II GSK 959/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automacie poza kasynem, uznając, że wynajmujący lokal, który zapewnił dostęp do energii i czerpał zysk z czynszu uzależnionego od funkcjonowania automatu, jest 'urządzającym gry'.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na K. Z. za urządzanie gier hazardowych na automacie poza kasynem. Sąd I instancji utrzymał decyzję organu, uznając skarżącą za 'urządzającą gry' na podstawie umowy dzierżawy lokalu i zapewnienia dostępu do energii elektrycznej. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego (brak notyfikacji przepisów UE) oraz postępowania (dowolna ocena dowodów). NSA oddalił skargę, powołując się na uchwałę II GPS 1/16, która stwierdza, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym podlegającym obowiązkowi notyfikacji. Sąd podkreślił, że wynajmujący lokal, który wie o hazardowym charakterze działalności i czerpie z niej korzyści, jest uznawany za 'urządzającego gry'.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. Z. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automacie poza kasynem. Sąd I instancji ustalił, że w lokalu prowadzonym przez skarżącą ujawniono automat do gier, a skarżąca, jako dzierżawca lokalu, zapewniła dostęp do energii elektrycznej i czerpała zysk z czynszu uzależnionego od funkcjonowania urządzenia. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie prawa materialnego, w tym brak notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, co miało czynić je bezskutecznymi. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, kwestionując ocenę dowodów i uznanie jej za 'urządzającą gry'. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd oparł się na uchwale składu siedmiu sędziów II GPS 1/16, zgodnie z którą art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym podlegającym obowiązkowi notyfikacji. Sąd podkreślił, że pojęcie 'urządzającego gry' obejmuje ogół czynności logistycznych umożliwiających realizację działalności hazardowej, w tym zapewnienie miejsca, dostępu do energii, a także świadomość i czerpanie korzyści z takiej działalności. W ocenie NSA, skarżąca, jako wynajmująca lokal i zapewniająca jego funkcjonowanie dla automatu, była świadoma nielegalnego procederu i aktywnie uczestniczyła w jego umożliwieniu, co uzasadniało nałożenie na nią kary pieniężnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie podlega obowiązkowi notyfikacji.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na uchwałę II GPS 1/16, stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie ustanawia zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu, ani zakazu świadczenia usług, a jego sankcje nie ingerują w dopuszczalne przeznaczenie produktu. Nie spełnia on definicji 'specyfikacji technicznej' ani 'innych wymagań' w rozumieniu dyrektywy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
Przepis ten nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej.
u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Pomocnicze
u.g.h. art. 14 § ust. 1
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 2 § ust. 3
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 2 § ust. 5
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 4 § ust. 1 pkt 1 ppkt a
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 129 § ust. 3
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 135
Ustawa o grach hazardowych
k.p.a. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 191
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 192
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 120
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 121 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 122
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 184
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Dz. U. z 2018 r., poz. 265 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym podlegającym obowiązkowi notyfikacji UE. Wynajmujący lokal, który jest świadomy hazardowego charakteru działalności i czerpie z niej korzyści, jest uznawany za 'urządzającego gry'. Ustalenia faktyczne organów i sądu I instancji były prawidłowe i oparte na materiale dowodowym.
Odrzucone argumenty
Przepisy ustawy o grach hazardowych (w tym art. 89 ust. 1 pkt 2) są przepisami technicznymi i nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej, co czyni je bezskutecznymi. Skarżąca kasacyjnie nie była 'urządzającą gry', a jedynie wynajmowała powierzchnię lokalu. Organ dokonał dowolnej oceny dowodów i błędnie ustalił stan faktyczny.
Godne uwagi sformułowania
„urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych Wynajmując lokal na cele prowadzenia działalności hazardowej podejmuje on bowiem faktyczne działania w celu umożliwienia prowadzenia takiej działalności poprzez udostępnienie lokalu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Dąbek
sędzia
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni pojęcia 'urządzającego gry' w kontekście wynajmu lokali na działalność hazardową oraz potwierdzenie braku obowiązku notyfikacji przepisów dotyczących kar za urządzanie gier hazardowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wynajmu lokalu i zapewnienia infrastruktury dla automatu do gier hazardowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za urządzanie gier hazardowych, szczególnie w kontekście przepisów UE i roli pośredników (wynajmujących lokale). Jest to istotne dla branży hazardowej i organów kontroli.
“Wynajmujesz lokal pod automat? Możesz być uznany za urządzającego gry hazardowe i zapłacić karę!”
Dane finansowe
WPS: 12 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 959/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-08-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane III SA/Łd 283/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-05-24 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2. Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 1 pkt 11. Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia WSA (del.) Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 283/19 w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 16 stycznia 2019 r., nr 1001-IOA.4246.294.2018.7.BN w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. Z. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 24 maja 2019 r. oddalił skargę K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 16 stycznia 2019 r., w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: w wyniku przeprowadzonej w dniu 30 marca 2015 r. kontroli w sklepie "D. K.", mieszczącym się w W. [...], ujawniono włączony i udostępnione dla grających urządzenie Apex nr [...]. W ramach czynności kontrolnych przeprowadzono eksperymenty polegające na przeprowadzeniu gier próbnych na tych urządzeniach. Ustalenia kontroli stały się podstawą decyzji Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi z dnia 12 września 2018 r., którą wymierzono skarżącej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Objętą skargą decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ za bezsporne uznał, że w lokalu, w którym skarżąca prowadziła działalność, były urządzane gry na ujawnionym automacie, na podstawie zawartej przez stronę umowy dzierżawy części powierzchni użytkowej z dnia 10 grudnia 2014 r., zawartej z T. S. Sp. z o.o. w W. (właścicielem automatu). Okoliczność ta została potwierdzona protokołem kontroli, w szczególności opisanym w nim eksperymencie odtworzenia gry na przedmiotowym automacie, w wyniku którego stwierdzono, że gry dostępne na urządzeniu spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h.), gdyż gracze nie mieli wpływu na wyniki gier (ułożenie się symboli widocznych na ekranie urządzenia), które były zależne tylko od urządzenia. Zdaniem organu odwoławczego, pomimo braku nałożenia na skarżącą obowiązków związanych z obsługą urządzenia, treść zawartej przez skarżąca umowy wskazuje, iż wypłata umówionego miesięcznego czynszu dzierżawnego uzależniona była od funkcjonowania automatu, co nie byłoby możliwe bez udostępnienia przez stronę dostępu do automatu, zapewnienia dopływu energii elektrycznej, czy choćby wynikające z umowy obowiązki skarżącej w zakresie informowania właściciela urządzenia o wszelkich nieprawidłowościach w działaniu automatu, jego uszkodzenia, czy ewentualnej kradzieży. Świadczyło to, w ocenie organu, że zawarta przez skarżącą umowa nie dotyczyła jedynie dzierżawy części lokalu, którym dysponowała. W ocenie organu odwoławczego bezspornym było, że skarżąca nie posiadając wymaganego prawem zezwolenia, urządzała w lokalu prowadzonego przez siebie sklepu "D. K." gry na automacie poza kasynem gier, spełniła przesłanki, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., co uzasadniało nałożenie na nią kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Oddalając skargę na tą decyzję Sąd I instancji, w pierwszej kolejności stwierdził, że organ prawidłowo przyjął, że ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe z naruszeniem przepisów prawa powinna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę skarżącą - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. W ocenie Sądu I instancji, przeprowadzone postępowanie dowodowe w szczególności: załączony do akt sprawy protokół kontroli z dnia 31 marca 2015 r., przeprowadzony w dniu 30 marca 2015 r. eksperyment odtworzenia gier na przedmiotowym automacie, wyjaśnienia skarżącej złożone w dacie kontroli, jak również powołana przez organ okoliczność, iż skarżąca wiedziała o nielegalnym charakterze urządzana gier na automatach poza kasynem gry (co wynikało z wcześniejszej kontroli przeprowadzonej w prowadzonym przez nią sklepie, zakończonej zatrzymaniem dwóch innych automatów do gier), a pomimo tej wiedzy umożliwiła zainstalowanie kolejnego urządzenia, pozwalało w sposób bezsporny stwierdzić, że skarżąca, jako dysponent przedmiotowego lokalu, urządzała gry na ujawnionym podczas kontroli urządzeniu. Konsekwencją uznania, że gry na przedmiotowym automacie spełniały definicję "gier na automacie" w rozumieniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h., zaś skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry, było wymierzenie kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h., w wysokości 12.000 zł. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy wobec braku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej jej przepisy nie mogą być stosowane, Sąd I instancji wskazał na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 ustawy z 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1201) poprzez jego niezastosowanie, Sąd wskazał, że skarżąca nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub gier na automatach o niskich wygranych, o którym mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h. Wobec tego nie mogła skutecznie powoływać się na uprawnienie wynikające z art. 4 ustawy zmianie ustawy o grach hazardowych. W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 p.p.s.a. K. Z., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: I. prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia: 1. naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w sytuacja, gdy przepisy określające urządzanie gier na automatach są przepisami technicznymi co stanowiło naruszenie § 4, § 5, § 8 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji, norm i aktów prawnych, art. 2, art. 7 oraz art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji w związku z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej zawartych w Traktacie z dnia 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii. Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską. Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską Republiką Estońską Republiką Cypryjską Republiką Łotewską Republiką Litewską Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską Republiką Słowenii i Republiką Słowacką dotyczącym przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (zwany dalej Aktem) oraz zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 135 u.g.h., poprzez zastosowanie ustawy, która nie została uprzednio notyfikowana, przez co narusza przepisy prawa europejskiego, Konstytucji RP (w tym art. 2 Konstytucji RP) i umów międzynarodowych, a tym samym nie powinny być stosowane; 2. naruszenie art. 91 ust. 3 oraz z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, przez co wydano przedmiotową decyzję wbrew zasadom pierwszeństwa prawa wspólnotowego względem krajowego; 3. naruszenie art. 2 ust. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 ppkt a oraz art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych poprzez ich błędną interpretację i niedostrzeżenie, iż są to przepisy, które nie były notyfikowane Komisji Europejskiej oraz nie były przedmiotem pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Fortuna i inni oraz C-303/15, wskutek czego zignorowano zasadę pełnej skuteczności prawa wspólnotowego w zakresie systemu zakazów i licencji, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny; II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ art. 187 § 1, art. 191, art. 192 w zw. z art. 120, 121 § 1 oraz 122 o.p. w zw. z art. 91 u.g.h., poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu i ich wybiorczą ocenę, w szczególności błędne ustalenie stanu faktycznego co do: a. uznania skarżącej kasacyjnie za urządzającą gry hazardowe, podczas gdy skarżąca kasacyjnie z tego tytułu, iż wynajmowała jedynie powierzchnie lokalu, nie dysponowała, nie ponosiła ciężarów związanych z eksploatacją i nie zarządzała urządzeniem a więc nie urządzała gier na automatach w rozumieniu art. 89 u.g.h.; b. uznania, iż skarżąca kasacyjnie zorganizowała funkcjonowanie automatów w przedmiotowym lokalu poprzez wykonywanie pewnych obowiązków nałożonych na nią przez wynajmującego, podczas gdy jedynie wynajmowała powierzchnię lokalu, a obowiązki nałożone w umowie są typowymi zobowiązaniami wynajmujących lokale lub ich części i występują w przypadku każdej umowy najmu, czy to lokalu mieszkalnego czy usługowego, a ponadto nie sprecyzowano jakie obowiązki dokładnie wykonywano poza udostępnieniem energii elektrycznej, w szczególności brak jest wykazania, aby wynajmująca aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania gier, np. poprzez ich obsługę, serwis, wypłatę wygranych; c. uznania, iż skarżąca kasacyjnie jest urządzającym gry na automacie z uwagi na wcześniejsze zatrzymanie automatów w lokalu i związaną z tym świadomość o nielegalnym procederze, podczas gdy wcześniejsze zatrzymania nie uzasadnia uznania, iż skarżąca była bezkrytycznie zaangażowana w nielegalną działalność, a ponadto toczące się postępowanie nie przesądza o tym, iż miała ona świadomość tego, że wynajęcie lokalu pod automaty jest samo w sobie nielegalne, przy czym świadomość nie jest przesłanką wymierzenia kary; d. uznania skarżącej kasacyjnie za urządzającą gry na automatach na podstawie treści umowy oraz faktu dysponowania automatem i świadomością jego nielegalności podczas gdy ustalenie podmiotu urządzającego gry jest zależne nie tylko od faktu zawarcia porozumienia - pomiędzy podmiotem wstawiającym automat i go eksploatującym a wynajmującym powierzchnię użytkową na tę działalność, ale również od tego czy wynajmujący aktywnie uczestniczył w poszczególnych czynnościach i działaniach, które mogą być uznane za równorzędne i niezbędne dla realizacji nielegalnego procederu, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie nie ustalono stopnia realizacji umowy najmu i jakie faktycznie skarżąca kasacyjnie podejmowała działania - co miało istotny wpływ na wynik sprawy i winno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji. W pierwszej kolejności odnieść się należy do najdalej idących zarzutów pomieszczonych w punkcie I petitum skargi kasacyjnej - naruszenia prawa materialnego, które z uwagi na swój komplementarny charakter rozpoznane zostaną łącznie albowiem w swojej istocie zmierzają one do zakwestionowania zastosowania w sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych, jako przepisów bezskutecznych z uwagi na swój techniczny charakter i brak ich notyfikacji. Kwestia technicznego charakteru przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jak i zależności, jaka zachodzi pomiędzy tym przepisem a nakazem określonym w art. 14 ust. 1 u.g.h. były przedmiotem rozważań w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. Uchwałą tą Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie jest związany na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14). Zgodnie z punktem 1 sentencji wspomnianej uchwały art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie można kwalifikować do kategorii przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 wymienionej dyrektywy. Nie ustanawia on bowiem żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług, a ustanowionej w nim sankcji wiążącej się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z przyjętymi w tym zakresie zasadami i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie respektowania tych zasad nie sposób byłoby łączyć z "zakazem użytkowania". Powołany przepis, gdy chodzi o ustanowione w nim przesłanki nałożenia kary pieniężnej, nie skutkuje również tym, aby konsekwencje nałożenia kary wyrażały się w ingerowaniu, w sposób oczywisty, w same możliwości dopuszczalnego przeznaczenia produktu, pozostawiając miejsce jedynie na jego marginalne zastosowanie w stosunku do tego, którego można byłoby rozsądnie oczekiwać. Ponadto podkreślono, że skoro w art. 1 pkt 3 dyrektywy 98/34/WE mowa jest o specyfikacji zawartej w dokumencie, który opisuje wymagane cechy produktu, takie jak: poziom jakości, wydajności, bezpieczeństwa lub wymiary, włącznie z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu w zakresie nazwy, pod jaką jest sprzedawany, terminologii, symboli, badań i metod badania, opakowania, oznakowania i etykietowania oraz procedur oceny zgodności, to za oczywiste uznać należy, że tak opisany warunek uznania danego przepisu krajowego za "specyfikację techniczną", nie jest spełniony w odniesieniu do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przyjęto także, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie stanowi "innych wymagań", o których mowa w art. 1 pkt 4 dyrektywy, gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów. Nie określa również warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Mając na uwadze, że przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie można kwalifikować do kategorii przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, nie sposób uznać, że nie może być on stosowany ze względu na brak notyfikacji. W konsekwencji nie można twierdzić, że zostały naruszone przepisy nakładające na Rzeczpospolitą Polską obowiązek notyfikacji przepisów technicznych oraz nakazujące odmowę zastosowania przepisów technicznych, które nie zostały notyfikowane. W tej sytuacji nie ma podstaw do twierdzenia, że brak notyfikacji art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowił przesłankę niedopuszczalności prowadzenia postępowania w sprawie. Powyższe czyni niezasadnym zarzut z punktu I.1 petitum skargi kasacyjnej oraz pozostałych zarzutów pomieszczonych w ramach zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego. Również niezasadne są stawiane w punkcie II petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w ramach których strona kwestionuje prawidłowość ceny materiału dowodowego w aspekcie uznania jej za "urządzającą gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Powołany art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane wprost w ustawie, jednakże opierając się o systematykę jego użycia w poszczególnych regulacjach, w zestawieniu z użyciem przez ustawodawcę pojęcia "prowadzącego działalności w przedmiocie urządzania gier hazardowych" przyjąć należy ukształtowaną orzecznictwem sądów administracyjnych definicję "urządzającego gry". W judykaturze, przyjęto bowiem, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze (por. wyroki NSA z dnia: 13 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 3111/17 i II GSK 3581/17). Dalej rozwijając zagadnienie, w orzecznictwie podnosi się również, że warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier (por. wyroki NSA: z dnia 13 marca 2018, sygn. akt II GSK 3745/17; z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 368/19 i inne). "Urządzającym gry" będzie zatem podmiot wypełniający swoim faktycznym działaniem, którąkolwiek, część lub wszystkie z wymienionych powyżej przesłanek. Innymi słowy działaniami podmiotu urządzającego gry hazardowe będą działania mające na celu umożliwienie sprawnego funkcjonowania automatu lub automatów do gier hazardowych zgodnie z ich przeznaczeniem w miejscu dostępnym dla potencjalnych odbiorców tego rodzaju rozrywki. Ponadto za urządzającego bądź współrządzącego, gry uznać również należy wynajmującego dany lokal lub jego część, także wówczas gdy faktycznie poza wynajęciem lokalu lub jego części nie uczestniczy on w żadnych innych czynnościach związanych z prowadzoną w ramach najmu działalnością – nie podejmował rzeczywistych działań związanych z prowadzeniem gier, obsługą automatów i klientów, itd. Status urządzającego gry należy w takiej, jak powołana sytuacji, przypisać wynajmującemu, który jest w pełni świadomy rodzaju działalności, jaką prowadzić będzie najemca. Wynajmując lokal na cele prowadzenia działalności hazardowej podejmuje on bowiem faktyczne działania w celu umożliwienia prowadzenia takiej działalności poprzez udostępnienie lokalu, w którym umiejscowiony będzie punkt gier, o których mowa w ustawie o grach hazardowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy jaki i Sąd I instancji zasadnie uznały skarżącą za podmiot wypełniający dyspozycję z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - za podmiot urządzający gry. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zaś z protokołu kontroli, zeznań skarżącej oraz umowy łączącej ją ze spółką T. S., jednoznacznie wynika, że skarżąca była co najmniej współurządzającym gry na umieszczonym w jej lokalu automacie. Jakkolwiek, co wynika z zeznań strony złożonych w trakcie kontroli, nie zajmowaał się ona bezpośrednią obsługą urządzenia do gier, to jednak zapisy umowy oraz faktyczne działania związane z umieszczeniem automatu w prowadzonym przez stronę sklepie wskazują, że wypełniła ona przywołane znamiona z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Skarżąca z tytułu umowy obierała czynsz w kwocie 200 zł, przy czym, a co wynika z treści umowy, jego wypłata uzależniona była od funkcjonowania automatu, do którego to strona dostarczała energię elektryczną. Zobowiązana była również do niezwłocznego informowania dzierżawcy o każdorazowym fakcie włamania, czy też uszkodzenia wstawionych do lokalu urządzeń. Taki zapis umowy wiążącej stronę wskazywał, że zobowiązała się ona do trzymania pieczy nad urządzeniem i jego funkcjonowaniem, a więc zobowiązała się do biernego działania związanego z urządzaniem gier na urządzeniu znajdującym się w jej lokalu. Już tylko powołane okoliczności faktyczne, w świetle wywodów odnośnie rozumienia pojęcia "urządzającego gry", czynią zasadnym uznanie, tak przez organy jak i Sąd I instancji, skarżącej za adresata art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – podmiotu, który swoimi działaniami wypełnia przesłanki z tego przepisu, na który to podmiot nakładana jest zależna do ilości ujawnionych automatów do gier, stosowna kara. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach, jak w punkcie drugim sentencji wyroku postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI