Orzeczenie · 2024-01-11

II GSK 968/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-01-11
NSAAdministracyjneWysokansa
sędziowieMinister Sprawiedliwościprawo o ustroju sądów powszechnychkontrola sądowadecyzja administracyjnaprawo do sądunieusuwalność sędziówniezależność sądownictwaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie Ministra odmawiające sędziemu M. T. zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego. Minister Sprawiedliwości zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 3 pkt 2 k.p.a. i art. 5 p.p.s.a., poprzez uznanie aktu Ministra z dnia [...] grudnia 2017 r. za decyzję administracyjną, mimo rzekomej niedopuszczalności drogi sądowej w sprawach z zakresu stosunku służbowego sędziego. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 69 § 1 i 1b p.u.s.p. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i uznanie, że dyspozycja tych przepisów stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że akt Ministra Sprawiedliwości, odmawiający sędziemu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska, ma charakter władczy i rozstrzyga o indywidualnych prawach i obowiązkach jednostki, co czyni go decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego. NSA odrzucił argumentację Ministra o braku dopuszczalności drogi sądowej, wskazując, że relacje między Ministrem a sędzią nie są stosunkiem podległości służbowej w rozumieniu przepisów wyłączających kognicję sądów administracyjnych. Sąd powołał się na konstytucyjną zasadę prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) oraz na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które podkreślają znaczenie niezależności sądownictwa i nieusuwalności sędziów. NSA uznał, że odmowa zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez Ministra Sprawiedliwości ingeruje w konstytucyjne gwarancje sędziowskie i musi podlegać kontroli sądowej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności kontroli sądowej aktów Ministra Sprawiedliwości dotyczących statusu sędziów, podkreślenie znaczenia prawa do sądu i niezależności sądownictwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z art. 69 p.u.s.p. w brzmieniu obowiązującym w określonym okresie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy akt Ministra Sprawiedliwości odmawiający sędziemu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, akt Ministra Sprawiedliwości odmawiający sędziemu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Akt Ministra ma charakter władczy, rozstrzyga o indywidualnych prawach i obowiązkach jednostki, a relacje między Ministrem a sędzią nie są stosunkiem podległości służbowej. Kontrola sądowa jest niezbędna dla zapewnienia prawa do sądu i niezależności sądownictwa.

Czy sprawy dotyczące odmowy zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez Ministra Sprawiedliwości wyłączone są z drogi sądowej ze względu na stosunek służbowy sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprawy te nie są wyłączone z drogi sądowej, ponieważ relacje między Ministrem Sprawiedliwości a sędzią nie mają charakteru podległości służbowej w rozumieniu przepisów wyłączających kognicję sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Stosunek prawny między Ministrem Sprawiedliwości a sędzią w kwestii dalszego zajmowania stanowiska nie jest stosunkiem podległości organizacyjnej ani służbowej między przełożonym a podwładnym, co wykluczałoby kontrolę sądowoadministracyjną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Sprawiedliwości od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (29)

Główne

p.u.s.p. art. 69 § 1 i 1b

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 69 § 1b

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 180 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 180 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 181

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 103 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 178 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 178 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 3 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 5 § pkt 1-2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1 i 6

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 12 lipca 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 26 lit. b) i c)

Ustawa z dnia 12 lipca 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw art. 13 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt Ministra Sprawiedliwości odmawiający sędziemu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego. • Relacje między Ministrem Sprawiedliwości a sędzią w tej materii nie są stosunkiem podległości służbowej wyłączającym drogę sądową. • Kontrola sądowa jest niezbędna dla ochrony prawa do sądu i niezależności sądownictwa.

Odrzucone argumenty

Akt Ministra Sprawiedliwości nie jest decyzją administracyjną i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. • Sprawy dotyczące odmowy zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego wyłączone są z drogi sądowej ze względu na stosunek służbowy sędziego. • Uzasadnienie wyroku WSA jest wadliwe i nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

akt Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2017 r. (...) stanowi decyzję administracyjną • niedopuszczalność drogi sądowej w sprawach z zakresu stosunku służbowego sędziego • akt o charakterze władczym, skierowany do osoby fizycznej i rozstrzygający o jej indywidualnych prawach i obowiązkach • nie zasługuje na akceptację stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej, że co do zasady akty (decyzje) dotyczące stosunków służbowych sędziego nie mogą być uważane za decyzje administracyjne • nie budzi wątpliwości, że Minister Sprawiedliwości należy do organów administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym • nie powinna budzić wątpliwości teza, że o składzie władzy sądowniczej nie może decydować organ administracyjny w drodze decyzji • już sama zależność możliwości dalszego zajmowania stanowiska sędziowskiego, a co za tym idzie orzekania, od uznaniowej decyzji organu władzy wykonawczej jest nie do pogodzenia z zasadą niezawisłości i niezależności sądów

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Cezary Pryca

członek

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kontroli sądowej aktów Ministra Sprawiedliwości dotyczących statusu sędziów, podkreślenie znaczenia prawa do sądu i niezależności sądownictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z art. 69 p.u.s.p. w brzmieniu obowiązującym w określonym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i prawa do sądu, a także relacji między władzą wykonawczą a sędziowską, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Czy Minister Sprawiedliwości może decydować o tym, czy sędzia może orzekać? NSA odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst