II GSK 972/20

II GSK 972/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
III SA/Po 140/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-07-08
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92c ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 151, art. 174 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Protokolant Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 140/20 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 stycznia 2020 r. nr BP.501.1938.2019.1834.OL14.345 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. M. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Po 140/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 stycznia 2020 roku nr BP.501.1938.2019.1834.OL14.345 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił skarżący zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.:
- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia – posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własnością, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
2. przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego nie zastosowanie i nieuwzględnienie skargi wskutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji za organem, że zaistniały przesłanki do zakończenia postępowania nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 4100,00 zł;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi wskutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji za organem, że spełnione zostały przesłanki nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę w sytuacji, gdy nie miał on wpływu na powstanie naruszenia.
Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (tj. w zakresie odnoszącym się do naruszeń opisanych w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym pod l.p.: 5.5.1; 5.7.1 oraz 5.7.2; 5.11.1 i 5.11; 6.3.3) stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion przypisanych stronie deliktów administracyjnych, a w konsekwencji nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 4.100 zł. Zwłaszcza, że – zdaniem Sądu I instancji – organy administracji bez naruszenia prawa oceniły również, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), a ponadto podkreślając, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelności formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także – jeżeli nie przede wszystkim – z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17), trzeba stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości oceny Sądu I instancji odnośnie do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
W punkcie wyjścia podkreślenia wymaga, że ocena zarzutów z pkt 2. tiret pierwsze i drugie petitum skargi kasacyjnej – do których należy odnieść się w pierwszej kolejności – nie może pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13).
Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.
Z przedstawionego punktu widzenia, omawiane zarzuty kasacyjne – na gruncie których strona podnosi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (odpowiednio pkt 2. tiret pierwsze oraz tiret drugie petitum skargi kasacyjnej) – nie mogą służyć skutecznemu podważeniu zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera bowiem wskazanego i zarazem koniecznego elementu, a co za tym idzie wyjaśnienia na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji wskazanych przepisów prawa i rekonstruowanych z nich wzorów działania adresowanych do organu administracji publicznej (138 § 1 pkt 1 k.p.a.) oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a.), które Sąd ten miałby naruszyć kontrolując legalność zaskarżonej decyzji.
Co więcej, wobec znaczenia konsekwencji wynikających z przedstawionych na wstępie uwag wprowadzających, o braku zasadności – a co za tym idzie skuteczności – omawianych zarzutów kasacyjnych należy wnioskować również – jeżeli nie przede wszystkim – na tej podstawie, że podnoszone na ich gruncie naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 92c ust. 1 pkt 21 ustawy o transporcie drogowym oraz naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie koresponduje z ich uzasadnieniem, z którego najogólniej rzecz ujmując wynika, że zarzuty te zmierzają do podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie, a to wobec – zdaniem strony – braku ich zupełności oraz wadliwości ich oceny, czego nota bene strona skarżąca jednak nie wyjaśnia w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (zob. s. 6, s. 7 – 8 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Nie przeciwstawia bowiem ustaleniom stanowiącym faktyczną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, ani też ocenie tychże ustaleń, żadnych konkretnych argumentów, w świetle których ustalenia te należałoby uznać za wadliwe, zaś ocenę tychże ustaleń za dowolną. Stanowisku Sądu I instancji nie przeciwstawia również żadnych faktów, które miały zostać pominięte na etapie ich ustalenia – co miałoby powodować, że zbiór faktów o prawnie doniosłym znaczeniu oraz koniecznych do rozstrzygnięcia i załatwienia sprawy nie jest jednak zupełny – w tym również argumentów, które miałyby prowadzić do wniosku o wadliwej ocenie ustalonych w sprawie faktów, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek o braku podstaw, aby twierdzić, że Sąd I instancji miałby również naruszyć – jak wynika to z uzasadnienia skargi kasacyjnej (s. 8) – przepisy art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Ponadto, abstrahując już nawet od tego – co nie jest również bez znaczenia – że zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 92c ust. 1 pkt 21 ustawy o transporcie drogowym) nie może ze swej istoty, ani też natury służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, trzeba podnieść, że jakkolwiek podważeniu prawidłowości tychże ustaleń mogą służyć – i ze swej istoty służą – zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak z całą pewnością zarzutami tego rodzaju nie są – i nie mogą być – zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a. lub art. 151 p.p.s.a. stawiane w powiązaniu z zarzucanym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Jeżeli bowiem, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – o czym należy wnioskować na podstawie treści oraz funkcji tego przepisu prawa – ma charakter przepisu kompetencyjnego, który określa treść kompetencji orzeczniczych odwoławczego organu administracji publicznej, to za uzasadniony należy uznać wniosek, że zarzut naruszenia tego przepisu prawa – który jest przy tym tzw. przepisem wynikowym – nie może stanowić podstawy kwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych przeprowadzonych przez organ administracji i przyjętych następnie za podstawę wyrokowania w sprawie. Zwłaszcza, że – co nie mniej istotne – zasada koncentracji materiału dowodowego oraz postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie aktualizuje się w postępowaniu jurysdykcyjnym przed organem administracji I instancji. Tym bardziej więc należy stwierdzić – zwłaszcza, że zaskarżona decyzja nie narusza zamkniętego katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego wyznaczonego treścią art. 138 k.p.a. – że zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie mógł służyć, ani podważeniu prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie, ani też wykazaniu wadliwości ustalenia prawnych konsekwencji stwierdzonych w sprawie faktów.
W odniesieniu natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. należy podnieść, że jeżeli zarzut ich naruszenia – jako tzw. przepisów wynikowych (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 11 września 2020 r., sygn. akt II GSK 2989/17; 20 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 425/18; 15 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 297/16; 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2547/17; 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10) – nie został powiązany z odpowiednimi przepisami k.p.a. regulującymi postępowanie wyjaśniające i dowodowe – a przepisem takim nie jest z całą pewnością art. 138 § 1 k.p.a. – to wobec wskazanego deficytu, zarzuty ich naruszenia nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.
Nie jest również usprawiedliwiony zarzut z pkt 1. petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym przez jego niewłaściwe zastosowanie, którego istota – jak należałoby przyjąć w świetle argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s. 6 – 7) – z jednej strony wyraża się w podważeniu zasadność przypisania stronie skarżącej naruszenia przepisów o transporcie drogowym, z drugiej zaś, do wykazania zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie przesłanek stosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Odpowiadając na omawiany zarzut przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Z treści, logiki oraz funkcji rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie przywołanego przepisu prawa, aż nadto jasno i wyraźnie wynika – zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się do konwencji językowej, którą operuje ustawodawca – że przesłanki jego stosowania aktualizują się w sytuacji, gdy "okoliczności i dowody wskazują na braku wpływu na powstanie naruszenia", które nastąpiło "wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć". W świetle przywołanego przepisu prawa chodzi więc nie tylko o brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń i okoliczności – w odniesieniu do których przyjmuje się w orzecznictwie, że są to wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć (zob. np. wyroki NSA z dnia: 11 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 364/20; 10 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 76/20; 3 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 1447/19; 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 696/20; 3 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1046/19) – ale również o brak wpływu na powstanie naruszenia. Innymi słowy, wobec operowania przez ustawodawcę funktorem koniunkcji "a", stosowanie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wymaga łącznego zaktualizowania się tak określonych nim przesłanek.
Co więcej, za uzasadniony należałoby uznać i ten wniosek, że wobec treści przywołanego przepisu prawa oraz logiki przyjętych na jego gruncie rozwiązań prawnych, to na podmiocie wykonującym przewóz drogowy spoczywa, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że rzeczywiście nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a więc innymi słowy ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że uczynił wszystko zgodnie z prawem, że nie mógł zrobić nic więcej, zaś to zrobił, pozwalało mu pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie naruszy prawa (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 23 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 22/22; 7 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2723/17; zob. również np. wyroki NSA z dnia: 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 203/20; 11 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 364/20; 10 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 76/20).
W związku z tym zaś, że podjęcie oraz wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj reglamentowanej działalności gospodarczej (art. 5 ustawy o transporcie drogowym), co wobec wysokich wymagań stawianych jej prowadzeniu nie pozostaje bez wpływu miarę oceny staranności jej wykonywania, za nie mniej uzasadniony należy uznać i ten wniosek, że podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie odnoszącym się do doboru kierowców oraz określenia zasad i planu ich pracy.
Dla uwolnienia się od odpowiedzialności nie jest więc wystarczające wykazanie braku winy. W tym, poprzez eksponowanie okoliczności mających przekonywać o nieprawidłowościach, czy też błędach w działaniu zatrudnianego kierowcy, czy też nawet – co należy podkreślić – intencjonalnie samowolnym działaniu kierowcy (zob. np. wyroki NSA z dnia: 10 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1303/19; 30 listopada 2022 r. sygn. akt II GSK 968/19 i II GSK 1063/19; 3 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1147/19 i II GSK 1199/19; zob. również wyrok NSA z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II GSK 904/13), czy też wykazywanie zastosowania środków o charakterze standardowym i rutynowym w sytuacji, która wymaga podjęcia dodatkowych środków (zob. np. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 880/10), w tym również o charakterze nadzorczym i dyscyplinującym, a których niepodjęcie świadczy o braku właściwej organizacji pracy przedsiębiorstwa transportowego (zob. np. wyroki NSA z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt II GSK 1147/19 i II GSK 1199/19 ).
W świetle powyższego nie sposób jest więc zasadnie podważać prawidłowości podejścia Sądu I instancji nie dość, że do rozumienia, to również – jeżeli nie przede wszystkim – do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy (s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), którego prawidłowości – o czym mowa była powyżej – skarga kasacyjna nie podważyła.
Ocena Sądu I instancji odnośnie do braku zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie przesłanek stosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym nie jest wadliwa, ani też dowolna.
Podkreślając w tej mierze – oraz w korespondencji do powyżej przedstawionych argumentów – że nieprawidłowe, błędne, czy też nawet intencjonalnie samowolne działanie kierowcy nie jest równoznaczne z wystąpieniem nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w przywołanym przepisie prawa (zob. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1199/19), nie sposób jest twierdzić, że wykazaniu tezy przeciwnej – a co za tym idzie wykazaniu braku wpływu na powstanie przypisanych stronie naruszeń – mogłyby skutecznie służyć argumenty osadzone na gruncie twierdzeń o potrzebie (ponownego) przesłuchania obydwu kierowców (mianowicie kierowcy korzystającego z użyczonej karty kierowcy oraz kierowcy, który karty tej użyczała) w sytuacji, gdy strona skarżąca kwestii tej nie rozwija, ani też nie wskazuje i nie wyjaśnia znaczenia okoliczności, na które świadkowie ci mieliby być przesłuchani, zaś w aktach sprawy administracyjnej znajdują się oświadczenie oraz zeznania przesłuchanego w charakterze świadka Ł. Górniaka (tj. kierowcy, który przekraczał dopuszczalne normy czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy i skracał obowiązkowy czas odpoczynku oraz korzystał z dwóch kart kierowcy, tj. własnej i użyczonej przez innego kierowcę) – który co istotne, podał i opisał również motywy swojego działania – a ponadto oświadczenie drugiego z kierowców, tj. K. P., który użyczał swojej karty kierowcy. Jeżeli przy tym ze stanowiska strony skarżącej nie wynika, aby kwestionowała wiarygodność wymienionych dowodów – które korespondują przy tym z ustaleniami przeprowadzonej kontroli – to ocena tak stwierdzonych i ustalonych faktów uzasadnia wniosek o braku zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie przesłanek stosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Sąd I instancji zasadnie w tym względzie eksponował potrzebę rzetelnej i systematycznej kontroli czasu pracy kierowców, albowiem nie jest to bez znaczenia dla wniosku odnośnie do zapewnienia w ten sposób jej efektywności i eliminowania tym samym niepożądanych działań i zachowań kierowców, za które odpowiada zatrudniający ich przedsiębiorca. Jeżeli więc, jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć, strona skarżąca nie dokonywała skutecznych kontroli przestrzegania norm czasu pracy przez zatrudnianych przez siebie kierowców – albowiem wniosku przeciwnego w żadnym stopniu, ani też zakresie nie uzasadniają wyjaśnienia strony zawarte w piśmie z dnia 6 sierpnia 2019 r. oraz załączone do tego pisma zawiadomienie o nałożeniu kary porządkowej, zobowiązanie, oświadczenie, czy też zarządzenie dotyczące wykazu obowiązków pracownika zwłaszcza, gdy zestawić je z zeznaniami Ł. Górniaka oraz ustaleniami kontroli – to ocenę odnośnie do braku zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie przesłanek stosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym należy uznać za uzasadnioną. Podejmowane przez stronę rutynowe i standardowe działania, na które się powołuje, nie przeciwdziałały powstaniu przypisanych jej naruszeń. W świetle przedstawionego powyżej rozumienia art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym nie sposób jest więc podważać prawidłowości oceny Sądu I instancji, z której wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki stosowania przywołanego przepisu prawa.
W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem stawiane w w niej zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
-----------------------
10