VI SA/Wa 1379/18

VI SA/Wa 1379/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska
Magdalena Maliszewska /sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 943/19 - Wyrok NSA z 2022-11-03
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. b, art. 2 pkt 8 lit. a,
Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
Dz.U.UE.L 2007 nr 189 poz 1  art. 29 ust. 2, art. 23 ust. 1 i 2, art. 2 lit. k
Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i  uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91
Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1  art. 8 ust. 1
Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
Dz.U. 2017 poz 2212
art. 21
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2019 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. akt:
VI SA/Wa 1379/18
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (znak: [...]) wymierzył firmie N. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: skarżąca, Spółka) karę pieniężną w wysokości 25 000 zł (słownie: dwudziestu pięciu tysięcy złotych), za wprowadzenie do obrotu produktu nieekologicznego oznakowanego w nieuprawniony sposób terminem "eko", tj.: Cebula mrożona eko 6x6 mm, wielkość partii 15 180 kg, opakowanie 759 worków po 20 kg, data produkcji: 26.06.2017. wartość partii: 58 746,60 zł.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych utrzymał w mocy powyższą decyzję [...] WIJHARS.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia przywołaną w zaskarżonej decyzji były przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.), w związku z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a), ust. 3 pkt 1 lit. b) oraz art. 2 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 25.06.2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2017 r. poz.1054), w związku z art. 29 ust. 2 oraz art. 23 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28.06.2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z dnia 20 lipca 2007 r. s. 1 ze zm.), a także art. 8 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustalającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, ustanawiające Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE.L.2002.31.1 ze zm.) oraz z art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2212. ze zm.).
Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...], działając na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr [...] z dnia [...].10.2017 r., wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, przeprowadzili w dniach [...].10. - [...].10.2017 r. kontrolę w firmie skarżącej Spółki, w Chłodni [...] w m. [...], w zakresie prawidłowości wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych posiadających oznakowanie sugerujące ekologiczne metody produkcji. Ustalenia kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2017 r.
W trakcie kontroli podjęto działania wyjaśniające w związku z międzynarodową notyfikacją nr INEU-218/2017, w ramach której Niemiecka Federalna Agencja ds. Rolnictwa i Żywności zakwestionowała produkt (cebula mrożona eko) sprzedany przez Stronę niemieckiemu odbiorcy T. AG ([...]) z powodu wykrycia w nim hydrazydu maleinowego.
W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowość w zakresie wprowadzenia do obrotu mrożonej cebuli oznakowanej terminem "eko", która nie spełniała wymagań dla produktów ekologicznych, co stanowiło naruszenie art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. U. UE L 189, 20.07.2007 ze zm.), przez Spółkę, będącą producentem ww. produktu.
W trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, że surowiec do wyprodukowania kwestionowanej mrożonej cebuli został dostarczony w dniu [...] czerwca 2017 r. przez producenta rolnego A. Z., który nie dysponował certyfikatem potwierdzającym ekologiczną metodę produkcji cebuli. Producent rolny został wyłączony z systemu kontroli w rolnictwie ekologicznym przez jednostkę certyfikującą C. Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2017 r. z jednoczesnym cofnięciem certyfikatu nr [...], obejmującego cebulę z pierwszych 12 miesięcy konwersji, bez prawa znakowania z powołaniem się na rolnictwo ekologiczne.
Nieekologiczna cebula zakupiona od ww. producenta rolnego została poddana przez Spółkę procesowi przerobu w dniu [...] czerwca 2017 r., a następnie w dniu [...] czerwca 2017 r. wysłana do odbiorcy w Niemczech – F. AG., jako cebula mrożona ekologiczna, zgodnie z arkuszem wysyłki wyrobu gotowego, dokumentem wydania nr [...], CMR i fakturą walutową nr [...].
Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2017 r. skarżąca została poinformowana o wszczęciu z urzędu przez Organ I Instancji postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 1 grudnia 2017 r. Spółka zaprzeczyła, aby wprowadziła do obrotu cebulę z naruszeniem przepisów ustawy o rolnictwie ekologicznym oraz wyjaśniła, że zaistniała sytuacja powstała w wyniku wprowadzenia ją w błąd przez dostawcę surowca. Mianowicie podała, że kwestionowany produkt został odebrany od klienta oraz przeklasyfikowany na cebulę konwencjonalną i nigdy nie został wprowadzony do obrotu. Strona załączyła do pisma kopie: faktury [...]. dokumentu ZW - zwrot towaru od niemieckiego odbiorcy i przyjęcia towaru do magazynu, fakturę korygującą nr [...], rozchód z produkcji nr [...] oraz przychód z produkcji nr [...].
Ponadto, na wezwanie organu I instancji, strona pismem z dn. 14.12.2017 r. przekazała informację o wielkości przychodu firmy za 2016 r.
Organ I instancji rozstrzygnął sprawę poprzez wydanie decyzji z dn. [...].12.2017 r., o której mowa w sentencji niniejszej decyzji, przytoczonej na wstępie.
Pismem z dnia 17 stycznia 2018 r. Spółka wniosła od powyższej decyzji odwołanie, w którym zaskarżyła w całości decyzję Organu I instancji. Wskazała na naruszenie prawa materialnego przez jej błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 2 pkt 8 lit. a), art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) i ust. 3 pkt 1 lit. b), art. 26 ust. 1 i ust. 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym, a także art. 23 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Strona zarzuciła Organowi I instancji: zastosowanie błędnej wykładni definicji wprowadzenia do obrotu oraz błędne ustalenie, że strona wprowadziła cebulę do obrotu, gdyż produkt został wycofany i wystawione zostały faktury korygujące: błędnej wykładni korzyści i utożsamianie jej z ceną sprzedaży towaru możliwą do uzyskania na rynku, braku zastosowania art. 26 ust. 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym, pomimo wystąpienia przesłanek do takiego zachowania. Ponadto zarzuciła, że organ błędnie ustalił, że przedsiębiorca nie wykonał podstawowej czynności, jaką jest zażądanie od dostawcy certyfikatu. Strona zarzuciła również, że organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie wszystkich okoliczności sprawy, w tym w zakresie wprowadzenia strony w błąd przez dostawcę. W jej ocenie organ błędnie ocenił zakres naruszenia i stopień szkodliwości, uznając go za znaczny w stosunku do stwierdzonych nieprawidłowości. Zarzuciła także brak wskazania podstawy ustalenia kary pieniężnej. Podniosła, iż brak jest podstaw do twierdzenia o jakiejkolwiek szkodliwości społecznej zarzucanego jej czynu. Strona zarzuciła również brak wykazania kryteriów uznania wysokiego stopnia naruszenia prawa. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w zaskarżonej decyzji wskazał na treść przepisu art. 2 pkt 8 lit. a) ustawy o rolnictwie ekologicznym, zgodnie z którym "wprowadzanie do obrotu" oznacza wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 1.02.2002. ze zm.). Stosownie zaś do art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy o rolnictwie ekologicznym, osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt rolnictwa ekologicznego, który nie spełnia wymagań określonych w przepisach rozporządzenia nr 834/2007 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów7 tego rozporządzenia, podlega karze pieniężnej w wysokości do 200% korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.
Zgodnie z art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. b) ustawy o rolnictwie ekologicznym kara pieniężna, o której mowa w ust. 1 pkt 5, jest wymierzana przez właściwego ze względu na miejsce przeprowadzania czynności kontrolnych wojewódzkiego inspektora w drodze decyzji.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym kary pieniężne, o których mowa w art. 25, wymierza się przy uwzględnieniu stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia i wielkości jego obrotów.
Zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym, w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niskiego stopnia zawinienia, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia, można odstąpić od wymierzenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 25.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, organy kontrolne i jednostki certyfikujące, o których mowa w art. 27 ust. 4, wydają certyfikat każdemu podmiotowi gospodarczemu, który podlega ich kontroli i który w obszarze swojej działalności spełnia wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu. Certyfikat ten umożliwia co najmniej identyfikację podmiotu oraz rodzaju lub asortymentu produktów, a także okresu ważności.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, podmiot gospodarczy sprawdza certyfikaty swoich dostawców.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, do celów tego rozporządzenia uznaje się, że produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w tym rozporządzeniu. W języku polskim termin "ekologiczne", a w innych językach Wspólnoty terminy: (...) oraz ich pochodne lub wersje skrócone, jak np.: ,bio", "eko", używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty wyłącznie w znakowaniu i reklamie produktów spełniających wymogi rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.
Zgodnie z art. 23 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 terminy, o których mowa w art. 23 ust. 1 [w tym termin "eko"], nic są stosowane na terenie Wspólnoty w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w tym rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów
rolnych w żywności lub paszy, lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną. Zgodnie z art. 23 ust. 2 zdanie drugie tego rozporządzenia, nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w ww. rozporządzeniu.
Zgodnie z art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 "znakowanie" oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego.
Odnosząc się do argumentacji Spółki organ stwierdził, że zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, rozporządzenie stosuje się m.in. do żywych lub nieprzetworzonych oraz przetworzonych produktów rolnych przeznaczonych do spożycia, a więc także cebuli mrożonej wprowadzonej przez stronę do obrotu z odniesieniem do ekologicznej metody produkcji w postaci terminu "eko", co zostało udokumentowane w materiale dowodowym zebranym przez WIJHARS, W przedmiotowej sprawie okoliczność wprowadzenia do obrotu zakwestionowanego produktu została bezspornie udowodniona na podstawie: faktury walutowej nr [...]. arkusza wysyłki wyrobu gotowego, dokumentu wydania nr [...], CMR. Wycofanie przez stronę produktu na skutek działań podjętych w związku z notyfikacją i wystawienie faktury korygującej nie zmienia ustalenia w zakresie wprowadzenia produktu do obrotu. Ponadto, gdyby przedmiotowy produkt nie został wprowadzony do obrotu, tj. sprzedany przez stronę niemieckiemu odbiorcy - nie byłby przedmiotem międzynarodowej notyfikacji nr INEU-218/2017, w ramach której Niemiecka Federalna Agencja ds. Rolnictwa i Żywności zakwestionowała go z powodu wykrycia w nim pozostałości niedozwolonego środka produkcji w rolnictwie ekologicznym.
Zdaniem strony, organ I instancji błędnie ustalił, że przedsiębiorca nie wykonał podstawowej czynności, jaką jest zażądanie od dostawcy certyfikatu. Ponadto strona zarzuciła, że organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie wszystkich okoliczności sprawy, w tym w zakresie wprowadzenia strony w błąd przez dostawcę. Organ w odniesieniu do tych zarzutów stwierdził, że obowiązkiem strony było sprawdzenie certyfikatu swojego dostawcy, zgodnie z art. 29 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Oceny tej nie zmienia argumentacja strony, że została wprowadzona w błąd przez dostawcę. Zażądanie certyfikatu nie zwolniło strony z obowiązku jego weryfikacji, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ zaznaczył, że producent może sprawdzić informacje nt. dostawcy z informacjami zawartymi w wykazie producentów ekologicznych o którym mowa w art. 9 ust. 3 i 4 ustawy o rolnictwie ekologicznym, ogłoszonym na stronie internetowej administrowanej przez jednostkę certyfikującą kontrolującą dostawcę.
Ponadto organ podkreślił, że zgodnie z treścią certyfikatu dostawcy surowca nr [...], wydanego w dniu [...] października 2016 r. przez jednostkę certyfikującą C., zakupiona przez stronę cebula pochodziła z pierwszych 12 miesięcy konwersji "bez prawa znakowania z powołaniem się na rolnictwo ekologiczne". Zgodnie z art, 62 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008, produkty pochodzenia roślinnego w okresie konwersji mogą być opatrzone oznaczeniem: "produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne" z zastrzeżeniem, że przestrzegany jest okres konwersji co najmniej dwunastu miesięcy przed zbiorem plonów. Nadto - certyfikat, o którym mowa powyżej, został cofnięty przez jednostkę certyfikującą kilka miesięcy przed zakupem przez stronę surowca od dostawcy, tj. w dniu [...] lutego 2017 r. Co więcej, dostawca został wyłączony z systemu kontroli w rolnictwie ekologicznym przez ww. jednostkę. Biorąc pod uwagę powyższe, Organ II instancji ocenił, że strona nie sprawdziła certyfikatu dostawcy, bowiem gdyby to uczyniła, miałaby informacje o tym, że cebula (zgodnie z jego treścią) nie mogła być oznakowana z powołaniem na rolnictwo ekologiczne, a ponadto certyfikat dostawcy był nieważny (cofnięty). Tym samym, wyroby wyprodukowane z zakupionego surowca i wprowadzone do obrotu przez stronę nie spełniały wymagań określonych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007. Bowiem jedynie producenci, którzy są objęci systemem kontroli, zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. po uzyskaniu certyfikatu określonego w art. 29 ust. 1 tego rozporządzenia, którego wzór stanowi zał. XII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L 250 z 18.09.2008, str. 1, ze zm.), są uprawnieni do wprowadzania do obrotu produktów odnoszących się w jakikolwiek sposób do rolnictwa ekologicznego, w tym do okresu konwersji na rolnictwo ekologiczne.
Strona zarzuciła także, że organ nie uwzględnił okoliczności, że odwołujący po powzięciu informacji o wprowadzeniu w błąd przez dostawcę, co miało miejsce przed kontrolą WIJHARS, sam podjął stosowne działania naprawcze. Zdaniem strony, wobec usunięcia przez nią samodzielnie skutków uchybień, wycofania towaru, na dzień kontroli nie było żadnych podstaw do uznania, że wypełniła znamiona art. 25 ust. 1 pkt. 1 pkt. 5 lit. a) ustawy o rolnictwie ekologicznym. Niezależnie od powyższego, w ocenie Spółki organ nie rozważył, czy ww. działanie nie wyczerpuje art. 26 ustawy i odstąpienia od wymierzenia kary. Odnosząc się do powyższego zarzutu, organ wskazał, że obowiązkiem strony było podjęcie działań naprawczych, zgodnie z wymaganiem, o którym mowa w art. 30 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Nie wywiązując się z niego strona popełniłaby kolejne wykroczenie.
Organ odwoławczy dostrzegł, że organ I instancji nie przywołał w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 2 lit. k) oraz art. 23 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Niemniej jednak, zdaniem GIJHARS brak ten nie miał wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, gdyż argumentacja organu I instancji w zakresie nie spełnienia przez produkt wymagań określonych w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 była prawidłowa i opierała się na przepisach prawa wskazanych w podstawie prawnej decyzji i w jej uzasadnieniu. W związku z tym, brak w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 2 lit. k) oraz art. 23 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, nie miał wpływu na rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, produkt nie mógł być sprzedany z oznakowaniem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji (tj. terminem "eko", ani innym wskazującym na pochodzenie z produkcji ekologicznej), gdyż surowiec do jego produkcji nie spełniał wymagań i nie pochodził z produkcji ekologicznej. Oznacza to, że naruszenie popełnione przez stronę wypełniało znamiona czynu stypizowanego w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy o rolnictwie ekologicznym. Zgodnie z tym przepisem, osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt, jako produkt rolnictwa ekologicznego, który nie spełnia wymagań określonych w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego, podlega karze pieniężnej w wysokości do 200% korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mogłaby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty, nie niższej jednak niż 500 zł. W przedmiotowej sprawie, jak wykazano powyżej, niezaprzeczalnie doszło do naruszenia norm prawnych zawartych w art. 29 ust. 2 oraz art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.
Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 80 k.p.a., organ ten ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ I instancji, w myśl przywołanych przepisów k.p.a. rozpatrzył cały materiał dowodowy i na podstawie jego całokształtu, opierając się na przywołanych w zaskarżonej decyzji przepisach prawa uznał, że okoliczność dotycząca wprowadzenia do obrotu produktu wymienionego we wstępie niniejszej decyzji, oznakowanego terminem "eko" jako produktu ekologicznego, została udowodniona i stanowiła naruszenie przepisów w zakresie rolnictwa ekologicznego, skutkujące zasadnym wymierzeniem Stronie kary pieniężnej, o której mowa w art. 25 ust. i pkt 5 lit. a) ustawy o rolnictwie ekologicznym.
GIJHARS dokonał oceny, czy przy wymierzaniu kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie, należało zastosować art. 26a ustawy o rolnictwie ekologicznym, a co za tym idzie, czy należało w tym zakresie zastosować przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, stwierdzając, że Organ I instancji zasadnie wymierzył karę na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy o rolnictwie ekologicznym.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 26a ustawy o rolnictwie ekologicznym, jeżeli naruszenie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5 lub ust. 2 tej ustawy, wyczerpuje jednocześnie znamiona naruszenia, o którym mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 lub 4 lub ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych lub art. 58b ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 68. ze zm.), karę pieniężną wymierza się na podstawie przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Jednocześnie stosownie do art. 2 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, przepisy tej ustawy nie dotyczą jakości handlowej owoców i warzyw w zakresie uregulowanym w przepisach Unii Europejskiej. Tak więc, w przypadku stwierdzenia nieuprawnionego wprowadzenia do obrotu warzyw, w tym przedmiotowej cebuli, jako produktów ekologicznych, nie ma możliwości, aby doszło jednocześnie do wyczerpania znamion naruszenia, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy o rolnictwie ekologicznym oraz znamion naruszenia, o którym mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 lub 4 lub ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. W przedmiotowej sprawie nie było zatem podstaw do zastosowania przepisów dotyczących kar pieniężnych, określonych w art. 40a ust. 1 pkt 3 lub 4 lub ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, o których mowa w art. 26a ustawy o rolnictwie ekologicznym. Karę w niniejszej sprawie należało więc wymierzyć na podstawie ustawy o rolnictwie ekologicznym.
Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo organ I instancji wymierzył karę przy uwzględnieniu stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia i wielkości jego obrotów.
Organ II instancji nie podzielił poglądu strony o braku podstaw do twierdzenia o jakiejkolwiek szkodliwości społecznej zarzucanego jej czynu. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji uwzględniało interes społeczny, o którym mowa w art. 7 k.p.a., w związku z potencjalnym zakłóceniem, jakie wywołać może występowanie w obrocie produktów, oznakowanych w nieuprawniony sposób terminem "eko", wskazującym na produkcję ekologiczną. Wskazał, iż zgodnie z pkt 3 preambuły rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, celem wspólnotowych ram prawnych regulujących sektor produkcji ekologicznej powinno być zagwarantowanie uczciwej konkurencji i właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego produktów ekologicznych, a także utrzymanie i uzasadnienie zaufania konsumentów w stosunku do produktów oznaczonych jako ekologiczne. Zgodnie z art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom; b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Celem działania organów jest zagwarantowanie uczciwej konkurencji rynkowej i właściwego funkcjonowania rynku produktów ekologicznych, poprzez eliminowanie z rynku praktyk wprowadzających konsumenta w błąd.
Organ II Instancji nie zgodził się z zarzutami błędnej oceny zakresu i znacznego stopnia szkodliwości naruszenia.
Wyjaśnił, że przy ocenie stopnia szkodliwości przedmiotowego czynu wzięty został pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, a także waga naruszonych obowiązków. Strona, jako wprowadzająca do obrotu zakwestionowany produkt, mogła negatywnie wpłynąć na zaufanie odbiorców i konsumentów do produktów rolnictwa ekologicznego pochodzących z Polski na skalę międzynarodową. Powyższe może narazić na straty wizerunkowe oraz finansowe innych producentów ekologicznych. Bezspornym jest, że zastosowanie w oznakowaniu nieekologicznych artykułów rolno-spożywczych terminu "eko", stanowiło deklarację producenta, iż oznaczony tym terminem produkt, zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, pochodzi z produkcji ekologicznej i spełnia wymagania określone w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego. W tej sytuacji zdaniem GIJHARS, organ I instancji zasadnie ocenił, że popełniony przez stronę czyn charakteryzował się znacznym stopniem szkodliwości. Przy ocenie zakresu przedmiotowego naruszenia, wzięto pod uwagę wielkość zakwestionowanych partii produktu (łącznie 15 180 kg) oraz jej wartość (58 746,60 zł brutto) oraz wagę naruszonych ciążących na stronie obowiązków, wymaganych przepisami prawa w zakresie rolnictwa ekologicznego.
Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że przepisy ustawy o rolnictwie ekologicznym nie definiują pojęcia korzyści majątkowej użytego w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) tej ustawy. Jednakże. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 listopada 2011 r., VI SA/Wa 811/11 wypowiedział się co do znaczenia pojęciowego korzyści majątkowej uzyskanej lub możliwej do uzyskania z wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych w rozumieniu przepisu art. 40a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, podnosząc, że "korzyść majątkowa jest rozumiana jako uzyskana cena, za którą sprzedano wadliwe artykuły lub za którą mogły zostać sprzedane". Mając na uwadze powyższe orzeczenie oraz zważywszy na analogiczne regulacje zawarte w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy o rolnictwie ekologicznym i w art. 40a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych organ przyjął, iż korzyść majątkową, którą strona mogła uzyskać z wprowadzenia do obrotu przedmiotowego produktu wyniosła 58 746,60 zł brutto. Okoliczność, że zakwestionowany produkt miał wartość brutto 58 746.60 zł, ustalono na podstawie dokumentu wydania nr [...] oraz faktury nr [...]. Organ odwoławczy przywołał również wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lipca 2010 r. (sygn.akt: VI SA/Wa 769/10), zgodnie z którym nie należy przyjmować takiej wykładni pojęcia "korzyści majątkowej", która zmierzać będzie do uwzględnienia kosztów produkcji niezgodnego z normami produktu. Zgodnie z przywołanym wyrokiem, jako prawidłowe uznać należy zatem ustalenie ceny produktu dla określenia wartości korzyści majątkowej, którą Strona mogła uzyskać z wprowadzenia go do obrotu, tak jak przyjęto w decyzji wydanej przez Organ I instancji. W świetle powyższego, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uznał zarzuty strony za niezasadne oraz przyjął, że w ww. decyzji prawidłowo stwierdzono, że uzyskana przez stronę korzyść majątkowa to wartość brutto produktu sprzedanego przez stronę.
Organ I instancji przy dokonaniu oceny przesłanki w zakresie obrotu uwzględnił wielkość przychodu strony za 2016 r. (tj. 91 111 117,52 zł). Wielkość przychodu strony za 2016 r. świadczy o dużej skali obrotu strony.
Z protokołu z kontroli z dnia [...] października 2017 r. wynika, że strona nie dopełniła obowiązku zgłoszenia do [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie, określonym w art. 12 ust.1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. W związku z tym Strona nie była wcześniej kontrolowana przez WUHARS. Ponadto, w związku z brakiem ww. zgłoszenia prowadzonej działalności, Strona została ukarana mandatem karnym, na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Organ odwoławczy stwierdził, że wymierzona kara jest niższa od maksymalnej, którą zgodnie z przepisami prawa Organ I instancji mógł wymierzyć stronie za stwierdzone naruszenie. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym maksymalna kara mogłaby osiągnąć wysokość 117 493,20 zł (tj. do 200% korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za prowadzenie do obrotu produktu, nie niższej jednak niż 500 zł). Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem GJHARS, wysokość wymierzonej kary, wynosząca 25 000 zł, pozostaje w możliwościach finansowych strony i jest adekwatna do popełnionego naruszenia oraz pełni funkcję prewencyjną.
Odpowiadając na zarzuty strony, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie dokonał błędnej interpretacji przepisów i wykazał na jakiej podstawie dokonał ustalenia kary pieniężnej. Rozstrzygnięcie tego organu mieściło się granicach prawa. Strona wprowadziła bowiem do obrotu produkt niespełniający wymagań określonych w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia.
Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 26 ust. 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym i odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. GIJHARS zwrócił nadto uwagę na treść przepisu art. 91 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008, zgodnie z którym państwa członkowskie podejmują wszelkie środki i sankcje w celu zapobieżenia oszustwom przy stosowaniu oznaczeń, o których mowa w tytule IV rozporządzenia (WE) nr 834/2007. w tym terminu "eko". Podkreślił, że na gruncie przedmiotowej sprawy, działania podjęte przez Organ I instancji, stanowiły przykład realizacji wymagania ustanowionego w przywołanym przepisie.
Strona wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a. art. 2 pkt 8 lit. a, art. 25 ust.1 pkt 5 lit. b i art. 26 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym polegające na:
• błędnej wykładni ww. przepisów i ich niewłaściwym zastosowaniu w przedmiotowej sprawie;
• błędnej wykładni pojęcia "korzyści", o której mowo w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a i b ww. ustawy i utożsamianie korzyści z ceną sprzedaży towaru możliwą do uzyskania na rynku;
2. art. 26 ust. 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym polegające na braku zastosowania ww. przepisu pomimo wystąpienia przesłanek do takiego zachowania;
3. art. 23 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów WE nr 834/2007z dnia 28 czerwca 2007 roku polegające na błędnej wykładni przedmiotowego przepisu i niewłaściwym zastosowaniu w rozpatrywanej sprawie.
Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego profesjonalnego pełnomocnika wg. norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poz. Dz.U z 2012 r. poz. 270).
Stosownie do art. 145 § 1 ppsa Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 kpa lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawę prawną wymierzonej skarżącej kary pieniężnej, za wprowadzenie do obrotu wyrobów oznakowanych w sposób sugerujący ekologiczną metodę produkcji, stanowił art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym. Zgodnie z tym przepisem, osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia Rady WE nr 834/2007, podlega karze pieniężnej w wysokości do 200% korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty, nie niższej jednak niż 500 złotych.
Z kolei, zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady WE nr 834/2007, do którego wprost odsyła art. 2 pkt 4 ustawy o rolnictwie ekologicznym, produkty wymienione w tym przepisie to produkty pochodzenia rolnego, w tym pochodzące z akwakultury, wprowadzone na rynek lub takie, które mają być wprowadzone na rynek, do których ma zastosowanie rozporządzenie Rady WE nr 834/2007, a mianowicie: a) żywe lub nieprzetworzone produkty rolne, b) przetworzone produkty rolne przeznaczone do spożycia, c) pasze, d) wegetatywny materiał rozmnożeniowy i nasiona do celów uprawy. Zakwestionowany w kontrolowanej sprawie produkt - cebula mrożona - mieści się niewątpliwie w dyspozycji wyżej przytoczonego przepisu.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego naruszenia przez organ art. 2 pkt 8 lit. a ustawy o rolnictwie ekologicznym poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia "wprowadzenia do obrotu", a tym samym uznanie, że skarżąca wprowadziła na rynek przedmiotowe produkty, zasadnie organ uznał, że stosownie do art. 2 pkt 8 lit a ustawy o rolnictwie ekologicznym pojęcie "wprowadzenie do obrotu" należy rozumieć zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 178/2002, tzn. jako "posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania". Mając na uwadze ww. przepisy organy administracji słusznie przyjęły, że sporne produkty zostały wprowadzone do obrotu. Powyższego ustalenia nie zmienia również wyjaśnienie skarżącej, iż wycofała produkt z obrotu wystawiając równocześnie faktury korygujące. Jak słusznie wyjaśnił organ w treści uzasadnienia skarżonej decyzji, okoliczność wprowadzenia do obrotu została bezspornie wykazana na podstawie faktury walutowej nr [...], arkusza wysyłki towaru gotowego oraz dokumentu wydania [...]. Wycofanie z obrotu nastąpiło wskutek działań podjętych w związku z międzynarodową notyfikacją Niemieckiej Federalnej Agencji ds. Rolnictwa nr INEU-218/217 w związku z wykryciem w przedmiotowym produkcie hydrazydu maleinowego. Faktu tego nie niwelują późniejsze czynności skarżącej związane wycofaniem z obrotu zakwestionowanego w opisany sposób produktu.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut pominięcia przez organ faktu wprowadzenia w błąd skarżącej przez bezpośredniego producenta cebuli co do posiadania stosownego certyfikatu produkcji ekologicznej. Spółka podnosiła, iż producent ukrył przed nią fakt, iż certyfikat taki został mu cofnięty. Wbrew temu twierdzeniu, brak certyfikatu zezwalającego na wprowadzanie produktu jako pochodzącego z produkcji ekologicznej obciąża w tym wypadku skarżącą. Jak wynika bowiem z treści (cofniętego) certyfikatu przedmiotowego produktu, zakupiona cebula pochodziła z pierwszych 12 miesięcy konwersji "bez prawa znakowania z powołaniem się na rolnictwo ekologiczne". Taką treść certyfikatu umożliwiał art. 62 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008. Nie można stwierdzić, aby skarżąca działała z dochowaniem profesjonalnej staranności działania, skoro nie skontrolowała przed zakupem i - co istotne - przed wprowadzeniem do obrotu - posiadania przez dostawcę stosownego certyfikatu, a zarazem zweryfikowania istotnej właściwości nabywanego produktu, warunkującej dopuszczalność jej oznakowania z użyciem terminu "eko".
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (przykładowo, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2017 r. w sprawie sygn. akt: II GSK 4584/16 i przywołany w nim wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. II GSK 4584/16) pojęcie "korzyści majątkowej" należy rozumieć jako cena towaru wprowadzonego do obrotu. (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 247/12). Pojęcie wartości korzyści majątkowej odpowiada cenie sprzedaży lub cenie, za którą mogłyby zostać sprzedane zakwestionowane artykuły rolno-spożywcze. Zarzut wadliwej oceny wyżej wskazanego pojęcia należało więc również uznać za bezzasadny.
Za bezpodstawny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 26 ust. 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym. Zdaniem Sądu, wyżej wymieniony przepis stosuje się fakultatywnie. Organ w końcowej części uzasadnienia swojej decyzji wyjaśnił przesłanki wysokości nałożenia kary i wskazał, iż nie znalazł powodu do zastosowania wobec strony dobrodziejstwa odstąpienia od wymierzenia kary. Zasadnie przy tym zaznaczył, iż zgodnie z art. 91 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008, państwa członkowskie podejmują wszelkie środki i sankcje w celu zapobieżenia oszustwom przy stosowaniu oznaczeń, o których mowa w tytule IV rozporządzenia (WR) 834/2007, w tym terminu "eko".
Tak więc, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi, ani też nie znajdując podstaw wzruszenia zaskarżonej decyzji, które winny być wzięte pod uwagę z urzędu, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.