Orzeczenie · 2024-10-10

II GSK 954/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-10
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
ubezpieczenie zdrowotneskładkiakcjonariuszświadczenia niepieniężnespółka komandytowo-akcyjnaKodeks spółek handlowychKodeks cywilnyumowa zleceniaNSA

Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej, który zobowiązany był do wykonywania powtarzalnych świadczeń niepieniężnych na rzecz spółki. Spółka argumentowała, że wynagrodzenie z tego tytułu nie powinno podlegać składkom zdrowotnym. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, kwalifikując świadczenia jako usługi o charakterze stałym, do których stosuje się przepisy o zleceniu, a tym samym podlegające składkom zdrowotnym na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu, zarzucając mu brak indywidualnej analizy charakteru świadczeń. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną Prezesa NFZ za zasadną. NSA stwierdził, że choć art. 356 k.s.h. pozwala na związanie akcji imiennej obowiązkiem powtarzających się świadczeń niepieniężnych, to w tym konkretnym przypadku opisane świadczenia miały charakter stały i ciągły, a nie periodyczny, co kwalifikuje je jako usługi, do których stosuje się przepisy o zleceniu. W konsekwencji, wynagrodzenie z tego tytułu podlega składkom na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd podkreślił, że przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio do stosunków prawnych spółek handlowych, a charakter świadczeń decyduje o ich kwalifikacji prawnej i skutkach podatkowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja charakteru świadczeń akcjonariuszy na gruncie przepisów k.s.h. i ich wpływu na podleganie składkom na ubezpieczenie zdrowotne, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między świadczeniami powtarzalnymi a stałymi usługami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki komandytowo-akcyjnej i konkretnego zakresu świadczeń. Kluczowa jest analiza charakteru świadczeń, a nie tylko ich nazwa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wynagrodzenie wypłacane akcjonariuszom z tytułu wykonywania powtarzalnych świadczeń niepieniężnych na podstawie art. 356 k.s.h. podlega obowiązkowi odprowadzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli świadczenia te mają charakter stały i ciągły, a nie periodyczny, co kwalifikuje je jako usługi podlegające przepisom o zleceniu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że mimo nazwy 'powtarzalne świadczenia niepieniężne', opisane czynności akcjonariuszy miały charakter stały i ciągły, co oznacza, że nie spełniają one kryteriów z art. 356 k.s.h. i art. 176 k.s.h. w zakresie periodyczności. W związku z tym, stosuje się do nich przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, co skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję organu, zarzucając mu brak indywidualnej analizy charakteru świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, NSA uznał, że organ prawidłowo zakwalifikował świadczenia jako stałe usługi, a uchybienia w uzasadnieniu decyzji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie decyzji organu, mimo pewnych nieścisłości, jednoznacznie wskazywało na kwalifikację świadczeń jako stałych usług, a nie powtarzalnych świadczeń niepieniężnych w rozumieniu k.s.h. W związku z tym, uchylenie decyzji przez WSA było niezasadne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalono skargę T. S.K.A. w B.

Przepisy (18)

Główne

k.s.h. art. 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio do spraw określonych w art. 1 § 1 k.c., jeżeli wymaga tego właściwość (natura) stosunku prawnego spółki handlowej.

k.s.h. art. 3

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Przez umowę spółki handlowej wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa albo statut spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób.

k.s.h. art. 356 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Z akcją imienną może być związany obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych. Statut może przewidywać odszkodowanie umowne za niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych świadczeń. Spółka zobowiązana jest spełnić wynagrodzenie za świadczenia, nawet gdy bilans nie wykazuje zysku.

ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Tytułem do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego są m.in. osoby podlegające ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

k.c. art. 2

Kodeks cywilny

Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. W przypadku konieczności ponownego rozpoznania sprawy przez organ, powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia, jeśli narusza prawo materialne lub przepisy postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchyla zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy lub uchyla wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

k.s.h. art. 128

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Akcjonariusze są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w statucie.

k.s.h. art. 304 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Statut powinien zawierać postanowienia dotyczące wszelkich związanych z akcjami obowiązków świadczenia na rzecz spółki.

u.p.p. art. 34 § ust. 5

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

Organ wydaje interpretację indywidualną.

u.p.p. art. 35 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

Ochrona prawna wynikająca z interpretacji indywidualnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenia akcjonariuszy, mimo nazwy 'powtarzalne świadczenia niepieniężne', miały charakter stały i ciągły, a nie periodyczny, co kwalifikuje je jako usługi podlegające przepisom o zleceniu. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a.) nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ uzasadnienie decyzji organu było wystarczające do kontroli instancyjnej.

Odrzucone argumenty

Stanowisko WSA, że organ nie zbadał indywidualnie charakteru świadczeń i nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia prawnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Natura opisanych czynności odpowiada przedmiotowi umowy o świadczenie usług. • Przedmiotem świadczenia akcjonariusza pozostają czynności starannego działania o charakterze powtarzającym się, stałym lub ciągłym. • Akcentowana przez Spółkę we wniosku i w skardze 'powtarzalność' i 'periodyczność' spornych świadczeń, jest w istocie jedynie pozorna.

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący

Dorota Dąbek

sprawozdawca

Marcin Kamiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru świadczeń akcjonariuszy na gruncie przepisów k.s.h. i ich wpływu na podleganie składkom na ubezpieczenie zdrowotne, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między świadczeniami powtarzalnymi a stałymi usługami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki komandytowo-akcyjnej i konkretnego zakresu świadczeń. Kluczowa jest analiza charakteru świadczeń, a nie tylko ich nazwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego i praktycznego dla spółek, a także interpretacji przepisów Kodeksu spółek handlowych w kontekście ubezpieczeń społecznych. Rozróżnienie między świadczeniami powtarzalnymi a stałymi usługami ma istotne implikacje finansowe.

Akcjonariusze zapłacą składki zdrowotne za 'prace' w spółce? NSA rozstrzyga kluczową kwestię.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst