II GSK 960/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki dotyczącą obowiązku utrzymywania zapasów ropy naftowej dla produktu o kodzie CN 2710 19 29, uznając jego kwalifikację jako paliwa zgodnie z definicjami unijnymi.
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, kwestionując decyzję Ministra Energii w sprawie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących opłaty zapasowej. Spór dotyczył kwalifikacji produktu o kodzie CN 2710 19 29 jako paliwa podlegającego obowiązkowi utrzymywania zapasów. Spółka argumentowała, że produkt ten, ze względu na swoje właściwości, nie nadaje się do wykorzystania jako paliwo silnikowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że kwalifikacja produktu jako paliwa zależy od spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu UE nr 1099/2008, a nie od jego faktycznego przeznaczenia czy właściwości fizykochemicznych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Energii w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących opłaty zapasowej. Kluczowym zagadnieniem była kwalifikacja produktu naftowego oznaczonego kodem CN 2710 19 29 jako paliwa, od którego zależał obowiązek utworzenia i utrzymania zapasów obowiązkowych oraz ewentualna odpowiedzialność za ich nieutrzymywanie. Spółka podnosiła, że produkt ten, ze względu na swoje właściwości, nie nadaje się do wykorzystania jako paliwo silnikowe, a jego klasyfikacja w systemie zapasów nie musi być zgodna z Nomenklaturą Scaloną. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko organu administracji i sądu pierwszej instancji. Sąd uznał, że dla zakwalifikowania produktu jako paliwa istotne jest spełnienie przez niego warunków określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 w sprawie statystyki energii, a nie jego faktyczne przeznaczenie czy właściwości fizykochemiczne. Definicja "innych naft" zawarta w tym rozporządzeniu odwołuje się do obiektywnych cech produktów naftowych, a nie ich przeznaczenia. Sąd podkreślił, że kody CN są jedynie jedną z wytycznych przy określaniu wykazu surowców i produktów naftowych, a ustawa o zapasach odwołuje się do definicji z rozporządzenia 1099/2008. Ponadto, sąd wskazał, że wykładnia przepisów ustawy o zapasach odpowiada dyrektywie Rady 2009/119/WE, nakładającej obowiązek utrzymywania minimalnych zapasów. NSA odrzucił argumenty spółki dotyczące wykładni celowościowej i prawno-porównawczej, podkreślając prymat wykładni językowej i zakaz dokonywania wykładni prawotwórczej przez sądy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, produkt naftowy o kodzie CN 2710 19 29 jest kwalifikowany jako paliwo w rozumieniu ustawy o zapasach, niezależnie od jego faktycznego przeznaczenia czy właściwości fizykochemicznych, jeśli spełnia warunki określone w rozporządzeniu UE nr 1099/2008.
Uzasadnienie
Kwalifikacja produktu jako paliwa zależy od spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu UE nr 1099/2008, które odwołuje się do obiektywnych cech produktów naftowych, a nie ich faktycznego przeznaczenia. Ustawa o zapasach odwołuje się do definicji z tego rozporządzenia, a kody CN są jedynie jedną z wytycznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
ustawa o zapasach art. 2 § pkt 2 i 3
Ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym
Definicja paliwa opiera się na warunkach określonych w rozporządzeniu UE nr 1099/2008, a nie na faktycznym przeznaczeniu produktu.
ustawa o zapasach art. 3 § ust. 5 pkt 1
Ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym
Szczegółowy wykaz surowców i produktów naftowych określa się w drodze rozporządzenia, biorąc pod uwagę m.in. klasyfikację Nomenklatury Scalonej (kody CN).
ustawa o zapasach art. 5 § ust. 3 pkt 1
Ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym
Ustalając wykaz surowców i produktów naftowych, właściwy minister powinien posłużyć się klasyfikacją Nomenklatury CN (kodami CN).
ustawa o zapasach art. 63 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1
Ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym
Nieutworzenie i nieutrzymywanie zapasów obowiązkowych może skutkować nałożeniem kary pieniężnej.
Pomocnicze
rozporządzenie MG w sprawie wykazu surowców § § 5 pkt 9
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowego wykazu surowców oraz produktów naftowych objętych systemem zapasów interwencyjnych oraz wykazu paliw stanowiących podstawę do wyliczenia opłaty zapasowej
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwalifikacja produktu naftowego jako paliwa zależy od spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu UE nr 1099/2008, a nie od jego faktycznego przeznaczenia czy właściwości fizykochemicznych. Kody CN są jedynie jedną z wytycznych przy określaniu wykazu surowców i produktów naftowych, a ustawa o zapasach odwołuje się do definicji z rozporządzenia 1099/2008. Wykładnia przepisów ustawy o zapasach odpowiada dyrektywie Rady 2009/119/WE. Sądy administracyjne nie mogą dokonywać wykładni prawotwórczej ani zastępować prawodawcy.
Odrzucone argumenty
Produkt o kodzie CN 2710 19 29, ze względu na swoje właściwości, nie nadaje się do wykorzystania jako paliwo silnikowe i nie powinien być objęty obowiązkiem utrzymywania zapasów. Katalog paliw w systemie zapasów musi być zgodny z Nomenklaturą Scaloną. Kategoria "innych naft" w rozporządzeniu UE ws. statystyki energii zawiera inne kategorie paliw niż wskazane w tej kategorii w Nomenklaturze Scalonej. Jedynym kryterium uzasadniającym klasyfikację danego produktu do kategorii "innych naft" są określone w rozp. UE ws. statystyki energii zakresy temperatury destylacji. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 2 pkt 3, art. 3 ust. 5 pkt 1, art. 5 ust. 3 pkt 1, art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o zapasach). Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
Definicje zawarte w załączniku B rozdział 4 rozporządzenia 1099/2008 odwołują się do obiektywnych cech produktów naftowych, przede wszystkim do ich cech fizykochemicznych. Sądy administracyjne nie mogą zmieniać, ani uzupełniać obowiązującej regulacji prawnej poprzez dokonanie wykładni prawotwórczej. Nie powinny bowiem zastępować prawodawcy. Odwoływanie się do zwężającego – potocznego rozumienia pojęcia paliw polegające na ograniczeniu jego zakresu do paliw silnikowych abstrahuje od normatywnej treści definicji zawartej w ustawie o zapasach, co jest niezgodne z zasadami wykładni prawa przyznającymi pierwszeństwo wykładni językowej.
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
sprawozdawca
Cezary Pryca
przewodniczący
Tomasz Smoleń
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku utrzymywania zapasów ropy naftowej i produktów naftowych, zwłaszcza w kontekście kwalifikacji produktów o kodach CN i odniesień do prawa unijnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego produktu (CN 2710 19 29) i jego kwalifikacji w ramach konkretnej ustawy o zapasach. Interpretacja opiera się na szczegółowych definicjach prawnych i unijnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego sektora gospodarki (energetyka) i interpretacji przepisów dotyczących bezpieczeństwa paliwowego. Choć techniczna, pokazuje, jak definicje prawne i unijne wpływają na obowiązki przedsiębiorców.
“Czy Twój produkt naftowy podlega obowiązkowym zapasom? NSA wyjaśnia kluczowe kryteria kwalifikacji.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 960/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-08-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/ Cezary Pryca /przewodniczący/ Tomasz Smoleń Symbol z opisem 6049 Inne o symbolu podstawowym 604 657 Hasła tematyczne Działalność gospodarcza Sygn. powiązane VI SA/Wa 318/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-14 Skarżony organ Minister Energii Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1323 art. 2 pkt 2 i 3, art. 3 ust. 5 pkt 1, art. 5 ust. 3 pkt 1, art. 63 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - tekst jedn. Dz.U.UE.L 2009 nr 265 poz 9 art. 2 lit. i) Dyrektywa Rady 2009/119/WE z dnia 14 września 2009 r. nakładająca na państwa członkowskie obowiązek utrzymywania minimalnych zapasów ropy naftowej lub produktów ropopochodnych Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 art. 1 § 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 184 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2022 poz 329 art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2014 poz 1806 § 5 pkt 9 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowego wykazu surowców oraz produktów naftowych objętych systemem zapasów interwencyjnych oraz wykazu paliw stanowiących podstawę do wyliczenia opłaty zapasowej Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 318/19 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Energii z dnia 3 grudnia 2018 r., nr 29/12/2018 w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących opłaty zapasowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. Sp. z o.o. w K. na rzecz Ministra Klimatu i Środowiska 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 318/19, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę B. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Energii z dnia 3 grudnia 2018 r., w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących opłaty zapasowej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła B. Sp. z o.o. w K. zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 2 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 2 lit. k) z ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1323 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa o zapasach), a także w zw. z § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowego wykazu surowców oraz produktów naftowych objętych systemem zapasów interwencyjnych oraz wykazu paliw stanowiących podstawę do wyliczenia opłaty zapasowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1806; powoływanego dalej jako: rozporządzenie MG w sprawie wykazu surowców), oraz w zw. z załącznikiem B rozdział 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 z dnia 22 października 2008 r. w sprawie statystyki energii (Dz. Urz. UE L 304 z 14 listopada 2008 r., str. 1 ze zm.; powoływanego dalej jako: rozporządzenie UE w sprawie statystyki energii) uwzględniającym zmiany wprowadzone rozporządzeniem Komisji UE 2017/2010 z dnia 9 listopada 2017 r. zmieniającym to rozporządzenie w odniesieniu do aktualizacji rocznych i miesięcznych statystyk dotyczących energii, w tym definicję oleju napędowego ujętą w pkt 3.4.16. obecnego brzmienia załącznika A do rozporządzenia UE ws. statystyki energii (Dz. U. UE seria L z dnia 10 listopada 2017 r. Nr 292, str. 3 i nast.) - poprzez ich błędną wykładnią polegającą na przyjęciu, że: - katalog paliw w systemie zapasów nie musi być zgodny z Nomenklaturą Scaloną; - kategoria innych naft z załącznika A do rozp. UE ws. statystyki energii zawiera inne kategorie paliw, niż wskazane w tej kategorii w Nomenklaturze Scalonej, w tym obejmuje produkt o kodzie CN 2710 19 29; - jedynym kryterium uzasadniającym klasyfikację danego produktu do kategorii innych naft w rozumieniu ustawy o zapasach są określone w rozp. UE ws. statystyki energii zakresy temperatury destylacji, a w konsekwencji powyższego, błędne przyjęcie, iż: - produkt klasyfikowany do kodu CN 2710 19 29, który ze względu na swoje właściwości nie nadaje się do wykorzystania jako paliwa silnikowe, stanowi paliwo w rozumieniu ustawy o zapasach; 2. art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o zapasach oraz w zw. z § 2 pkt 9 rozp. MG ws. wykazu surowców, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w związku z dokonaniem przywozu produktu klasyfikowanego do kodu CN 2710 19 29, który jest wykorzystywany jako paliwa silnikowe, Spółka jest zobowiązana do utworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych. 3. art. 63 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 63 ust. 2 pkt 1 ustawy o zapasach poprzez błędne uznanie, że nieutworzenie i nieutrzymywanie zapasów obowiązkowych w związku z dokonaniem czynności stanowiącej przywóz w rozumieniu ustawy o zapasach, którego przedmiotem będzie produkt klasyfikowany do kodu CN 2710 19 29, który ze względu na swoje właściwości nie nadaje się do wykorzystania jako paliwa silnikowe, może skutkować nałożeniem przez Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych kary pieniężnej. II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji naruszającej wskazane powyżej przepisy prawa materialnego; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, sporządzonego w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy. Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wskazany w odpowiedzi na skargę kasacyjną pogląd organu administracji, że dla zakwalifikowania produktów średnich frakcji ropy naftowej wskazanych przez Skarżącego kasacyjnie, a oznaczonych kodem CN 2710 19 29 do danej kategorii produktów naftowych, w tym paliw, zgodnie z ustawą o zapasach nie ma znaczenia ich przeznaczenie, czy też posiadanie przez te produkty cech fizykochemicznych umożliwiających wykorzystywanie do celów napędowych lub opałowych. Zatem za prawidłowe uznać należy stanowisko, że okoliczność braku przeznaczenia produktu do celów napędowych lub opałowych nie zmienia kwalifikacji produktu naftowego o kodzie CN 2710 19 29. Art. 2 pkt 2 ustawy o zapasach wskazuje bowiem, że dla uznania konkretnego produktu za paliwo istotne jest nie przeznaczenie produktu, ale spełnienie przez ten produkt warunków określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 z dnia 22 października 2008 r. w sprawie statystyki energii (Dz. Urz. UE L 304 z 14.11.2008, str. 1, ze zm.). Definicja "innych naft" zawarta w rozporządzeniu 1099/2008 nie zawiera natomiast określenia przeznaczenia tego nośnika energii dla celów grzewczych czy napędowych poprzestając na wskazaniu, że są to rafinowane produkty destylacji ropy naftowej wykorzystywane w sektorach innych niż transport lotniczy, których temperatura destylowania mieści się w zakresie 150—3000C. Definicje zawarte w załączniku B rozdział 4 rozporządzenia 1099/2008 odwołują się do obiektywnych cech produktów naftowych, przede wszystkim do ich cech fizykochemicznych. Zatem słusznie stwierdził Sąd I instancji definicja zawarta w Rozporządzeniu 1099/2008 odwołuje się do cech fizykochemicznych produktów naftowych, a nie faktycznego przeznaczenia (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., II GSK 435/19 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji i organ administracji słusznie przyjęli, że z delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 5 pkt 1 ustawy o zapasach wynika, iż szczegółowy wykaz surowców oraz produktów naftowych uwzględnianych podczas ustalania ilości zapasów interwencyjnych zostanie określony w drodze rozporządzenia, biorąc pod uwagę obowiązującą klasyfikację Nomenklatury Scalonej (kody CN) według załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. L 256 z 07.09.1987, str. 1), strukturę zużycia paliw na rynku krajowym oraz zobowiązań międzynarodowych Rzeczypospolitej Polskiej. Kody CN są więc jedną z trzech wytycznych, obok struktury zużycia paliw na rynku krajowym oraz zobowiązań międzynarodowych Rzeczypospolitej Polskiej, które właściwy minister zobowiązany był uwzględnić podczas określania wykazu surowców i produktów naftowych. W tej sytuacji, nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie, jakoby ustawodawca posłużył się natomiast odesłaniem wprost i tylko wyłącznie do Nomenklatury Scalonej. Trafnie podniesiono również w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że ustawodawca nie posłużył się także w powyższym przepisie chociażby zwrotem analogicznym do tego, który użył w art. 2 pkt 2 ustawy o zapasach przy odwołaniu się do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady, tj. "produkty naftowe E. I określone w C. l". Zasadnie zatem wskazał organ oraz Sąd I instancji, że świadczy to o celowym zabiegu ustawodawcy, a także o braku bezpośredniego odwołania do Nomenklatury Scalonej. Prawidłowe jest również stanowisko organu i WSA, że zastosowanie w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o zapasach zwrotu "biorąc pod uwagę obowiązującą klasyfikację" oznacza, iż ustalając wykaz surowców i produktów naftowych właściwy minister powinien się posłużyć klasyfikacją Nomenklatury CN (kodami CN), nie zaś definicjami produktów zawartymi w tej klasyfikacji. Rozporządzenie wydawane na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy o zapasach powinno być natomiast zgodne z rozporządzeniem 1099/2008. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno organ jak i Sąd I instancji w pełni zasadnie także przyjęły, że decydujące znaczenie dla zakwalifikowania danego produktu do konkretnej kategorii paliw na podstawie ustawy o zapasach ma zatem spełnienie przez niego warunków określonych dla tej kategorii produktów w rozporządzaniu 1099/2008, nie zaś jego klasyfikacja do określonej kategorii produktów w ramach Nomenklatury Scalonej. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że omawiana wykładnia przepisów ustawy o zapasach oraz rozporządzania w sprawie wykazu surowców odpowiada dyrektywie Rady 2009/119/WE z dnia 14 września 2009 r. nakładającej na państwa członkowskie obowiązek utrzymywania minimalnych zapasów ropy naftowej lub produktów ropopochodnych (Dz. Urz. UE L 265 z 09.10.2009, str. 9), której wdrożeniu służyła ustawa o zapasach. Zgodnie z art. 2 lit. i) tej dyrektywy "zapasy naftowe" oznaczają zapasy nośników energii wymienionych w rozdziale 3.4 załącznika A do rozporządzenia (WE) nr 1099/2008. Nie zmienia tego stanowiska argumentacja skargi kasacyjnej odwołująca się do motywów celowościowych wprowadzenia opłaty zapasowej oraz prawno–porównawczych, poprzez sięganie do definicji zawartych w prawie energetycznym. Odnośnie do tych ostatnich argumentów słusznie podniósł organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że są one chybione o tyle, że w zakresie do celów stworzenia i utrzymywania systemu zapasów interwencyjnych – jest nimi zapewnienie zaopatrzenia w ropę naftową i produkty naftowe w sytuacji wystąpienia zakłóceń w ich dostawach na rynek krajowy oraz wypełniania zobowiązań międzynarodowych (art. 3 ust. 1 ustawy o zapasach). Według NSA trafne jest stanowisko, że odwoływanie się do zwężającego – potocznego rozumienia pojęcia paliw polegające na ograniczeniu jego zakresu do paliw silnikowych abstrahuje od normatywnej treści definicji zawartej w ustawie o zapasach, co jest niezgodne z zasadami wykładni prawa przyznającymi pierwszeństwo wykładni językowej, a w szczególności - definicjom legalnym tekstu prawnego. Jak wskazuje się w orzecznictwie i nauce prawa "wykładnia językowa jest punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni prawa i zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym" (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r., FPS 14/99, ONSA z 2000 r. Nr 3, poz. 92). Odstępstwo od reguły prymatu językowego sensu przepisu dopuszczalne jest wtedy, gdy wykładnia gramatyczna prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi lub do rażącej niesprawiedliwości, sankcjonuje nieracjonalność ustawodawcy, niweczy cel instytucji prawnej, prowadzi do wniosków niedorzecznych lub wynika z błędu legislacyjnego (wyrok z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 976/08; wyrok NSA z 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt I FSK 637/10 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz powoływany tam L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 75 i n.), a z takim przypadkiem nie mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. Dodatkowo w tym miejscu należy podkreślić, iż sądy administracyjne nie mogą zmieniać, ani uzupełniać obowiązującej regulacji prawnej poprzez dokonanie wykładni prawotwórczej (wyrok NSA z 19 lipca 2019 r., I OSK 2472/17; wyrok NSA z 11 sierpnia 2020 r., II GSK 3958/17 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie powinny bowiem zastępować prawodawcy (wyrok NSA z 19 lipca 2019 r., I OSK 2472/17 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), ponieważ inna jest rola ustrojowa tychże sądów (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1018/06, POP 2008/4/49 ). Tego rodzaju działania wykraczają poza kontrolę działalności administracji publicznej z uwzględnieniem kryterium legalności (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych), wynikającym z określonej w art. 184 Konstytucji - pozycji ustrojowej sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z 13.08.2009 r., II FSK 614/08 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym kontekście należy także zwrócić uwagę, iż definicja paliw zawarta w art. 2 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 2 ustawy o zapasach nie zawiera odniesienia do żadnego z przywołanych przez Spółkę aktów normatywnych, w szczególności do Nomenklatury Scalonej. Jedyne odniesienie zawarte w art. 2 pkt 2 ustawy o zapasach, to znaczy w definicji legalnej, dotyczy rozporządzenia 1099/2008. Prawidłowo podkreślono również w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że produkt oznaczony kodem CN 27 10 19 29 również na gruncie przepisów Prawa energetycznego został zaliczony do paliw ciekłych, w tym również w kategorii "inne nafty" (§ 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego wykazu paliw ciekłych, których wytwarzanie, magazynowanie lub przeładunek, przesyłanie lub dystrybucja, obrót, w tym obrót z zagranicą wymaga koncesji oraz których przywóz wymaga wpisu do rejestru podmiotów przywożących). Jak zaznacza się w orzecznictwie NSA celem opłaty zapasowej jest sfinansowanie drugiej części zapasów interwencyjnych – tej która jest utrzymywana przez podmiot publiczny, tj. Agencję Rezerw Materiałowych i w związku z tym obowiązek ponoszenia opłaty zapasowej nałożono na wszystkie podmioty, które dokonują przywozu paliw na terytorium RP bądź produkują paliwa (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., II GSK 435/19 oraz wyrok NSA z 28 lutego 2019 r. sygn. akt II GSK 5433/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych uwag jako bezzasadny należało ocenić argument skargi kasacyjnej, wskazujący na konieczność zignorowania wykładni językowej ww. przepisów w związku z tym, że "przywożone produkty naftowe nie wchodzą w wolumen wykorzystywanych w naszym kraju paliw, w związku z czym, ujmując rzecz kolokwialnie, nie ma sensu stosować do nich zabezpieczeń paliwowych, w tym restrykcji z ustawy o zapasach". Niezasadnie wskazywał przy tym kasator na potrzebę wykorzystania w tym zakresie wykładni funkcjonalnej (celowościowej) omawianych przepisów. Należy podkreślić, iż sądy administracyjne nie mogą zmieniać, ani uzupełniać obowiązującej regulacji prawnej poprzez dokonanie wykładni prawotwórczej (wyrok NSA z 19 lipca 2019 r., I OSK 2472/17; wyrok NSA z 11 sierpnia 2020 r., II GSK 3958/17 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie powinny bowiem zastępować prawodawcy (wyrok NSA z 19 lipca 2019 r., I OSK 2472/17 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), ponieważ inna jest rola ustrojowa tychże sądów (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1018/06, POP 2008/4/49). Tego rodzaju działania wykraczają poza kontrolę działalności administracji publicznej z uwzględnieniem kryterium legalności (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych), wynikającym z określonej w art. 184 Konstytucji - pozycji ustrojowej sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z 13.08.2009 r., II FSK 614/08 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych uwag jako bezzasadny należało ocenić, zawarty w petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 2 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 2 lit. k) z ustawy o zapasach, a także w zw. z 5 § pkt 9 rozporządzenia MG w sprawie wykazu surowców oraz w związku z załącznikiem B rozdział 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 z dnia 22 października 2008 r. w sprawie statystyki energii. W tej sytuacji, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, jakoby w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia art. 63 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 63 ust. 2 pkt 1 ustawy o zapasach. Niezasadne są także zarzuty z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Przede wszystkim w świetle powyższych uwag brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji uchybił treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji naruszającej wskazane powyżej przepisy prawa materialnego. Dodatkowo należy zauważyć, iż zarzut art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. mógłby być podstawą kasacyjną jeżeli np. sąd pierwszej instancji nie zastosuje tego przepisu pomimo stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź też zastosuje ten przepis w sytuacji gdy stwierdzone naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy, lecz ze sformułowanego w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzutu ani z zawartego w niej uzasadnienia tego rodzaju zastrzeżenia nie wynikają. Podobnie Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wskazana regulacja ma charakter ustrojowy i kompetencyjny, a zatem omawiany przepis mógłby być naruszony jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności. Ze sformułowanych zarzutów nie wynika, aby tego rodzaju uchybienia kasator podnosił. Dlatego nieuzasadnione było powoływanie się na ten przepis. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. nie stanowi bowiem podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy. Również Sąd I instancji nie naruszył przepisów art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Art. 3 § 2 p.p.s.a. określa katalog spraw objętych właściwością sądu administracyjnego, czego skarga kasacyjna nie podważyła w odniesieniu do omawianej sprawy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Wskazane wyżej zarzuty nie mogą służyć także kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie służą one również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy. Podniesione w tym zakresie uwagi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i przy okazji formułowania zarzutów prawa materialnego wymykają się kontroli NSA. Autor skargi kasacyjnej nie sformułował bowiem żadnych zarzutów dotyczących przepisów postępowania, za pomocą których mógłby podważyć stan faktyczny przyjęty za podstawę wyrokowania. W ocenie NSA nie jest trafny również zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazujący, że zaskarżony wyrok zawiera wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie. W ocenie NSA zarzuty te nie są trafne. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie są wewnętrznie sprzeczne, ale są w wystarczającym stopniu zrozumiałe i jasne. WSA wskazał bowiem, że skoro bowiem Spółka, zgodnie z udzielonymi wyjaśnieniami, przywozi na terytorium Polski produkt naftowy o kodzie CN 2710 19 29, który jest paliwem (inną naftą), w świetle art. 2 pkt 3 ustawy w zw. z pozostałymi wymienionymi w decyzji przepisami, ma obowiązek uiszczenia opłaty zapasowej. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż w konsekwencji skoro Skarżąca kasacyjnie jest zobowiązana do ponoszenia opłaty zapasowej, to w przypadku niewykonania tego obowiązku może to skutkować nałożeniem na Skarżącą kasacyjnie kary pieniężnej. W tej sytuacji, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, jakoby w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Nieusprawiedliwione są zatem procesowe zarzuty kasacyjne. WSA, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI