II GSK 1147/21

II GSK 1147/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
III SA/Gl 361/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-11-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 § 1,art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2 , art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 68 § 2,  art. 120, art. 121, art. 125 § 1, art. 139 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 227
art. 89
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Cudna po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 361/20 w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 marca 2020 r. nr 2401-IOA2.4246.107.2019.KA w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje w całości od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 361/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. T. (skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (organ odwoławczy, organ II instancji, organ) z dnia 30 marca 2020r. nr 2401-IOA2.4246.107.2019.KA w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.
Dnia 25 lutego 2011 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w Częstochowie przeprowadzili kontrolę urządzania i prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach w lokalu o nazwie "[...]" w C., którego właścicielem była D. K. W trakcie kontroli w ww. lokalu stwierdzono m in. dwa włączone i gotowe do gry urządzenie elektroniczne o nazwie: terminal "Internet Kiosk" bez oznaczeń numerycznych i terminal "Internet Kiosk" oznaczony numerem 538 (1036). Urządzenia te nie posiadały na obudowach oznaczeń w postaci numeru poświadczenia rejestracji, numeru fabrycznego, numeru zezwolenia oraz nazwy właściciela automatów i urządzającego gry. Kontrolujący ustalili, że właścicielem obu urządzeń jest firma "I." J. T. W momencie rozpoczęcia kontroli bar był czynny i dostępny dla klientów, a przedmiotowe urządzenia były podłączone do prądu. Na terminalach urządzeń były wyświetlane strony z ikonami umożliwiającymi uruchomienie gier. Kontrolującym nie okazano zezwolenia na urządzanie gier na automatach, w barze nie było również regulaminu gier oraz poświadczeń rejestracji automatów. Przeprowadzony eksperyment procesowy, opisany w protokole, wykazał, że gry możliwe do rozgrywania na ww. urządzeniach wyczerpują znamiona gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (u.g.h.), gdyż są prowadzone o wygrane rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W związku z powyższymi ustaleniami kontroli Naczelnik Urzędu Celnego w Częstochowie (organ I instancji) postanowieniem z 15 kwietnia 2014 r. wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry.
Decyzją z 24 października 2014 r., nr 333000-UAGR-9288-36/2012/ŁA/RK, organ I instancji wymierzył D. K. oraz skarżącemu karę pieniężną w łącznej wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Organ II instancji decyzją z 19 marca 2019 r., nr 330000-IAGW-92884-213/204/KA, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, uchylił w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z 23 września 2019 r., nr 338000-COC5.4246.43.2019.MM, wymierzył skarżącemu karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w kwocie 24.000 zł.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. decyzję z 23 września 2019 r. organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji, odnosząc się do zarzutu przedawnienia prawa do wymierzenia kary, stwierdził, że stosownie do treści art. 91 u.g.h. do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (O.p.), jednak z uwagi na daleko idące różnice pomiędzy charakterem zobowiązań podatkowych oraz zobowiązań z tytułu sankcji administracyjnej, do kary pieniężnej nakładanej na podstawie art. 89 u.g.h. nie ma możliwości zastosowania art. 68 § 2 O.p. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. Zdaniem organu nie ma też zastosowania art. 189g § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) w związku z art. 121 O.p. Organ wyjaśnił następnie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu zaistnienia zdarzenia, tj. w dniu przeprowadzenia kontroli, mającej miejsce 25 lutego 2011 r., podczas której stwierdzono urządzenie gier na automatach poza kasynem gry. Zdaniem organu, z przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu (gry kontrolne), wynika że: terminale podłączone były za pomocą kabla do rutera znajdującego się na ścianie za ladą barową; terminale połączone były z konkretnymi stronami internetowymi - pierwszy z "Hot 7 System", a drugi "Go Casino", bez możliwości skorzystania z innych stron; terminale nie były wyposażone w klawiaturę niezbędną do przeglądania Internetu; rozgrywane na spornych automatach gry miały charakter losowy i nie były zależne od umiejętności i sprawności grającego, gdyż ustawienie wyświetlanych bębnów z różnymi symbolami figur po rozegraniu każdej z gier odbywało się losowo i gracz nie miał wpływu na ich ustawienie (naciśnięcie odpowiedniego klawisza wyświetlanego na monitorze powodowało szybkie wprowadzenie w ruch bębnów imitowanych na ekranie monitora kolorowymi symbolami lub odwrócenie kart w grze "poker", a bębny zatrzymywały się samoczynnie bez ingerencji grającego); gry na ww. urządzeniach są grami o wygrane rzeczowe w postaci punktów umożliwiających dalszą grę lub rozpoczęcie nowej gry; gry na automatach urządzane były poza kasynem gry, a ww. lokal nie posiadał takiego statusu. Losowy charakter gier potwierdził również biegły sądowy w sporządzonej 5 listopada 2011 r. opinii. W ocenie organu ustalenia dokonane przez funkcjonariuszy celnych dają podstawę do stwierdzenia, że gry na przedmiotowych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h. Organ uznał również, że materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania wskazuje, że podmiotem urządzającym gry jest skarżący. Z umowy najmu z 17 stycznia 2011 r. wynika, że jej przedmiotem były 3 m kw. powierzchni w lokalu użytkowym należącym i udostępnionym przez D. K. skarżącemu jako najemcy. Zgodnie z umową skarżący wstawił w obrębie przedmiotu najmu komputery z możliwością dostępu do Internetu. Z pisma z 20 grudnia 2012 r. wynika ponadto, że skarżący zajmował się obsługą urządzeń, posiadał klucze do automatów, ponosił koszty oraz czerpał zyski z ich eksploatacji, a wpływy z ich pracy zostały opodatkowane. Organ nie zgodził się z zarzutem, że orzeczono karę w wysokości 24.000 zł od jednego automatu, skoro postępowaniem objęto dwa automaty. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego opinii biegłego, organ wyjaśnił, że nie ma podstaw do kwestionowania wiadomości specjalnych prezentowanych przez biegłego, gdyż osoba sporządzająca opinię w sprawie spornych automatów jest biegłym sądowym z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier. Powołanie kolejnego biegłego organ uznał za bezcelowe.
Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organów II i II instancji.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Sąd I instancji wskazał, że istota sporu w badanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia na skarżącego, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Zdaniem skarżącego karę tę nałożono nieprawidłowo, gdyż po pierwsze organ nie uwzględnił upływu przedawnienia, po drugie przyjął karę pieniężna w wysokości 24.000 zł za jeden automat, a zatem karę nieprzewidzianą przez ustawodawcę. WSA w Gliwicach wyjaśnił, że organ prawidłowo wymierzył skarżącemu karę pieniężną na podstawie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w powyższym brzmieniu, wynosiła 12.000 zł od każdego automatu. Sąd I instancji wskazał, że skarżącemu wymierzono karę pieniężną za stwierdzone w trakcie kontroli 25 lutego 2011 r. urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo zastosowały przepisy art. 89 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r., a zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że na skontrolowanych automatach urządzane były gry na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h. Zdaniem WSA, podejmowanie przez organy kroków zmierzających do ustalenia okoliczności związanych z prowadzeniem gry wbrew warunkom u.g.h. należy uznać za postępowanie wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 O.p., a obowiązek organów do gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony, gdyż obciąża je tylko do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu I instancji zgromadzony w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy pozwalał na poczynienie istotnych ustaleń faktycznych. Jednocześnie WSA podkreślił, że przeprowadzony przez organ wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd I instancji podzielił w tym zakresie argumentację organu, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). WSA podzielił również stanowisko organów na tle zagadnienia możliwości stosowania instytucji przedawnienia zobowiązań podatkowych do kar wymierzanych za nielegalne urządzanie gier hazardowych.
IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez organy podatkowe I i II instancji, a także Sąd I instancji:
a) art. 68 § 2 O.p. poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia przy jednoczesnym uznaniu, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania ww. art. 68 § 2 O.p. albowiem nie ma on zastosowania do art. 89 u.g.h. podczas gdy kontrola w niniejszej sprawie miała miejsce w dniu 25 lutego 2011r., a decyzja podatkowa określająca zobowiązanie podatkowe skarżącego (nr 338000-COC5.4246.43.2019.MM) została wydana dopiero w dniu 23 września 2019 r. (albowiem pierwotna decyzja organu I instancji z dnia 24 października 2014 r., nr, 333000-UAGR-9288-36/2021/ŁA/RK została uchylona), a zatem po ponad 8 latach od dnia kontroli i wszczęcia postępowania podatkowego, a osoba urządzająca gry hazardowe nie ma formalnej możliwości złożenia odpowiednika deklaracji podatkowej, a zatem prawo organu podatkowego do ukształtowania odpowiedzialności podatkowej takiej osoby przedawnia się w terminie wskazanym w art. 68 § 2 O.p., a tym samym termin przedawnienia takiego zobowiązania podatkowego wynosi 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, tj. granice czasowe nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach wynoszący 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym urządzający grę zrealizował odpowiednik podatkowego stanu faktycznego determinującego treść obowiązku podatkowego czyli 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym odpowiedni organ ujawniał okoliczności będące podstawą do nałożenia sankcji administracyjnej, o której mowa w art. 89 u.g.h.;
b) art. 120 O.p, 121 O.p., art. 125 § 1 O.p. i art. 139 § 1 O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia, albowiem w niniejszej sprawie nie ma zastosowania ww. art. 68 § 2 O.p. ponieważ nie ma on zastosowania do art. 89 u.g.h., podczas gdy kontrola w niniejszej sprawie miała miejsce w dniu 25 lutego 2011 r. , a decyzja administracyjna określająca zobowiązanie podatkowe skarżącego została wydana dopiero w dniu 23 września 2019 r., gdyż pierwotna decyzja organu I instancji z dnia 24 października 2014 r. została uchylona, a zatem po ponad 8 latach od dnia kontroli i wszczęcia postępowania podatkowego, podczas gdy z uwagi na przewlekłość niniejszego postępowania podatkowego skarżący "tkwił w długotrwałej niepewności w zakresie istnienia a także wysokości zobowiązania podatkowego", a skarżący podnosił i podnosi, że wymierzono mu "karę nieznaną ustawie", a postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, które powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, a Sąd I instancji ograniczył się do wskazania, że skarżący mógł złożyć skargę na przewlekłość postępowania;
c) art. 120 O.p, 121 O.p., art. 125 § 1 O.p i art. 139 § 1 O.p.w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pominięcie, że w niniejszej sprawie wszystkie dowody będące podstawą odpowiedzialności skarżącego zostały zgromadzone przed wydaniem pierwotnej decyzji organu I instancji z dnia 24 października 2014 r., a zatem "sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawa w kontekście przedawnienia zobowiązania podatkowego było wydawanie prawomocnej i ostatecznej decyzji przez organ II instancji po ponad 9 latach od dnia kontroli i wszczęcia postępowania oraz po 6 latach od dnia wydania pierwotnej decyzji przez organ I instancji";
II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 89 ust. 2 pkt. 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r., poprzez wymierzenie "kary pieniężnej nieznanej ustawie", albowiem na podstawie kontroli z dnia 25 lutego 2011 r. wydano zaskarżoną decyzję (utrzymującą w mocy decyzję z dnia 23 września 2019 r. nr 338000-COC5.4246.43.2019.MM) oraz decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z dnia 23 września 2019 r. nr 338000-COC5.4246.34.2019.MM dotyczącą D. K., która również – jako właściciel lokalu, w którym umieszczono przedmiotowe automaty – została ukarana karą 24.000,00 zł. za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry, a zatem organ I i II instancji wydając ww. decyzje "przyjął de facto karę pieniężną w wysokości 24.000,00 zł za jeden automat, a zatem karę nieprzewidzianą przez ustawodawcę".
V. Stanowisko strony przeciwnej.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Przedstawiciel organu nie stawił się na rozprawie kasacyjnej.
V. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
1. Skarga kasacyjna jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
2. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie zaistniały przesłanki do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych, stwierdzając, że są one bezzasadne, co stanowi konieczną i wystarczającą podstawę do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.
3. W pierwszej kolejności stwierdzono bezzasadność zasadniczego zarzutu naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 68 § 2 o.p., w zw. z art. 120, art. 121, art. 125 § 1 i art. 139 § 1 o.p. w zw. z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Powyższy zarzut naruszenia prawa procesowego zmierzał do zakwestionowania zaniechania uwzględnienia przez Sąd Wojewódzki skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, orzeczenia te są dotknięte istotnymi wadami procesowymi, których dostrzeżenie było obowiązkiem sądu administracyjnego orzekającego w granicach sprawy, której dotyczy skarga.
Odnosząc się do wskazanych wyżej, szczegółowych wzorców kontroli kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stanowisko interpretacyjne zaprezentowane przez stronę skarżącą jest całkowicie chybione.
Po pierwsze, zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do stosowania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zakresie instytucji przedawnienia zobowiązań podatkowych lub kompetencji do ich konkretyzacji (art. 68-71 o.p.) w odniesieniu do obowiązków sankcyjnych z tytułu nielegalnego urządzania gier hazardowych lub zobowiązań pieniężnych wynikających z decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej za tego rodzaju zachowania (zob. np. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2024 r., II GSK 2387/23; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2023 r., II GSK 941/20; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r., II GSK 4299/16; wyrok NSA z dnia 8 marca 2018 r., II GSK 3533/17; wyrok NSA z dnia 26 października 2016 r., II GSK 1479/16).
Po drugie, przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121, art. 125 § 1 i art. 139 § 1 o.p. oraz w zw. z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nie są adekwatnymi wzorcami kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku oraz oceny legalności kontrolowanych decyzji w zakresie długotrwałości postepowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Nie budzi wątpliwości fakt, że okres pomiędzy przeprowadzaniem kontroli celno-skarbowej (25 lutego 2011 r.) a wydaniem ostatecznej decyzji (30 marca 2020 r.) był bardzo znaczny, jednak ocena legalności tak długotrwałego prowadzenia przedmiotowego postępowania mogła zostać przeprowadzona z inicjatywy strony skarżącej kasacyjnie za pośrednictwem odpowiednich środków zaskarżenia (ponaglenie, skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania) na drodze administracyjnej lub sądowoadministracyjnej. W sprawie ze skargi na decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty nie można natomiast żądać wiążącej oceny prawnej w zakresie bezczynności organu lub przewlekłości prowadzonego postępowania.
Po trzecie, podtrzymując wyrażony powyżej pogląd na temat znaczenia prawnego długotrwałości prowadzonego postępowania administracyjnego dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, należy również oddalić zarzut, że "wszystkie dowody będące podstawą odpowiedzialności skarżącego zostały zgromadzone przed wydaniem pierwotnej decyzji organu I instancji z dnia 24 października 2014 r.". Przeprowadzenie przez upoważnionych funkcjonariuszy celnych na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 13 obowiązującej w momencie kontroli ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w drodze eksperymentu procesowego, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na spornych automatach, jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, było w pełni legalne, a ustalenia i wnioski utrwalone w protokole tego eksperymentu mogły zostać wykorzystane jako dowody w przedmiotowym postępowaniu na podstawie art. 181 o.p. Dotyczy to także innych dokumentów, w tym protokołów utrwalających czynności urzędowe funkcjonariuszy celnych (np. protokół oględzin) dokonane w toku kontroli celnej (obecnie: celno-skarbowej).
4. W drugiej kolejności oddaleniu podlegał zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 89 ust. 2 pkt. 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. przez "wymierzenie kary pieniężnej nieznanej ustawie".
Za pośrednictwem tego zarzutu autor skargi kasacyjnej podjął bezskuteczną próbę wywiedzenia, że skoro organ odwoławczy decyzją z dnia 30 marca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 23 września 2019 r. o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w łącznej wysokości 24.000 złotych, a przepis art. 89 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. przewidywał, że wysokość kary pieniężnej wynosi "12 000 zł od każdego automatu", to wymierzenie kary w wysokości 24.000 zł nie odpowiada literalnej treści powyższego przepisu, a zatem "nie jest znana ustawie".
Oddalając podniesioną ekscepcję jako oczywiście bezzasadną, należało uwzględnić, że dokonanie w osnowie (sentencji) kontrolowanych decyzji zsumowanie kwot kar pieniężnych za urządzanie nielegalnych gier hazardowych na dwóch automatach objętych przedmiotowym postępowaniem (a więc – verba legis – po "12 000 zł od każdego automatu"), co jednoznacznie wynika z uzasadnień powyższych decyzji, tworzących z rozstrzygnięciami integralną całość, nie naruszyło regulacji wynikającej art. 89 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. Nie można także nie zauważyć, że w samej osnowie decyzji z dnia 23 września 2019 r. jednoznacznie wskazano, że kara zostaje wymierzona "z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry", a więc zakresem sankcjonowania objęto co najmniej dwa automaty. Całkowicie i oczywiście bezzasadna jest również próba kwestionowania możliwości niezależnego i równoległego sankcjonowania procesu nielegalnego urządzania gier hazardowych w zakresie tożsamych automatów w odniesieniu do właściciela tych urządzeń oraz właściciela lokalu, w którym urządzenia te działały.
5. Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji oraz uznając, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 oraz art. 207 § 2 w zw. z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. – oddalił skargę kasacyjną oraz – biorąc pod rozwagę sposób korzystania z uprawnień procesowych przez skarżony organ (żądanie przeprowadzenia rozprawy w odpowiedzi na skargę kasacyjną, w sytuacji braku tożsamego żądania strony skarżącej kasacyjnie, oraz brak stawiennictwa pełnomocnika procesowego organu na rozprawie kasacyjnej) – odstąpił w całości od zasądzenia od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
-----------------------
2