona mogła wypowiadać się, co do zebranych dowodów.
Dokonana przez DIAS ocena dowodu w postaci eksperymentu procesowego, jaki przeprowadzony został przez funkcjonariuszy kontroli celno-skarbowej w pełni odpowiada wymogom zawartym w art. 191 Ordynacji podatkowej. Z protokołu eksperymentu jednoznacznie wynika, że na spornych automatach dostępne były gry mające charakter losowy, których wynik zależy od zatrzymania wirtualnych bębnów przez urządzenie. Na układ symboli na zatrzymanych bębnach, czyli na ewentualną wygraną bądź przegraną, osoba grająca nie miała żadnego wpływu. Grający nie miał realnej możliwości zatrzymania zmieniających się symboli na bębnach w najlepszym dla siebie ustawieniu, a co za tym idzie nie mógł zdecydować o wysokości wygranej. Wynik gry nie zależał od gracza, a od urządzenia (przypadku). Aktywność gracza miała wpływ jedynie na rozpoczęcie samej gry.
Zarzuty skarżącej, że eksperyment procesowy był nierzetelny i powołanie się na opinie rzeczoznawcy dotyczące ogólnie oprogramowania typu [...], nie daje żadnych podstaw do odmiennej oceny zgromadzonego w kontrolowanej sprawie materiału dowodowego względem przyjętej przez organ, w szczególności nie uzasadnia zarzutu przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów. Powyższego w żaden sposób nie zmieniają także przedłożone przez skarżącą "ZASADY GRY", czy materiał filmowy stanowiący: "Prezentację działania gier logicznych [...]". Przesłane przez skarżącą w toku postępowania opinie techniczne i materiał filmowy dotyczący zasady gry na urządzeniu [...] nie dotyczą spornych w kontrolowanej sprawie automatów. Przedstawione opinie techniczne zostały sporządzone na zlecenie podmiotu trzeciego, jakim jest [...], po zbadaniu przez rzeczoznawcę innych urządzeń niż te, które zostały zakwestionowane.
Nie ma przy tym istotnego znaczenia – jak słusznie zauważył DIAS w zaskarżonej decyzji – funkcjonalność opcji POMOC, która nota bene nie jest – wbrew twierdzeniom skarżącej – kwestionowana przez organ. Jak wynika z eksperymentu procesowego, na urządzeniach gry można przeprowadzać bez użycia tej opcji, chociaż jak podnosi skarżąca miałaby ona przesądzać o logicznym charakterze gier. Tym samym, jak wynika z eksperymentu procesowego, możliwe jest rozgrywanie gier bez użycia opcji POMOC i gry takie mają charakter losowy, co wprost wynika z protokołu. W ocenie tut. Sądu bez znaczenia dla kwalifikacji urządzenia jako automatu do gier pozostaje okoliczność, że na urządzeniu tym rozgrywanych jest wiele gier i nie wszystkie muszą mieć charakter losowy. Literalna wykładnia przepisów ustawy o grach hazardowych prowadzi do wniosku, że wystarczającą przesłanką zastosowania art. 3 u.g.h., zgodnie z którym urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, jest aby przynajmniej jedna gra zainstalowana na urządzeniu miała charakter losowy (zawierała element losowości). W kontekście powyższego, nawet gdyby zainstalowane na spornym automacie gry o charakterze logicznym przeważały, to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na kwalifikację urządzenia jako automatu do gier hazardowych w świetle ustawy o grach hazardowych.
Co więcej, odnosząc się do argumentów skarżącej, że gry klasy [...] mają charakter logiczny, bo chodzi w nich o prawidłowe zapamiętanie wyniku gry przyszłej, należy podkreślić, że nagroda w każdej poszczególnej grze nie została uzależniona od prawidłowego zapamiętania wyniku gry, ale jest związana z konkretnym układem wygrywającym, wygenerowanym przez oprogramowanie automatu i ustalonym z góry dla każdej gry, na który gracz nie miał żadnego wpływu. Znajomość sekwencji kolejnych układów może co najwyżej wpłynąć na długofalową strategię gracza przy obstawianiu kolejnych gier lub na decyzję o rozegraniu kolejnej gry. Gracz nie ma więc wpływu na wynik żadnej z gier, może co najwyżej zdecydować się grać dalej lub zakończyć grę. Możliwość podjęcia takiej decyzji nie jest jednak ani istotą pojedynczej gry, ani nie dowodzi żadnego udziału gracza i jego wpływu na przebieg gry. Sąd w obecnym składzie w pełni podziela natomiast pogląd wyrażony przez WSA w Gliwicach z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 1050/18 (CBOSA), że kwestię losowości należy rozważać nie w kontekście przewidywania wyniku gry, lecz możliwości wpływu na ten wynik.
Nie sposób wreszcie pominąć także realnych możliwości skorzystania przez gracza z wzmiankowanej opcji POMOC w celu kształtowania jakiejkolwiek strategii rozgrywek. Jak wynika z ustaleń poczynionych w toku eksperymentu procesowego zbiór układów wirtualnych bębnów, teoretycznie pozwalający graczowi na sprawdzenie układów dla kolejnych gier, zawiera pół miliona wyników. Celem skorzystania z możliwości sprawdzenia tych wyników, gracz musi najpierw odnaleźć początkowy układ przesuwając strzałkami w prawo i w lewo pomiędzy dziesiątkami tysięcy stron, aż do natrafienia na układ podświetlony na czerwono. W tej sytuacji rozgrywanie gier w oparciu o opcję POMOC ma zdaniem Sądu wymiar czysto teoretyczny, gdy założeniem jest, że gracz będzie losowo wybierał stawki dla kolejnych gier zamiast poświęcać nieproporcjonalnie dużo czasu na przeszukiwanie zbiorów wyników. Element losowości powinien być oceniany z perspektywy możliwości i zachowań gracza, nie zaś teoretycznego modelu działania gry.
Oczywiste jest, że wprowadzenie do oprogramowania spornych automatów opisanej opcji POMOC ma jedynie tworzyć pozór tego, że urządzenia nie służą do urządzanie gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. W rzeczywistości, jak zostało to już powyżej wskazane, nie mają jednak wpływu na realne przeznaczenie i wykorzystanie urządzeń.
W ocenie Sądu także wnioski spółki dotyczące konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii jednostki badającej, są bezpodstawne. Trzeba przy tym podkreślić, że ustalenie charakteru gry w drodze opinii jednostki badającej jest trybem, który nie znajduje zastosowania w toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej za prowadzenie gier bez stosownych uprawnień (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1595/15, z 18 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1715/15, czy z 5 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2032/15, CBOSA). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 5 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2032/15, w sytuacji, gdy bez zwracania się o rozstrzygnięcie do Ministra Finansów i bez zwracania się o opinię do uprawnionej jednostki badającej, strona podejmuje działalność w postaci gier na automatach, należy uznać, że świadomie pomija wskazany wyżej etap wstępnych ustaleń charakteru gry.
Konieczność poddania automatu badaniu sprawdzającemu przez jednostkę badającą, upoważnioną zgodnie z art. 23f u.g.h. do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, przewiduje art. 23b u.g.h. Z treści ust. 1 ostatnio wspomnianego artykułu wynika jednak, że znajduje on zastosowanie w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Przepis ten dotyczy zatem automatów zarejestrowanych, co nie miało miejsca w okolicznościach sprawy. Ponadto, opinia jednostki badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest potrzebna do samej rejestracji danego automatu (art. 23a ust. 3 u.g.h.), co także nie dotyczy kontrolowanej sprawy.
Powyższe rozważania przesądzają o bezzasadności zarzutu niedopuszczenia wnioskowanych dowodów.
W świetle powyższego za trafną uznać należy ocenę DIAS, że sporne automaty odpowiadają swymi cechami regulacjom art. 2 ust. 3 bądź ust. 5 u.g.h. Stanowisko to znajduje oparcie w poczynionych w sprawie ustaleniach faktycznych, bazujących na zgromadzonych dowodach, obejmujących m.in. wyniki eksperymentu procesowego, a więc rozegranych przez funkcjonariuszy kontroli celno-skarbowej gier kontrolnych, które zostały rozegrane na każdym z kwestionowanych urządzeń.
Reasumując, w działaniu organów Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego, jak i jego ocenę. Organy orzekające wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wystarczająca do jego podjęcia. Tym samym nieusprawiedliwione są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie kompletności materiału dowodowego, prawidłowości jego gromadzenia i jego oceny oraz ujęcia tej oceny w uzasadnieniu, którą Sąd uznał za odpowiadającą prawu i dopuszczalną, a której to oceny skarżąca nie zdołała skutecznie podważyć. Skarżąca nie przedstawiła spójnej i logicznej motywacji i opisu działań dotyczących przedmiotowych urządzeń. Organy rzetelnie zaś zebrały wystarczający materiał dowodowy, dokonały jego wnikliwej analizy, akcentując jego wzajemną koherentność i wykazały przesłanki zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h., zawierając stosowne rozważania wyjaśniające wszelkie istotne kwestie w uzasadnieniach decyzji. W szczególności organy wskazały w uzasadnieniu decyzji przesłanki ustalenia losowego charakteru gier prowadzonych na spornych urządzeniach, okoliczności urządzania gier bez koncesji, bez zezwolenia, a także tego, że skarżąca była urządzającym gry na automatach.
Sąd podziela ustalenia faktyczne poczynione przez organy i przyjmuje je za własne. Stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe normy prawa materialnego. Podstawą wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa jest w art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. jest zaistnienie w sposób łączny następujących przesłanek: - ustalenie konkretnego podmiotu urządzającego gry na automatach; - ustalenie w sposób jednoznaczny charakteru urządzanych gier, tj. muszą to być gry na automatach w rozumieniu cytowanej ustawy; - ustalenie, że gry na automatach urządzane były bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Analiza akt sprawy pozwala na stwierdzenie, że organy dysponując dowodami w postaci eksperymentów przeprowadzonych przez funkcjonariuszy kontroli celno-skarbowej w sposób wystarczający ustaliły losowy charakter gier prowadzonych na spornych urządzeniach, a zgromadzony materiał dowodowy, dawał podstawy do stwierdzenia, że skarżąca była urządzającym gry na automatach. Podnieść należy, że ustalenia co do losowego charakteru gier dotyczyły stanu automatów w chwili kontroli i z perspektywy umiejętności przeciętnego gracza, z jakiej należy oceniać charakter gier.
W świetle powyższego zarzuty w zakresie dotyczącym naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania uznać należy za nieuzasadnione, a jednocześnie tut. Sąd nie stwierdził po stronie organu uchybień naruszających prawo, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę.
Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 189a i nast. K.p.a. przez ich całkowite pominięcie w sprawie, mimo że przepisy te zdaniem skarżącej znajdują pełne zastosowanie do takich kar jak przedmiotowa. Zwrócić należy uwagę, że do postępowań w sprawach określonych w ustawie o grach hazardowych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa ta stanowi inaczej (art. 8 u.g.h.). Zgodnie zaś z art. 91 u.g.h. także do kar pieniężnych – o których stanowi art. 89 u.g.h. – stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Ponadto, problematyka kar pieniężnych za urządzanie gier hazardowych została szczegółowo uregulowana w ustawie o grach hazardowych, która to ustawa określa jednoznacznie wysokość kary za takie przewinienie, jak to którego dopuściła się skarżąca.
Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skarga została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI