Orzeczenie · 2024-11-07

II GSK 953/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-07
NSAAdministracyjneWysokansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćskład orzekającyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNaczelny Sąd AdministracyjnyKrajowa Rada SądownictwaKonstytucja RPzasada sądu

Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego Cezary Pryca złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygnaturze akt II GSK 953/21 oraz w kilkunastu innych sprawach. Jako podstawę wniosku wskazał poważne wątpliwości co do prawidłowości składu orzekającego, wynikające z wyznaczenia do niego sędziego NSA Krzysztofa Sobieralskiego, którego powołanie na stanowisko sędziego NSA nastąpiło na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. Sędzia Pryca podniósł, że orzekanie w takim składzie może budzić wątpliwości co do jego bezstronności i podważyć zaufanie do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek, odwołał się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) dotyczących wyłączenia sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Sąd zauważył, że choć istnieją przepisy regulujące badanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście jego powołania, to jednak w niniejszej sprawie wątpliwości sędziego Prycy dotyczyły możliwości bezstronnego orzekania w sprawie wniesionej skargą kasacyjną. Sąd, powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA z 3 kwietnia 2023 r. (sygn. akt I FPS 3/22) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2005 r. (sygn. akt SK 53/04), uznał, że w szczególnych okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy konieczna jest prokonstytucyjna wykładnia art. 19 p.p.s.a., która dopuszcza rozpoznanie merytoryczne wniosku. Sąd podkreślił, że dobro wymiaru sprawiedliwości, zasada bezstronności sądu (art. 45 Konstytucji RP) oraz autorytet NSA wymagają, aby nie stwarzać podstaw do kwestionowania orzeczeń, zwłaszcza w kontekście obsady składu orzekającego. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wyłączyć sędziego Cezarego Prycę od orzekania w sprawie II GSK 953/21, uznając, że przyczyni się to do usunięcia potencjalnych wątpliwości co do bezstronności i zapewni zachowanie najwyższych standardów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście wątpliwości co do bezstronności wynikających z okoliczności powołania sędziego, a także znaczenie zasady bezstronności sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego w NSA.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. może być oparty na okolicznościach związanych z powołaniem sędziego do pełnienia urzędu, w szczególności jeśli budzą one wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnych okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy, prokonstytucyjna wykładnia art. 19 p.p.s.a. dopuszcza rozpoznanie merytoryczne wniosku o wyłączenie sędziego, nawet jeśli jego podstawą są okoliczności związane z powołaniem sędziego, jeśli przemawiają za tym dobro wymiaru sprawiedliwości i zasada bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć istnieją odrębne procedury dotyczące badania niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście jego powołania, to jednak w niniejszej sprawie wątpliwości sędziego wnioskującego o wyłączenie dotyczyły możliwości bezstronnego orzekania w konkretnej sprawie. W związku z tym, dla zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i autorytetu sądu, konieczne jest wyłączenie sędziego, aby uniknąć potencjalnych kwestionowań orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wyłączono sędziego Cezarego Prycę od orzekania w sprawie.

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy, w tym okoliczności związane z jego powołaniem, jeśli budzą one wątpliwości co do bezstronności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 22 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 5a

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dobro wymiaru sprawiedliwości, zasada bezstronności sądu (art. 45 Konstytucji RP) oraz autorytet NSA wymagają wyłączenia sędziego, aby nie stwarzać podstaw do kwestionowania orzeczenia. • Prokonstytucyjna wykładnia art. 19 p.p.s.a. dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego, nawet jeśli dotyczy on okoliczności związanych z jego powołaniem, jeśli budzą one wątpliwości co do bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

poważne wątpliwości co do prawidłowości składu wyznaczonego do rozpoznania wskazanych powyżej spraw • orzekanie w takim składzie może, w jego ocenie, budzić wątpliwości co do jego bezstronności i podważyć zaufanie do niego jako sędziego • dobro wymiaru sprawiedliwości, konieczność realizacji konstytucyjnej zasady bezstronności sądu (art. 45 Konstytucji RP), a także autorytet NSA wymagają, aby nie stwarzać niepotrzebnych podstaw do kwestionowania zapadłego przed nim orzeczenia

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący

Małgorzata Rysz

sprawozdawca

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście wątpliwości co do bezstronności wynikających z okoliczności powołania sędziego, a także znaczenie zasady bezstronności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego w NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z bezstronnością sądu i składem orzekającym, co jest istotne dla prawników. Wątpliwości dotyczące powołania sędziów na podstawie nowych przepisów budzą szerokie zainteresowanie.

Czy wątpliwości co do powołania sędziego mogą prowadzić do jego wyłączenia? NSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst