II GSK 968/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, uznając chorobę alkoholową za niewystarczającą przesłankę braku winy w uchybieniu terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę M. J. na postanowienie SKO odmawiające przywrócenia terminu do odwołania od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, uznając chorobę alkoholową strony za wystarczającą przesłankę braku winy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalił skargę, stwierdzając, że choroba alkoholowa i jej skutki nie stanowią wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu, gdyż strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu zgodnie z obiektywnym miernikiem staranności.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił postanowienie SKO odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. WSA uznał, że choroba alkoholowa strony i związane z nią problemy zdrowotne oraz leczenie uzasadniały przywrócenie terminu, gdyż uchybienie było niezawinione. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę. NSA stwierdził, że choroba alkoholowa, nawet z leczeniem i przyjmowaniem leków, nie stanowi automatycznie przesłanki do przywrócenia terminu, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu zgodnie z obiektywnym miernikiem staranności. Podkreślono, że strona powinna wykazać się szczególną starannością, a choroba musi mieć charakter nagły lub nieprzewidywalny, uniemożliwiający działanie lub skorzystanie z pomocy innych osób. W tej sprawie strona nie wykazała, że jej stan zdrowia uniemożliwił jej działanie lub skorzystanie z pomocy rodziny, która się nią opiekowała. NSA uznał zarzuty naruszenia art. 58 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. za zasadne, a zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, choroba alkoholowa i jej skutki nie stanowią automatycznie przesłanki do przywrócenia terminu, jeśli strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu zgodnie z obiektywnym miernikiem staranności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choroba alkoholowa nie jest przeszkodą nie do przezwyciężenia, a strona powinna wykazać się szczególną starannością i skorzystać z pomocy innych osób, jeśli stan zdrowia na to pozwalał. Brak udowodnienia braku winy zgodnie z obiektywnym miernikiem staranności uniemożliwia przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (4)
Główne
k.p.a. art. 58 § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Brak winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania przeszkody nie do przezwyciężenia i obiektywnego miernika staranności.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżone postanowienie lub decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie, a w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania – wskazania co do dalszego postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Choroba alkoholowa i jej skutki nie stanowią wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu, jeśli strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu zgodnie z obiektywnym miernikiem staranności. Strona powinna wykazać się szczególną starannością w prowadzeniu swoich spraw i skorzystać z pomocy innych osób, jeśli stan zdrowia na to pozwalał.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał chorobę alkoholową za wystarczającą przesłankę do przywrócenia terminu. Uzasadnienie wyroku WSA naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne przedstawienie stanu sprawy i brak wskazania co do dalszego postępowania.
Godne uwagi sformułowania
przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu Kryterium braku winy [...] wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa O braku winy [...] można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia nie każda choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu nie zadbał on należycie o swoje interesy, wykazał się brakiem staranności w prowadzeniu swoich spraw
Skład orzekający
Gabriela Jyż
sprawozdawca
Joanna Sieńczyło-Chlabicz
przewodniczący
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w kontekście przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w przypadku chorób przewlekłych lub uzależnień."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej i oceny braku winy w kontekście choroby alkoholowej. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, z interesującym aspektem choroby alkoholowej jako potencjalnej przeszkody. Pokazuje, jak sądy oceniają takie sytuacje.
“Choroba alkoholowa a przywrócenie terminu w urzędzie – kiedy sąd uzna brak winy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 968/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-01-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Gabriela Jyż /sprawozdawca/ Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/ Marek Krawczak Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Przywrócenie terminu Sygn. powiązane III SA/Łd 91/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-03-30 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 58 par. 1 i 2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141 par. 4. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 91/22 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 8 listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od M. J. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 30 marca 2022 r. uwzględnił skargę M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 8 listopada 2021 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, uchylając to postanowienie oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: decyzją z dnia 26 lutego 2020 r. Prezydent Miasta Łodzi orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat.: A B nr [...] serii D [...], wydanego w dniu 9 września 2002 r. Decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu 19 marca 2020 r. na adres zameldowania strony - doręczenie zastępcze, przesyłka była dwukrotnie prawidłowo awizowana, a następnie zwrócona organowi z adnotacją - zwrot nie podjęto w terminie. Strona (za pośrednictwem ustanowionego przez siebie pełnomocnika) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji w dniu 11 października 2021 r. wraz z odwołaniem (wpływ do organu – 14 październik 2021 r.). We wniosku strona wskazała, iż decyzja nie została jej skutecznie doręczona, albowiem (cytat): "od co najmniej przełomu lat 2019 i 2020 strona na stałe ponownie zamieszkała pod adresem przy ul. P. [...] w B.", co jednak jak przyznał pełnomocnik strony nie wiązało się z wymeldowaniem strony z adresu w Ł.. Strona podniosła, iż w okresie próby doręczenia decyzji zmagała się z chorobą alkoholową i jej konsekwencjami. Do wniosku załączono odwołanie od decyzji oraz karty informacyjne leczenia szpitalnego (wynika z nich, że pobyty strony w szpitalu miały miejsce w następujących terminach: 30.05.2019 – 27.06.2019; 20.07.2019 r. od godz. 11.04 do godz. 15:44; 22.07.2019 r. – 26.08.2019 r.; 10.09.2019 r. – 24.09.2019 r.; 27.09.2019 r. – 25.10.2019 r.). Objętym skargą postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 26 lutego 2020 r. Organ stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu termin, co nie dawało podstaw do jego przywrócenia. W ocenie organu podnoszona we wniosku okoliczność, że strona przebywała poza swoim stałym miejscem zamieszkania, w żaden sposób nie uprawdopodabniało, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. SKO zwróciło uwagę, że w przypadku gdy strona miała wiedzę o czasowym przebywaniu poza miejscem stałego zamieszkania to powinna podjąć działania mające na celu odbiór korespondencji. W konsekwencji Kolegium przyjęło, że w sprawie nie została zachowana przesłanka przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 k.p.a. Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję, w pierwszej kolejności stwierdził, że wniosek strony spełniał wszystkie wymagania formalne aby mógł zostać merytorycznie rozpoznany przez organ. Sąd I instancji zgadzając się z organem, że na stronie ciążył obowiązek staranności i dbałości o własne sprawy, a choroba – sama w sobie - nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu, stwierdził, że organ w niewystarczająco wnikliwy sposób przeanalizował wszystkie okoliczności przedstawione przez stronę, w tym jej twierdzenia zawarte we wniosku. Zauważył, że sam fakt zmagania się z chorobą alkoholową, związane z tym leczenie i w konsekwencji nie przebywanie przez długi czasu pod adresem stałego zamieszkania – najpierw z powodu pobytów w szpitalu, potem z uwagi na konieczność korzystania ze wsparcia bliskich związanych ze złym stanem zdrowia będącym konsekwencją choroby miało znaczenie w sprawie. Sąd zauważył, że wprawdzie jak wynika z akt sprawy wielokrotne pobyty strony w szpitalu miały miejsce w 2019 r., to choroba z jaką zmagał się skarżący i związana z tym faktem konieczność zmiany miejsca zamieszkania, nie była bez znaczenia. Okoliczność tą Sąd uznał za niezwykle istotną z uwagi na fakt spowodowała ona, że strona nie wiedziała ani o toczącym się postępowaniu, ani o tym że została wydana i skutecznie doręczona jej w trybie zastępczym decyzja. Zdaniem Sądu I instancji organ nie wyciąga należytych wniosków z okoliczności sprawy związanych z sytuacją zdrowotną strony, jak i wpływem tych czynników na uchybienie terminu. W ocenie Sądu w sprawie należało przede wszystkim uwzględnić okoliczności wskazywane i udokumentowane przez stronę, w tym skutki jakie może powodować choroba alkoholowa. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie choroba alkoholowa i związane z nią poważne problemy zdrowotne, jak również i wdrożone leczenie (przyjmowane leki) uzasadniały przywrócenie terminu, gdyż uchybienie terminu do wniesienia odwołania było niezawinione i trwało aż do chwili, gdy strona dowiedziała się o decyzji z dnia 26 lutego 2020 r. W podstawie prawnej wyroku podano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, skargą kasacyjną zaskarżyło w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu: 1, naruszenie prawa materialnego: a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 roku poz. 137) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego i wykroczono poza granice określone tą normą, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady trójpodziału władzy poprzez zastąpienie ustawodawcy swoim orzecznictwem na skutek błędnej wykładni art. 58 § 1 i 2 k.p.a.; b) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż choroba alkoholowa M. J. i jej następstwa oraz przyjmowane z tego powodu leki są okolicznością wystarczającą do przyjęcia, iż uchybienie terminowi na złożenie odwołania nastąpiło bez winy strony; 2. naruszenie przepisów postępowania: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że choroba alkoholowa M. J. i jej następstwa oraz przyjmowane z tego powodu leki są okolicznością wystarczającą do przyjęcia, iż uchybienie terminowi na złożenie odwołania nastąpiło bez winy strony; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niepełne przedstawienie stanu sprawy, niespójność wskazań i oceny prawnej, brak oceny zebranego materiału dowodowego oraz brak wykazania, że uchybienia miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia, brak konkretnych wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, a w szczególności w odniesieniu do stanu prawnego. Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia. Organ wniósł również o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. J., wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie pomieszczone w niej zarzuty są zasadne. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, Lex nr 1217424; 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, Lex nr 596025; 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13, Lex nr 1488113; 10 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 4608/21, Lex nr 3396134), jednak z uwagi na sformułowanie zarzutów naruszenia prawa materialnego (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) i zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I przepisów procesowych (punkt 2 petitum tejże skargi kasacyjnej) i ich argumentowanie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż należy je łącznie rozważyć i rozpatrzyć. Spór w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości dokonania przez organy w niniejszej sprawie oceny jednej z przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, wynikającej z treści art. 58 § 1 k.p.a., tj. przesłanki uprawdopodobnienia przez zainteresowanego, że uchybienie terminu nastąpił bez jego winy. Jak wskazuje się w doktrynie i judykaturze przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestnika postępowania. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Organ administracji dokonuje oceny braku winy, przy czym przepisy k.p.a. nie wprowadziły w tym zakresie żadnych ograniczeń. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Dlatego też uważa się, iż pożądany tu jest kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Natomiast sama choroba, zwolnienie lekarskie, czy nawet pobyt w szpitalu nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza to bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę (np. sporządzenia odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika, albo osobę trzecią. Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, iż ocena braku uprawdopodobnienia przez skarżącego kasacyjnie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji, dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, była prawidłowa. Rację ma skarżący kasacyjnie organ, że wskazywane przez stronę jako przyczyny uchybienia terminu okoliczności takie jak czasowa zmiana miejsca zamieszkania i nie powiadomienie o tym organu, ani nie posłużenie się inną osobą w celu odbioru korespondencji z dotychczasowego miejsca zameldowania (i zamieszkania) lub nie złożenie stosownego wniosku w placówce pocztowej celem przekazywania mu przez pocztę korespondencji do nowego miejsca pobytu, nie świadczy o dbałości o swoje sprawy i nie wskazuje na zachowanie obiektywnego miernika staranności przy prowadzeniu własnych spraw przez stronę. Jak zasadnie podnosi skarżący kasacyjnie organ w doktrynie i orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, ze zły stan zdrowia nie przesadza jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (tak: postan. NSA z 2 października 2007 r., sygn. akt II OZ 872/07; postan. SN z 29 stycznia 2002 r. sygn. akt II UZ 90/01, publ. OSNP 2003/24/604). Jak niewadliwie uznał skarżący kasacyjnie organ nie każda choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. "Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi uwiarygodnić, iż stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Tymczasem skarżący jako przyczynę uchybienia terminu wskazał wieloletnią chorobę alkoholową i związana z nią utratę kontaktu z rzeczywistością, spowodowaną piciem alkoholu oraz podjętym leczeniem i przyjmowanymi z tego powodu lekami. W ocenie Kolegium (...) takie schorzenia nie mają niespodziewanego lub nagłego charakteru, a ogólnie zły stan zdrowia skarżącego spowodowany wieloletnim nadużywaniem alkoholu nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminu. W przekonaniu organu (...) wniesienie odwołania z uchybieniem terminu zostało przez skarżącego zawinione. Nie zadbał on należycie o swoje interesy, wykazał się brakiem staranności w prowadzeniu swoich spraw. Takie zachowanie nie ma charakteru przeszkody, której nie mógł zapobiec, chociażby zwracając się o pomoc do rodziny, czy osób trzecich. Jak wynika z oświadczenia złożonego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący z uwagi na rzekomy brak środków do życia pozostawał pod opieką byłej żony oraz syna. Pomijając już wewnętrzną sprzeczność pomiędzy brakiem środków do życia oraz zatrzymaniem skarżącego przez Policję w trakcie kierowania samochodem, do którego należy za coś kupić paliwo oraz go ubezpieczyć, to jednak skarżący miał do kogo zwrócić się o pomoc w zadbaniu o swoje interesy. Nic nie stało na przeszkodzie, aby osoby opiekujące się skarżącym sprawdziły czy na adres zameldowania nie przychodzi korespondencja." (s. 5-6 skargi kasacyjnej SKO). Nadto ze wskazanego wyżej stanu faktycznego sprawy wynika, iż w czasie zastępczego doręczenia stronie decyzji przez organ I instancji M. J. nie przebywał w szpitalu. Ostatni udokumentowany okres pobytu w szpitalu obejmuje 27.09.2019 r. – 25.10.2019 r. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zasadne są zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji: art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. (pkt 1 lit. b) petitum skargi kasacyjnej) oraz zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez "błędna wykładnię i błędne przyjęcie, iż choroba alkoholowa M. J. i jej następstwa oraz przyjmowane z tego powodu leki są okolicznością wystarczającą do przyjęcia, iż uchybienie terminowi na złożenie odwołania nastąpiło bez winy strony". Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast zarzutu analizowanej skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. Na s. 7 i 8 uzasadnienia wyroku Sąd I instancji wskazał, iż organ, w jego ocenie, naruszył art. 58 § 1 i 2 k.p.a., "błędnie oceniając okoliczności sprawy" co w konsekwencji jest powodem zastosowania w sprawie przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Natomiast odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania - art. 141 § 4 p.p.s.a. in fine, to stwierdzić trzeba, iż zarzuty w tym zakresie nie mogły odnieść spodziewanego skutku, skoro na podstawie całokształtu uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wskazania te dają się uchwycić, choć nie zostały umieszczone w wydzielonej, końcowej części uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów wskazane w pkt 1 lit. a) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów podkreślenia wymaga, że powołane przepisy prawa należą do przepisów ustrojowych, a nie do przepisów prawa materialnego. O naruszeniu przepisów art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13). Żadna z takich sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany po rozpatrzeniu skargi na postanowienie organu (SKO). WSA w Łodzi przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego Sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Po zbadaniu legalności działalności powyższego organu administracji publicznej, Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił wydane w sprawie postanowienie organu, czyli zastosował jeden z środków przewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanych przepisów w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony. Jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla skarżącego (lub organu), jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. W takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu dyspozycji art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2074/13). To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z oceną ustalonego stanu faktycznego dokonaną przez Sąd I instancji, nie oznacza, że doszło do ich naruszenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 188 p.p.sa., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI