II GSK 976/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej, potwierdzając obiektywny charakter odpowiedzialności.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd bez opłaty elektronicznej. Zarzuty dotyczyły wadliwej kontroli stanu faktycznego, w tym uprawnień osoby podpisującej pisma operatora systemu oraz stanu środków na koncie przedpłatowym. NSA oddalił skargę, uznając odpowiedzialność za brak opłaty za obiektywną i stwierdzając, że skarżący nie wykazał istnienia związku przyczynowego między zarzucanymi uchybieniami a wynikiem sprawy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. B. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwą kontrolę stanu faktycznego sprawy, kwestionując uprawnienia osoby podpisującej pisma operatora systemu poboru opłat oraz stan środków na koncie przedpłatowym w momencie przejazdu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie są zasadne. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za brak uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny i wynika z samego faktu przejazdu bez uiszczenia należności, niezależnie od innych okoliczności. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia związku przyczynowego między zarzucanymi uchybieniami proceduralnymi a wynikiem sprawy, a ustalenia faktyczne dotyczące braku środków na koncie w momencie przejazdu były prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pismo stanowi oświadczenie wiedzy operatora i przyczynia się do wyjaśnienia sprawy, a strona nie kwestionuje funkcji operatora ani zasadności wystąpienia o wyjaśnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pismo operatora było oświadczeniem wiedzy, a nie oświadczeniem woli, i mogło być dopuszczone jako dowód na podstawie art. 75 § 1 k.p.a., zwłaszcza że strona nie podniosła zarzutu naruszenia tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy szczególne przewidują kontrolę sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego (np. naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. c) - naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 176 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa obowiązek strony wnoszącej skargę kasacyjną do wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bada nieważność postępowania).
u.d.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych.
u.d.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
pkt 3 - Obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy pojazdów samochodowych.
u.d.p. art. 13k § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Podstawa nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy.
u.d.p. art. 13k § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
pkt 2 - Przesłanka wymierzenia kary pieniężnej: przejazd bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.
k.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów formalnych decyzji administracyjnej, w tym uzasadnienia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi, gdy brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy orzekania przez NSA.
prd art. 2 § 33
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Definicja pojazdu samochodowego, w tym zespołu pojazdów.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut wadliwej kontroli stanu faktycznego w zakresie uprawnień osoby podpisującej pisma operatora systemu poboru opłat. Zarzut wadliwej kontroli stanu faktycznego w zakresie stanu środków na koncie przedpłatowym. Zarzut nierozważenia przez organ możliwości opóźnienia w rozliczeniu opłaty za przejazd. Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny nie można pomijać i tego, że w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem przez 'wpływ', o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy.
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Cezary Pryca
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności za brak opłaty elektronicznej w transporcie drogowym oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej dotyczących wpływu naruszeń na wynik sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy systemu poboru opłat elektronicznych i specyfiki odpowiedzialności w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu drogowego – opłat elektronicznych i kar za ich nieuiszczenie. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, wyjaśnia kluczowe kwestie odpowiedzialności.
“Koniec z wymówkami: przejazd bez opłaty elektronicznej to obiektywna odpowiedzialność, nawet jeśli konto zasiliłeś później.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 976/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-08-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca Małgorzata Rysz /przewodniczący/ Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane VI SA/Wa 723/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-12-20 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7, art. 77 § 1 art. 80 art. 107 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 1 § 1, § 2,art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. B. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 723/18 w sprawie ze skargi J. B. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 723/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. B. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 lutego 2018 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarżący zaskarżając ten wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania ewentualnie, o uchylenie wyroku tego Sądu w całości i o rozpoznanie skargi. Jednocześnie wniósł o zasądzenie od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz pełnomocnika wyznaczonego z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając iż koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a."), zarzucił naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynika sprawy tj: 1) art. 1 § 1 i § 2 oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018.2096 t.j. - dalej: k.p.a.), poprzez wadliwą kontrolę ustalonego przez Organ stanu faktycznego sprawy, który został dokonany w oparciu o treść pisma z K. T. S. sp. z o.o. i informacje zawarte w piśmie z dnia 31 lipca 2017 r., podczas gdy w ocenie skarżącego sygnująca pismo B. Z. nie była osobą uprawnioną do złożenia oświadczenia w imieniu operatora poboru opłat tj. spółki K. T. S. sp. z o.o., 2) art. 1 § 1 i § 2 oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli ustalonego przez Organ stanu faktycznego, w zakresie ustalenia wysokości środków znajdujących się na koncie VIATOLL Skarżącego, z pominięciem okoliczności, iż zarówno przed rozpoczęciem przejazdu w dniu 28 sierpnia 2017 r. jak i w momencie zakończenia przejazdu na koncie poboru opłat VIATOLL znajdowały się środki pieniężne, co prowadzi do błędnego przyjęcia iż Skarżący nie uiścił opłaty za płatny odcinek drogi, podczas gdy na koniec dnia, w którym stwierdzono naruszenie na koncie użytkownika była właściwa kwota do wniesienia stosownej opłaty, 3) art. 1 § 1 i § 2 oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 k.p.a. poprzez niedostrzeżenia przez Sąd, że Organ nie podjął rozważań nad zarzutami i wnioskami strony skarżącej, nierozważenie, że rozliczenie opłaty za przejazd, czyli obciążenie konta użytkownika, tym samym zmniejszenie stanu salda konta może nastąpić z opóźnieniem, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że według Sądu I instancji, przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion – przypisanego stronie skarżącej – deliktu polegającego na naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej, a w konsekwencji nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł. Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają zgodnie z zasadą dyspozycyjności granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Nie podważa ona bowiem trafności stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem. Odpowiadając na zarzuty skargi kasacyjnej, które zostały oparte na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a., i na gruncie których strona skarżąca zmierza do podważenia prawidłowość stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie – co tym samym, wobec ich komplementarnego charakteru uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie – trzeba przede wszystkim podnieść, że jeżeli przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń – albowiem to one właśnie stanowią podstawę przyznania uprawnienia, zwolnienia z obowiązku, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień – wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów, to z punktu widzenia przedmiotu rozpatrywanej sprawy, a co za tym idzie rekonstrukcji znamion deliktu przypisanego stronie skarżącej, zasadnicze znaczenie miało przeprowadzenie ustaleń odnoszących się do zachowania (działania) strony w relacji do adresowanego do niej nakazanego wzoru zachowania, który ustanowiony został na gruncie sankcjonowanego przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Nałożenie na podstawie wymienionego przepisu prawa kary pieniężnej mogą zaś uzasadniać ustalenia, które znajdując odzwierciedlenie w okolicznościach sprawy i zebranych w niej dowodach jednoznacznie wskazują, że dany podmiot zrealizował swoim działaniem/zaniechaniem znamiona deliktu administracyjnego, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa, a mianowicie, że wykonywał przejazd pojazdem samochodowym po drodze krajowej lub jej odcinku, za który pobierana jest opłata elektroniczna, bez uiszczenia tej opłaty. Wynikającą z art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych prawną przesłanką wymierzenia kary pieniężnej, jest bowiem przejazd określonym pojazdem samochodowym, określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej, a więc z naruszeniem obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy, który to przepis stanowi z kolei, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia za ten przejazd wymaganej opłaty elektronicznej stanowi więc czyn podlegający karze administracyjnej, a z przywołanego przepisu, ani też z innych przepisów ustawy o drogach publicznych nie wynika przy tym, aby ustawodawca uzależnił możliwość i dopuszczalność nałożenia omawianej kary od potrzeby wykazania przez organ innych jeszcze okoliczność, niż okoliczność przejazdu bez uiszczenia opłaty, co stanowi fakt główny w sprawie o nałożenia kary pieniężnej. W tej zaś mierze nie można pomijać i tego, że w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyroki z dnia: 25 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 705/15; 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3521/15; 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 839/17; 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 67/15; 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2406/14). Uwzględniając wynikający z przywołanych przepisów ustawy o drogach publicznych zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a co za tym idzie koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, nie ma podstaw, aby twierdzić – jak zarzuca to strona skarżąca – że są one nieprawidłowe, albowiem Sąd I instancji – jak wynika to zarzutów skargi kasacyjnej – miał nie dostrzec istotnych deficytów tychże ustaleń. Z ustaleń tych wynika, że w dniu 17 lipca 2017 r. na odcinku drogi ekspresowej S1, węzeł Bielsko – Biała Komorowice – Bielsko Biała Mikuszowice, w miejscowości Bielsko – Biała, został zatrzymany do kontroli mobilnej należący do strony skarżącej samochód ciężarowy marki [...], wyposażony w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej i masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. W jej trakcie ustalono, że przejazd wymienionego samochodu został zarejestrowany w dniu 3 kwietnia 2017 r. o godzinie 15:36:56 przez urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr 81, a powodem zarejestrowania tego przejazdu było naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w związku z brakiem środków na koncie "pre – pay". Z ustaleń tych wynika również, że dostępne środki na koncie "pre – pay" zostały wyczerpane w dniu 3 kwietnia 2017 r. o godz. 15:08:01 i tym samym należna opłata nie został również uiszczona za przejazd po drodze krajowej S1 godz. 15:35:51 i 15:38:43. Doładowanie konta przedpłatowego strony w relacji do incydentu z dnia 3 kwietnia 2017 r. z godziny 15:36:56, nastąpiło w dniu 8 marca 2017 r. o godz. 9:20, kwotą 120 zł, a następnie po odnotowaniu wymienionego incydentu przez operatora krajowego systemu elektronicznego poboru opłat, a mianowicie w dniu 3 kwietnia 2017 r. o godz. 17:20, kwotą 200 zł. Z ustaleń tych wynika również, że skarżący nie reklamował prawidłowości działania urządzenia pokładowego via box zainstalowanego w kontrolowanym samochodzie ciężarowym, ani też prawidłowości działania elektronicznego systemu poboru opłat. Przywołane okoliczności faktyczne stanowiły więc – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć na podstawie wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów – usprawiedliwioną i dostateczną podstawę nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej. Nie może bowiem – i nie powinien – budzić żadnych wątpliwości ten zasadniczy i prawnie relewantny w sprawie fakt, że w dniu 3 kwietnia 2017 r. o godzinie 15:36:56, przez urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr 81, został zarejestrowany przejazd należącego do strony skarżącej samochodu ciężarowego marki [...] bez uiszczenia opłaty elektronicznej z powodu braku środków na koncie "pre – pay". Podjęta na gruncie zarzutów skargi kasacyjnej próba podważenia tego faktu oraz znaczenia jego konsekwencji prawnych nie może być uznana za uzasadnioną, a co za tym idzie skuteczną. Zwłaszcza, gdy podkreślić, że przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – a na podstawie tego właśnie przepisu prawa zostały oparte zarzuty skargi kasacyjnej – należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego ich naruszenia na wynik sprawy. To zaś oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej nie udziela odpowiedzi na pytanie, na czym dokładnie – w tym zwłaszcza w świetle przedstawionych wymogów – miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych nimi i adresowanych do wojewódzkiego sądu administracyjnego I instancji wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, które miałyby zostać naruszone przez ten sąd, a w rezultacie, jaki miałby być istotny wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 9 czerwca 2021 r., sygn. akt III FSK 3619/21; 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2084/13; 27 listopada 2014, sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13; 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2575/13). Jeżeli tak, to zarzuty naruszenia wskazywanych przez stronę przepisów postępowania – art. 1 § i 2 § oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.; art. 1 § i 2 § oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a; art. 1 § i 2 § oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. (odpowiednio pkt 1 – 3 petitum skargi kasacyjnej) – nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. O wadliwości przyjętych za podstawę wyrokowania sprawie ustaleń faktycznych nie sposób jest bowiem wnioskować w oparciu o twierdzenie, że pismo operatora krajowego systemu elektronicznego poboru opłat (K. T. S. sp. z o.o.) z dnia 31 lipca 2017 r. nie mogło stanowić podstawy tychże ustaleń z uwagi na to, że – jak podnosi strona – osoba je sygnująca "[...] nie była osobą uprawnioną do złożenia oświadczenia w imieniu operatora poboru opłat [...]". W odpowiedzi na tego rodzaju argument – i abstrahując już nawet od tego, że wymienione pismo nie stanowiło, ani też nie zawierało oświadczenia woli operatora krajowego systemu elektronicznego poboru opłat (K. T. S. sp. z o.o.) – trzeba przede wszystkim podkreślić, że pismo to stanowiło oświadczenie wiedzy wymienionego operatora krajowego będące odpowiedzią na wystąpienie organu administracji publicznej odnośnie do złożenia wyjaśnień związanych z kontrolowanym przejazdem z dnia 3 kwietnia 2017 r. W tym też kontekście – w tym uwzględniając okoliczności odnoszące się do adresata wystąpienia organu administracji, funkcji pełnionej przez operatora krajowego systemu elektronicznego poboru opłat, a co za tym idzie możliwości udzielenia odpowiedzi na to wystąpienie oraz powodów wystąpienia o udzielenie wyjaśnień – należy się odwołać do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym – i który co istotne, nie określa zamkniętego katalogu środków dowodowych – jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jeżeli więc strona skarżąca nie podnosi zarzutu naruszenia wymienionego przepisu prawa – a przy tym nie kwestionuje znaczenia konsekwencji wynikających z funkcji pełnionej przez operatora krajowego systemu elektronicznego poboru opłat, a przy tym okoliczności towarzyszących zwróceniu się do niego przez organ administracji w toku postępowania o udzielenie stosownych wyjaśnień mających służyć przyczynieniu się do wyjaśnienia sprawy – to zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej oraz prezentowane na jego gruncie stanowisko należało uznać za nieuzasadniony. W tożsamy sposób należy ocenić stanowisko prezentowane na gruncie zarzutu z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie, że o wadliwości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, w tym zwłaszcza o wadliwości ich oceny, miałoby świadczyć to, że "[...] na koniec dnia, w którym stwierdzono naruszenie na koncie użytkownika była właściwa kwota do wniesienia stosowanej opłaty." W odpowiedzi na stanowisko strony skarżącej i prezentowaną w jego uzasadnieniu argumentację trzeba przede wszystkim podkreślić znaczenie konsekwencji wynikających z treści zawartej przez stronę umowy dotyczącej korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, a w konsekwencji wybranego przez samą stronę trybu uiszczania tej opłaty. Jeżeli – co nie jest sporne w sprawie – był to tryb przedpłaty, to wobec stwierdzenia w rozpatrywanej sprawie wykonywania w dniu 3 kwietnia 2017 r., o godzinie 15:36:56, przejazdu należącego do strony skarżącej samochodu ciężarowego marki [...] bez uiszczenia opłaty elektronicznej z powodu braku środków na koncie "pre – pay", które zostały wyczerpane w dniu 3 kwietnia 2017 r. o godz. 15:08:01, nie sposób jest twierdzić, że prawną ocenę wymienionych i zaistniałych okoliczności oraz faktów może zasadnie oraz skutecznie podważać argument zasilenia przez stronę konta "pre - pay" kwotą 200 zł o godz. 17:20. Zwłaszcza, że – w tym również wobec tego, że nastąpiło to po zarejestrowaniu wymienionego incydentu – sprzeciwia się temu przepis art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 ust. pkt 2 ustawy o drogach publicznych, którego naruszenia, ani przez błędną wykładnie, ani też przez niewłaściwe zastosowanie strona skarżąca nota bene nie zarzuca. Zważywszy na znaczenie konsekwencji wynikających zakresu normowania przywołanych przepisów prawa trzeba również podkreślić, że to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności odnośnie do uczynienia zadość wymogom wykonywania przejazdu tak, aby zapewnić uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd, a w tej mierze nie sposób jest nie ustrzec się i tej refleksji, że z okoliczności stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby strona skarżąca realizując przejazd w 3 kwietnia 2017 r., w tym planując jego trasę, nie mogła, zachowując minimum wymaganej staranności, nie dość, że posiąść niezbędne informacje odnośnie do stanu środków na koncie pre – pay, to również – właśnie w kontekście planowanej trasy przejazdu – zabezpieczyć ich wysokość w kwocie pozwalającej na uiszczenie wymaganej opłaty elektronicznej i tym samym uczynić zadość obowiązkowi, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy. Z kolei stanowisku zmierzającemu do wykazania braku uwzględnienia w rozpatrywanej sprawie tego, że "rozliczenie opłaty za przejazd, czyli obciążenie konta użytkownika, tym samym zmniejszenie stanu salda konta może nastąpić z opóźnieniem [...]" (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej oraz s. 5 – 6 jej uzasadnienia), trzeba przede wszystkim przeciwstawić argument z czasowej relacji między zarejestrowanym incydentem – 15:36:56 – i wyczerpaniem środków na koncie "pre – pay" –15:08:01 – a w tym kontekście ten argument, że przecież strona skarżąca nie reklamowała prawidłowości działania urządzenia pokładowego via box zainstalowanego w kontrolowanym samochodzie ciężarowym, ani też prawidłowości działania elektronicznego systemu poboru opłat. Jeżeli przy tym oraz w relacji do znaczenia konsekwencji wynikających z przepisu art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. podkreślić, że swojego twierdzenia strona skarżąca w ogóle nie uzasadnia, ograniczając się w tej mierze – bo tak właśnie należałoby to ocenić – wyłącznie do stawiania hipotez, i co więcej nie przeciwstawia w tej mierze stanowisku prezentowanemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (zob. s. 11 – 12) żadnych argumentów oraz racji, w świetle których stanowisko to można byłoby, czy też wręcz należałoby uznać za nieprawidłowe, to tym bardziej twierdzenia zmierzające do podarzenia zgodności z prawem kontrolowanego wyroku z pozycji zarzutu stawianego w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, należało – tak jak i sam ten zarzut – uznać za niezasadne. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI