Orzeczenie · 2022-12-06

II GSK 958/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-12-06
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowykara pieniężnausterki pojazdubezpieczeństwo ruchu drogowegokontrola drogowapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który uchylił decyzję GITD o nałożeniu na P. S.A. kary pieniężnej w wysokości 2000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, a konkretnie za wykonywanie przewozu pojazdem z usterkami układu hamulcowego, kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowanymi jako niebezpieczne. Stwierdzone usterki obejmowały wycieki paliwa z ogrzewania postojowego (webasto), korozję luku bagażowego, pęknięcia ścianek, brak fartucha przeciwbłotnego oraz wycieki płynów eksploatacyjnych. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) dotyczące zbierania i oceny dowodów, a także nie uzasadniły decyzji w sposób właściwy. Wskazano na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych dowodów, takich jak przesłuchanie kierowcy czy diagnosty, a także na niejasność materiału zdjęciowego. GITD w skardze kasacyjnej zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 p.p.s.a. i przepisy k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 92a ust. 1 u.t.d. i lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d.). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczy wyłącznie formalnych aspektów uzasadnienia, a nie jego merytorycznej zawartości. W kwestii merytorycznej, NSA zgodził się z sądem pierwszej instancji, że organy dokonały wadliwej, bo nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, pomijając twierdzenia strony skarżącej. Podkreślono, że kwalifikacja wad pojazdu ma wpływ na wymierzenie kary, a rolą organu jest wykazanie, że stwierdzone usterki rzeczywiście zagrażały bezpieczeństwu. Zarzut naruszenia prawa materialnego uznano za przedwczesny, gdyż wymagał najpierw prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania od GITD na rzecz P. S.A.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wykładnia przepisów k.p.a. dotyczących oceny dowodów i uzasadniania decyzji w sprawach o nałożenie kar pieniężnych za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Podkreślenie obowiązku organów dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego i związku stwierdzonych usterek z zagrożeniem bezpieczeństwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia kary za usterki pojazdu, ale ogólne zasady postępowania dowodowego i oceny materiału mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i ocenili materiał dowodowy w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w szczególności czy stwierdzone usterki pojazdu miały charakter niebezpieczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy dokonały wadliwej i nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, pomijając twierdzenia strony skarżącej i nie wykazując w sposób logiczny, że stwierdzone usterki zagrażały bezpieczeństwu.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje organów z powodu naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących zbierania i oceny dowodów oraz niewłaściwego uzasadnienia. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że kwalifikacja wad pojazdu ma wpływ na wymierzenie kary, a rolą organu jest wykazanie związku tych wad z zagrożeniem bezpieczeństwa.

Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy zarzuty dotyczą merytorycznej strony uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków uzasadnienia, a nie jego merytorycznej zawartości.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosi się do elementów składowych uzasadnienia, a nie do poprawności stosowania prawa materialnego czy procesowego przez sąd pierwszej instancji. Wszelkie zarzuty merytoryczne należy formułować w ramach właściwej podstawy kasacyjnej.

Czy zarzut naruszenia prawa materialnego może być skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej, gdy stan faktyczny sprawy nie został ostatecznie ustalony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego jest przedwczesny, jeśli istnieją wątpliwości co do ustaleń lub oceny stanu faktycznego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że ocena stosowania prawa materialnego może nastąpić dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, co nie miało miejsca w tej sytuacji z powodu wadliwości postępowania wyjaśniającego przez organy administracji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku WSA w Opolu, który uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Przepisy (20)

Główne

u.t.d. art. 92a § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

u.t.d.

Ustawa o transporcie drogowym

Załącznik nr 3, lp. 9.2 - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1 lit. c

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1 i 2

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3

w zw. z ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie wykazały w sposób należyty i wszechstronny, że stwierdzone usterki pojazdu miały charakter niebezpieczny i zagrażały bezpieczeństwu. • Naruszenie przez organy przepisów k.p.a. dotyczących zbierania i oceny materiału dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji. • Nietrafność zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej, gdy dotyczy on merytorycznej strony uzasadnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

nie wystarczy w uzasadnieniu ... przytoczyć przepisy bez precyzyjnego wskazania, która regulacja prawna ma zastosowanie w sprawie • organy winny ... przeprowadzić dodatkowe dowody • nie wykazały czy w przypadku skarżącej spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary • naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera jednego z elementów określonych w tym przepisie • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być łączone z merytoryczną stroną uzasadnienia wyroku • organy dokonały wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego. Jej wadliwość polega na tym, że nie jest ona wszechstronna • kwalifikacja stwierdzonych wad pojazdu ma wpływ na wymierzenie kary, zatem cały ten proces powinien być spójny logicznie • zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie przepisów materialnych. Ten zarzut jest po prostu przedwczesny.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

sędzia

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sędzia del. WSA

Zbigniew Czarnik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów k.p.a. dotyczących oceny dowodów i uzasadniania decyzji w sprawach o nałożenie kar pieniężnych za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Podkreślenie obowiązku organów dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego i związku stwierdzonych usterek z zagrożeniem bezpieczeństwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia kary za usterki pojazdu, ale ogólne zasady postępowania dowodowego i oceny materiału mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie i uzasadnienie decyzji przez organy administracji, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących kar za wykroczenia drogowe. Podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego.

Czy wyciek paliwa z webasto to zawsze powód do kary? NSA wyjaśnia, jak organy muszą udowodnić zagrożenie.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst