II GSK 954/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Sułkowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który stwierdził nieważność uchwały rady z dnia 18 czerwca 2018 r. nr XLIX/305/2018. Uchwała ta dotyczyła ustalenia maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży na terenie gminy. WSA uznał uchwałę za nieważną w całości, wskazując na istotne naruszenie prawa polegające na braku uzasadnienia projektu uchwały, co uniemożliwiało ocenę jej zgodności z prawem, oraz na przekroczeniu delegacji ustawowej poprzez określenie warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych w ogródkach piwnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że uzasadnienie uchwały pełni funkcję informacyjną i kontrolną, a jego brak uniemożliwia ocenę prawidłowości rozumowania organu. Sąd I instancji uznał, że brak motywów działania organu co do wyboru konkretnych rozwiązań (maksymalna ilość zezwoleń, odległości od punktu sprzedaży) nie może być zastąpiony samą treścią uchwały. Ponadto, WSA stwierdził, że § 2 ust. 4 i 5 uchwały naruszały art. 12 ust. 1 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez określenie warunków prowadzenia sprzedaży w ogródkach piwnych, co nie leży w kompetencji prawodawcy lokalnego. Rada Miejska wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 12 u.w.w.t., art. 2 i 7 Konstytucji RP) poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących uzasadnienia uchwały i zasad usytuowania miejsc sprzedaży, a także naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie całości akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd zgodził się z WSA, że brak uzasadnienia uchwały w sprawie ustalenia maksymalnej liczby zezwoleń i zasad usytuowania miejsc sprzedaży stanowi istotne naruszenie prawa, uniemożliwiające kontrolę sądową. NSA podkreślił, że uzasadnienie jest szczególnie ważne w przypadku uchwał podejmowanych w ramach uznania dyskrecjonalnego organu. Sąd uznał również, że Rada Miejska przekroczyła delegację ustawową, określając w § 2 ust. 4 i 5 uchwały warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych w ogródkach piwnych, co należy do materii ustawowej, a nie lokalnego prawodawcy. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznając, że WSA prawidłowo ocenił materiał dowodowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku uzasadniania uchwał organów samorządu terytorialnego oraz zakresu kompetencji rady gminy w zakresie regulacji sprzedaży napojów alkoholowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy w sprawie alkoholu, ale zasady dotyczące uzasadniania aktów prawnych mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak uzasadnienia projektu uchwały rady gminy w sprawie ustalenia maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak uzasadnienia uchwały, zwłaszcza w przypadku działalności prawotwórczej organu dysponującego władzą dyskrecjonalną, stanowi istotne naruszenie prawa, które uniemożliwia kontrolę sądową i może prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały.
Uzasadnienie
Uzasadnienie uchwały pełni funkcję informacyjną i kontrolną, a jego brak uniemożliwia ocenę zgodności uchwały z prawem przez organy nadzoru i sądy administracyjne. Jest to szczególnie istotne, gdy organ działa w ramach uznania i musi wykazać racjonalność swoich decyzji.
Czy rada gminy, ustalając zasady usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych, może określać warunki prowadzenia sprzedaży, w tym dopuszczać sprzedaż w ogródkach piwnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może określać warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych, ponieważ jest to materia ustawowa. Kompetencje rady ograniczają się do ustalania zasad usytuowania miejsc sprzedaży, a nie warunków sprzedaży.
Uzasadnienie
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi odróżnia 'zasady usytuowania miejsc sprzedaży' od 'warunków sprzedaży'. Określanie warunków sprzedaży napojów alkoholowych należy do materii ustawowej, a nie do prawodawcy lokalnego. Dopuszczenie sprzedaży w ogródkach piwnych i określenie warunków architektonicznych stanowi przekroczenie delegacji ustawowej.
Przepisy (16)
Główne
u.w.w.t. art. 12 § 1
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Rada gminy ustala maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.
u.w.w.t. art. 12 § 3
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Rada gminy ustala, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
Pomocnicze
u.w.w.t. art. 12 § 5
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Uchwały rady gminy w sprawach określonych w ust. 1 i 3 podlegają opiniowaniu przez jednostki pomocnicze gminy.
u.w.w.t. art. 12 § 7
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Uchwały rady gminy podejmowane na podstawie ust. 1 i 3 powinny uwzględniać postanowienia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego na podstawie upoważnień ustawowych.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, wymagająca przestrzegania zasad poprawnej legislacji i działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego mogą wydawać akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje m.in. akty prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność aktu prawa miejscowego lub innej czynności prawnej organu gminy w całości lub w części, jeżeli stwierdzi ich niezgodność z prawem.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy.
r.z.t.p. art. 131 § 1
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej
Projekt aktu normatywnego powinien zawierać uzasadnienie.
r.z.t.p. art. 143
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej
Uzasadnienie projektu uchwały powinno wyjaśniać podstawy faktyczne i prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak uzasadnienia projektu uchwały rady gminy w sprawie ustalenia maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży stanowi istotne naruszenie prawa. • Określenie w uchwale warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych w ogródkach piwnych stanowi przekroczenie delegacji ustawowej rady gminy.
Odrzucone argumenty
Uchwała została podjęta zgodnie z prawem, a jej uzasadnienie było wystarczające. • Określenie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych, w tym dopuszczenie sprzedaży w ogródkach piwnych, mieści się w kompetencjach rady gminy. • Sąd I instancji nie uwzględnił całości akt sprawy przy wydawaniu wyroku.
Godne uwagi sformułowania
brak uzasadnienia uchwały zawsze stanowi naruszenie prawa, to może ono w niektórych przypadkach być istotnym lub nieistotnym naruszeniem prawa • Uzasadnienie jest zatem konieczne w przypadku działalności prawotwórczej, w której organ dysponuje władzą dyskrecjonalną • brak uzasadnienia zaskarżonej uchwały uniemożliwia poznanie przyczyn usytuowania punktów sprzedaży alkoholu w odległości nie mniejszej niż 50 m od wymienionych w uchwale obiektów chronionych • Zgodzić się należy z Sądem I instancji, iż § 2 ust. 4 i 5 zaskarżonej uchwały wydano z przekroczeniem delegacji ustawowej określonej w art. 12 ust. 3 u.w.w.t.
Skład orzekający
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
przewodniczący
Gabriela Jyż
sędzia
Marek Krawczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uzasadniania uchwał organów samorządu terytorialnego oraz zakresu kompetencji rady gminy w zakresie regulacji sprzedaży napojów alkoholowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy w sprawie alkoholu, ale zasady dotyczące uzasadniania aktów prawnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa samorządowego – obowiązku uzasadniania uchwał i granic kompetencji organów lokalnych. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.
“Brak uzasadnienia uchwały o alkoholu to błąd! NSA wyjaśnia, dlaczego rady gmin muszą tłumaczyć swoje decyzje.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.